Chuyên gia tư vấn cách chăm sóc bệnh nhân viêm dạ dày

Ợ chua, đau thượng vị, buồn nôn, khó tiêu là những triệu chứng khó chịu do bệnh lý dạ dày gây ra. Để cải thiện đau đớn, bên cạnh cách điều trị bằng thuốc, bạn có thể sử dụng những biện pháp chăm sóc bệnh nhân viêm dạ dày tại nhà. Trong bài viết này chuyên gia Thuốc dân tộc sẽ đưa ra những lời khuyên bổ ích. Hãy cùng theo dõi!

Có thể bạn quan tâm

Thực đơn ăn uống dành riêng cho bệnh nhân viêm dạ dày

Ít người bệnh biết rằng, thực đơn ăn uống đống vai trò quan trọng trong quá trình điều trị bệnh viêm dạ dày. Bởi lẽ, khi sử dụng thực phẩm tốt cho hệ tiêu hóa người bệnh có thể giảm cơn đau, hạn chế rối loạn tiêu hóa và các triệu chứng khác.

Viêm dạ dày nên ăn gì?

Một số thực phẩm người bệnh nên sử dụng:

  • Trái cây có chứa nhiều chất xơ và vitamin giúp trung hòa được hàm lượng axit, giảm nguy cơ viêm sưng phồng đường ruột. Hợp chất kali trong một số loại quả sẽ giúp giảm huyết áp và khống chế lượng natri cải thiện triệu chứng khó tiêu. Kết hợp thêm chất pectin có trong hầu hết các loại trái cây giúp hạn chế cơn đau thượng vị tái phát.
  • Các loại thực phẩm thô có chứa rất nhiều các chất xơ, sinh tố và các chất khoáng, những sinh tố nhóm B rất cần thiết cho nhu cầu chuyển hóa của các chất và tiêu hóa thức ăn. Gạo lứt, bắp, nếp lức hay các loại đậuô có chứa rất nhiều chất có khả năng chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ lớp màng tế bào của thành trong của dạ dày.
  • Nước dừa có chứa nhiều các hoạt chất điện phân, Ca, Ka, Mg … và các chất khoáng có tác dụng tốt cho cơ thể, giúp giảm các vấn đề về tiết niệu cũng như có khả năng tiêu diệt được các vi khuẩn đường ruột. Loại nước này được đánh giá có độ an toàn xếp sau nước tinh khiết.
  • Đậu bắp có chứa nhiều chất như carotene, vitamin B, C, E, pectin và các hoạt chất khác, có nhiều tác dụng tốt cho dạ dày. Chất nhầy trong loại quả này chính là chất protein kết dính và cộng thêm nhiều chất như polysaccharides, pectin và một số chất khác giúp cho việc làm lành các vết viêm loét trong dạ dày một rất cách tuyệt vời.
  • Sữa chua cung cấp rất nhiều probiotic, loại này vốn chịu trách nhiệm rất nhiều hoạt động trong ruột, phải kể đến như sản sinh lactase hay tiêu diệt vi khuẩn gây hại và cải thiện được các chức năng tiêu hóa.
Chăm sóc bệnh nhân viêm dạ dày
Người bệnh nên sử dụng thực đơn ăn uống khoa học

Những thực phẩm nên TRÁNH

Để phòng tránh cơn đau dạ dày dữ dội người bệnh nên loại bỏ những thực đơn sau:

  • Đồ gia vị cay nóng như tiêu, ớt bởi sẽ làm tăng axit trong dạ dày khiến cho tình trạng viêm loét dạ dày ngày một trầm trọng, kích thích niêm mạc dạ dày gây ra cơn đau thượng vị.
  • Thực phẩm giàu chất béo kích thích đường ruột dẫn đến triệu chứng khó tiêu, mất cân bằng hệ tiêu hóa. Khi bị viêm dạ dày bệnh nhân không nên ăn loại đồ ăn có chứa quá nhiều chất béo  như bơ, phô mai, thịt…
  • Các loại đậu có chứa FODMAPs – một loại đường có trong các loại đậu, gây ra tình trạng đau bụng, đầy hơi, ợ chua, khó tiêu thậm chí là tiêu chảy. Đậu Hà Lan, đậu tương…sẽ chứa nhiều hoạt chất carbohydrat phức hợp khiến cho axit trong dạ dày bị dư thừa, dẫn đến việc bị đầy hơi, ợ chua, ợ nóng rất khó chịu.
  • Rượu bia, thuốc lá, cà phê…nâng cao nguy cơ chảy máu dạ dày, thủng dạ dày.
  • Cà muối, dưa muối và các loại trái cây có vị chua như cam, quýt, xoài, chanh…thường làm cho nồng độ axit trong dạ dày tăng cao gây ra tình trạng đầy bụng, khó tiêu, ợ chua, ợ nóng.
Chăm sóc bệnh nhân viêm dạ dày
Người bệnh nên hạn chế thức ăn nhanh, rượu bia, thuốc lá

Bên cạnh thực đơn ăn uống lành mạnh, người bệnh viêm dạ dày cần thực hiện nghiêm túc những thói quen sống lành mạnh, khoa học hạn chế cơn đau thượng vị tái phát.

Thói quen sống lành mạnh cải thiện triệu chứng viêm dạ dày

Người bệnh nên lưu ý:

  • Ngủ đủ giấc: nghỉ ngơi điều độ, đúng giờ, không thức khuya chống cơn đau thượng vị.
  • Tránh căng thẳng: những lo âu, áp lực trong cuộc sống hằng ngày gây nên áp lực lớn cho dạ dày.
  • Thường xuyên rửa tay bằng nước sạch và xà phòng, quan tâm đến việc vệ sinh cá nhân, nơi sinh hoạt hạn chế lây nhiễm vi khuẩn HP
  • Rèn luyện sức khỏe: các bài tập nhẹ nhàng sẽ phù hợp với người bị viêm dạ dày cấp. Người bệnh có thể tham khảo các bộ môn như yoga, đi bộ, tập dưỡng sinh,…
  • Đồ ăn nên thái nhỏ, nhớ nấu chín kỹ, mềm sẽ làm giảm áp lực hoạt động của chức năng tiêu hóa. Luộc, hấp hay om kỹ thức ăn sẽ giúp cho người viêm dạ dày dễ tiêu hóa và dễ hấp thu hơn các món xào, rán.
  • Ăn chậm và nhai kỹ để giúp gia tăng sự bài tiết của nước bọt điều đó giúp trung hòa tính axit trong dạ dày. Tránh việc ăn một lần quá no điều đó sẽ khiến dạ dày căng cứng gây ra việc tiết nhiều acid. Bạn nên chia các bữa ăn thành nhiều lần nhỏ trong một ngày điều này sẽ giúp dạ dày thường xuyên có thức ăn để trung hòa được acid.
Đau dạ dày kiêng gì
Viêm dạ dày tránh thức khuya, ngủ không đủ giấc

Ngoài ra, để hạn chế cơn đau và những triệu chứng xuất hiện đột ngột, người bệnh viêm dạ dày có thể áp dụng một số phương pháp hỗ trợ điều trị tại chỗ an toàn và hiệu quả.

Áp dụng một số biện pháp giảm đau tại nhà

Những phương pháp khắc phục cơn đau tại chỗ giúp giảm nhanh triệu chứng khó chịu, hỗ trợ quá trình điều trị, rút ngắn thời gian. Người bệnh nên tham khảo thông tin dưới đây:

Xoa bóp

Bệnh nhân thực hiện một số thủ thuật xoa bóp để làm nóng vùng bụng, thúc đẩy tuần hoàn máu và thư giãn tỳ vị, tăng nhu động ruột và giảm đầy hơi, chướng bụng rõ rệt.

  • Xoa vuốt bụng nhằm thư giãn cơ, thông khí huyết, giảm đau. Người bệnh dùng bàn tay xoa tròn nhẹ nhàng lên vùng bụng, có thể kết hợp với dầu để giảm ma sát và làm nóng tỳ vị.
  • Xát vùng bụng: Có tác dụng thông kinh lạc, giảm sưng và kiểm soát cơn đau nhức. Dùng gốc bàn tay xát trực tiếp lên da, di chuyển theo hướng thẳng.
  • Miết bụng: Người bệnh miết chặt ngón tay cái vào da, sau đó di chuyển theo hướng thẳng đi lên, đi xuống hoặc sang phải, sang trái. Khi miết nên kéo căng da và di chuyển từ trung quản xuống rốn.
Xoa bụng hạn chế cơn đau do viêm dạ dày gây ra
Xoa bụng hạn chế cơn đau do viêm dạ dày gây ra

Bấm huyệt

Bấm huyệt chữa đau dạ dày được thực hiện như sau:

  • Huyệt Trung quản nằm ở giữa bụng, cách rốn khoảng 4 thốn đo ngược lên. Huyệt nằm chính giữa đường nối giữa hai bờ sườn. Sử dụng ngón tay cái bấm vào huyệt vị này với lực mạnh cho đến khi có cảm giác tê tức lan tỏa vào bên trong dạ dày. Day ấn huyệt vị này trong khoảng 1 – 3 phút có tác dụng giảm cơn đau dạ dày, cải thiện chức năng co bóp và bài tiết dịch vị.
  • Huyệt Tam âm giao nằm ở mặt trong bắp chân, được xác định bằng cách đo từ đỉnh cao nhất của mắt cá chân trong đo lên 3 thốn. Day ấn huyệt vị này trong khoảng 1 – 3 phút có tác dụng giảm cơn đau dạ dày, cải thiện tình trạng đầy bụng.
  • Huyệt Túc tam lý nằm ở dưới mắt cá chân ngoài 3 thốn. Bệnh nhân có thể xác định huyệt bằng cách úp lòng bàn tay vào giữa đầu gối. Sử dụng ngón tay cái bấm với lực mạnh sao cho có cảm giác căng tức lan xuống bàn chân. Thực hiện đều đặn 2 – 3 lần/ ngày.
Bấm huyệt cải thiện triệu chứng bệnh lý khó chịu
Bấm huyệt cải thiện triệu chứng bệnh lý khó chịu

Sử dụng bài thuốc dân gian

Thực phẩm dân gian có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh dạ dày hiệu quả, giảm cơn đau tức khắc. Tuy nhiên phương pháp này không có tác dụng dứt điểm. Bạn có thể tham khảo một số bài thuốc dưới đây:

  • Chuối xanh: Người bệnh nên sử dụng 1 thài bột chuối xanh trộn với mật ong nguyên chất, dùng mỗi ngày, vào lúc bụng rỗng.
  • Nha đam: Lọc thịt nha đam, rửa sạch nhớt, xay nhuyễn với mật ong. Hỗn hợp được bảo quản trong tủ lạnh. Mỗi ngày dùng 2 thìa sinh tố.
  • Lá mơ lông: Nước ép lá mơ có tác dụng tiêu viêm, giảm sưng, hạn chế cơn đau thượng vị. Người bệnh nên sử dụng nước với một chút muối để tăng khẩu vị.
  • Bắp cải: Trong loại rau này có chứa thành phần tiêu diệt vi khuẩn HP. Sử dụng bắp cải thường xuyên đề phòng biến chứng nguy hiểm.
Chăm sóc bệnh nhân viêm dạ dày
Hạn chế ợ chua, đầy bụng, khó tiêu nhờ thực phẩm dân gian

Trong trường hợp xấu nhất, cơn đau dữ dội xuất hiện đột ngột, có dấu hiệu nôn ra máu hoặc đi ngoài phân có màu đen người bệnh hãy nhanh chóng đến cơ sở y tế để thăm khám và điều trị.

Theo dõi và điều trị dứt điểm bệnh viêm dạ dày

Hiện nay có phương pháp điều trị phổ biến:

  • Thuốc tân dược: Bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng một số loại thuốc tiêu diệt vi khuẩn HP, trung hòa aicd, bảo vệ niêm mạc dạ dày.
  • Thuốc Đông y: Người bệnh sẽ được sử dụng một số bài thuốc có thành phần kim ngân hoa, chỉ xác, ô tặc cốt, bạch thược,…
  • Sử dụng thảo dược tự nhiên: Chè dây, dạ cẩm, lá khôi, nghệ, khổ sâm, cam thảo…
Thăm khám và điều trị bệnh lý dứt điểm
Thăm khám và điều trị bệnh lý dứt điểm

Thăm khám và điều trị giúp kiểm soát và quản lý các triệu chứng bệnh, từ đó giúp chữa trị viêm dạ dày thêm hiệu quả. Trong quá trình thực hiện phác đồ chữa bệnh bạn nên lưu ý:

  • Sử dụng thuốc điều trị viêm dạ dày phải được sự đồng ý và hướng dẫn của bác sĩ.
  • Người bệnh không được tự ý ngừng hay thay đổi liều lượng.
  • Bất kỳ những biểu hiện bất thường nào cũng cần được ghi nhận để thông báo cho bác sĩ.
  • Ngay khi đã chữa trị thành công viêm dạ dày cấp, khám tổng quát hàng năm vẫn nên là việc được ưu tiên. Những thay đổi của cơ thể sẽ được kiểm soát và phát hiện kịp thời.

Như vậy tất cả những thông tin trong bài viết đã giúp người bệnh biết cách chăm sóc bệnh nhân viêm dạ dày. Bạn nên thiết lập thói quen sinh hoạt lành mạnh, sử dụng những thực phẩm tốt cho cơ thể. Ngoài ra, để phòng tránh biến chứng nguy hiểm, người bệnh nên liên hệ chuyên gia Thuốc dân tộc để được tư vấn chi tiết.

Hỏi đáp cùng Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng

Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng
Chuyên khoa

Điều trị Dạ dày, Tiểu đường, Gout, Sinh lý

Nơi công tác

Nguyên Giảng viên Đại học Dược Hà Nội

Nếu có một trong các biểu hiện sau cần tư vấn tôi sẽ hỗ trợ miễn phí

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *