Đau dạ dày buồn nôn có nguy hiểm không? Cách xử lý dứt điểm

Đau dạ dày buồn nôn thường là hệ quả do thói quen ăn uống, sinh hoạt không lành mạnh, lạm dụng thuốc giảm đau, dị ứng thực phẩm, căng thẳng thần kinh,…Nếu không được khắc phục kịp thời có thể gây nên một số biến chứng nguy hiểm. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về cách phòng và chữa bệnh hiệu quả.

Có thể bạn quan tâm

Đau dạ dày buồn nôn là gì?

Đau dạ dày (đau thượng vị) là tình trạng cơn đau khởi phát ở vùng bụng nằm trên rốn. Triệu chứng này thường khởi phát sau khi ăn no hoặc khi bụng đói. Tuy nhiên ở một số ít trường hợp, đau dạ dày có thể xuất hiện ở bất cứ thời điểm nào trong ngày.

Thông thường, đau thượng vị ít khi khởi phát đơn lẻ mà thường đi kèm với tình trạng buồn nôn và nôn mửa. Đây là dấu hiệu thường gặp của các bệnh lý ở dạ dày, thực quản và đường ruột. Ngoài ra, triệu chứng này cũng có thể là ảnh hưởng của thai kỳ, căng thẳng, lạm dụng thuốc,…

Đau dạ dày buồn gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe con người
Đau dạ dày buồn gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Đi kèm với cơn đau và buồn nôn người bệnh sẽ gặp thêm một số triệu chứng điển hình như:

  • Đau bụng khó chịu buồn nôn: Theo các bác sĩ chuyên khoa thì trước, trong và sau khi đi cầu sẽ xuất hiện các cơn buồn nôn kèm đau bụng.
  • Rối loạn tiêu hóa: Bị đi ngoài có thể là do những thực phẩm cay, nóng hoặc không hợp vệ sinh. Hoặc cũng có thể là do không dung nạp được với lactose có trong thực phẩm khi ăn
  • Ợ hơi hoặc chướng bụng kèm đầy bụng khó tiêu
  • Cảm giác chán ăn, lâu dần dẫn đến suy nhược cơ thể
  • Ợ chua, ợ hơi, nóng rát vùng bụng trên rốn

Đau dạ dày buồn nôn có nguy hiểm không?

Đau dạ dày kèm buồn nôn là các triệu chứng phổ biến và có thể gặp ở mọi đối tượng. Thông thường, các triệu chứng này đều có xu hướng thuyên giảm nhanh sau khi loại trừ nguyên nhân (thói quen sinh hoạt, ăn uống, lạm dụng thuốc, cẳng thẳng,…). Tuy nhiên nếu xảy ra do bệnh lý, đau dạ dày và buồn nôn thường không thể tự khỏi mà bắt buộc phải can thiệp y tế.

Nếu không kịp thời điều trị và khắc phục, bệnh có thể tiến triển theo chiều hướng xấu và gây ra các biến chứng nặng nề như xuất huyết tiêu hóa, thủng dạ dày, hẹp môn vị, viêm tụy cấp và làm tăng nguy cơ ung thư.

Nguyên nhân gây đau dạ dày buồn nôn

Đau dạ dày và buồn nôn là hệ quả do dạ dày tăng tiết axit và co bóp quá mức. Hoạt động rối loạn của dạ dày có thể bắt nguồn từ các nguyên nhân sau:

Do thói quen ăn uống và sinh hoạt

Thói quen ăn uống và sinh hoạt tác động trực tiếp đến hoạt động của dạ dày, đường ruột và một số cơ quan tiêu hóa khác. Vì vậy nếu ăn uống và sinh hoạt không lành mạnh, bạn có thể bị đau dạ dày, buồn nôn, khó tiêu, đầy hơi, chướng bụng,…

Các thói quen ăn uống và sinh hoạt có thể gây đau dạ dày bao gồm lạm dụng rượu bia, thường xuyên hút thuốc lá, dùng chất kích thích, ăn nhiều thực phẩm cay nóng, chứa nhiều axit, sử dụng thức ăn nhanh trong thời gian dài, căng thẳng quá mức,… Ngoài ra đau dạ dày và buồn nôn còn có thể là hệ quả do thói quen nhịn ăn, ăn uống quá mức, ăn khuya hoặc vận động mạnh ngay sau khi ăn.

Thói quen ăn uống không lành mạnh gây đau dạ dày
Thói quen ăn uống không lành mạnh gây đau dạ dày

Tác dụng phụ của một số loại thuốc

Khó chịu ở vùng dạ dày, buồn nôn, táo bón,… có thể tác dụng phụ của một số loại thuốc điều trị như thuốc giảm đau, chống viêm, thuốc kháng sinh và thuốc ức chế tiết axit. Thông thường, các triệu chứng này thường thuyên giảm hoàn toàn sau khi ngưng thuốc 2 – 3 ngày.

Tuy nhiên ở một số trường hợp lạm dụng hoặc sử dụng corticoid, NSAID dài ngày, niêm mạc dạ dày có thể bị viêm loét nặng hoặc thậm chí gây xuất huyết tiêu hóa.

Thuốc tân dược bào mòn niêm mạc dạ dày
Thuốc tân dược bào mòn niêm mạc dạ dày

Dị ứng thực phẩm

Khi dung nạp thực phẩm gây dị ứng, hệ miễn dịch có xu hướng phóng thích chất hóa học trung gian histamine vào da và niêm mạc. Histamine kích thích phản ứng viêm, phù nề, ngứa ngáy ở da, đồng thời thúc đẩy hoạt động co bóp quá mức ở niêm mạc cơ quan tiêu hóa và hô hấp.

Vì vậy buồn nôn, nôn mửa, đau thượng vị, tiêu chảy,… có thể là dấu hiệu do dị ứng thực phẩm. Ngoài triệu chứng ở đường tiêu hóa, tình trạng này còn có thể đi kèm với một số dấu hiệu khác như nổi mề đay mẩn ngứa, ngứa cổ họng và ho khan.

Biểu hiện của các bệnh lý tiêu hóa

Ngoài những nguyên nhân thông thường, đau dạ dày và buồn nôn còn có thể là dấu hiệu của một số vấn đề tiêu hóa như:

  • Viêm loét dạ dày tá tràng: Là tình trạng niêm mạc ruột non hoặc dạ dày bị viêm, loét và tổn thương do tăng tiết dịch vị quá mức. Bệnh lý này thường là hệ quả do nhiễm vi khuẩn HP, lạm dụng thuốc giảm đau, ăn uống không điều độ và nghiện rượu bia. Ngoài tình trạng đau thượng vị và buồn nôn, loét dạ dày tá tràng còn gây đầy hơi, chướng bụng, nôn ói thường xuyên, ăn uống kém, sụt cân, người xanh xao,…
  • Trào ngược dạ dày thực quản (GERD): GERD xảy ra khi dịch vị trong dạ dày trào ngược lên thực quản và khoang miệng. Bệnh lý này điển hình bởi triệu chứng đau, nóng rát dạ dày, buồn nôn, nôn mửa, trớ thức ăn, ợ hơi, ợ chua, ợ nóng,…
  • Hội chứng Zollinger-Ellison: Hội chứng này khởi phát khi tuyến tụy xuất hiện nhiều u gastrin hơn bình thường. Các khối u này tạo ra hormone gastrin nhằm kích thích tế bào viền ở dạ dày tăng sản xuất dịch vị. Lượng dịch vị dư thừa có thể gây ăn mòn, xâm lấn mô niêm mạc và gây ra các triệu chứng khó chịu.

Dấu hiệu mang thai

Khi mang thai, hormone progesterone trong cơ thể nữ giới thường tăng lên đột ngột. Ngoài chức năng bảo vệ và giữ bào thai trong tử cung, hormone này còn gây ra một số ảnh hưởng không mong muốn như chậm nhu động ruột, kích thích dạ dày tăng tiết axit và co bóp mạnh dẫn đến đau vùng thượng vị, buồn nôn, nôn trớ thức ăn, ăn uống kém,…

Bên cạnh các triệu chứng này, mang thai còn có một số dấu hiệu khác như chậm kinh, cơ thể uể oải, mệt mỏi, người xanh xao, căng thẳng, lo âu,… Để nhận biết chính xác, bạn có thể sử dụng que thử thai hoặc tìm gặp bác sĩ Sản phụ khoa.

Mang thai gây nên áp dựng cho dạ dày
Mang thai gây nên áp dựng cho dạ dày

Cách xử lý đau dạ dày buồn nôn an toàn

Khắc phục tình trạng đau thượng vị kèm buồn nôn phụ thuộc vào nguyên nhân và các triệu chứng đi kèm. Dưới đây là một số cách xử lý giúp kiểm soát cơn đau, giảm buồn nôn và phòng ngừa các biến chứng nghiêm trọng.

Giảm buồn nôn tạm thời tại nhà

Bạn có thể áp dụng một số biện pháp cải thiện ngay tại nhà như:

  • Ngậm gừng tươi: Ngậm gừng tươi có tác dụng giảm viêm, ức chế nhiễm trùng do virus và vi khuẩn. Ngoài ra tinh dầu từ gừng còn có hiệu quả chống buồn nôn và nôn mửa.
  • Dùng trà mật ong: Mật ong có vị ngọt thanh, giàu dinh dưỡng, đặc tính kháng khuẩn và làm dịu niêm mạc. Uống trà mật ong ấm có thể trung hòa dịch vị dạ dày, giảm buồn nôn, đắng cổ họng và điều hòa hoạt động co bóp của dạ dày.
  • Hít thở sâu: Hít thở sâu giúp làm giảm căng thẳng, hạn chế co bóp dạ dày quá mức và cải thiện chứng buồn nôn, đau thượng vị,… Ngoài ra, bạn cũng có thể dùng máy xông tinh dầu để tạo mùi hương trong không khí nhằm giảm stress và cảm giác buồn nôn.

Lưu ý: Các biện pháp tại nhà chỉ giúp làm giảm triệu chứng tạm thời. Người bệnh cần tìm gặp bác sĩ nếu cơn đau kéo dài và tăng mức độ dần theo thời gian.

Gừng giảm đau dạ dày hiệu quả
Gừng giảm đau dạ dày hiệu quả

Thăm khám và điều trị

Trong trường hợp đau dạ dày và buồn nôn đi kèm với các triệu chứng có mức độ nặng, bạn nên tìm gặp bác sĩ để được thăm khám và chẩn đoán.

Dựa vào kết quả chẩn đoán, bác sĩ có thể chỉ định một số biện pháp sau:

  • Sử dụng thuốc bảo vệ niêm mạc, kháng axit, ức chế bài tiết và thuốc giảm đau chống co thắt trong trường hợp trào ngược dạ dày thực quản, viêm loét dạ dày,…
  • Dùng kháng sinh khi dạ dày có dương tính với vi khuẩn Hp hoặc nhiễm trùng do ngộ độc thực phẩm
  • Phẫu thuật cầm máu và cắt bỏ khối u đối với xuất huyết dạ dày, hội chứng Zollinger-Ellison và ung thư dạ dày
  • Truyền dịch và pha bột điện giải Oresol trong trường hợp tiêu chảy và nôn ói nhiều do ngộ độc thực phẩm
  • Sử dụng thuốc kháng histamine và tiêm Epinephrine trong trường hợp đau dạ dày và buồn nôn do dị ứng thức ăn

Lưu ý: Tuyệt đối không tự ý sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ hoặc dược sĩ.

Thăm khám bác sĩ để tìm được liệu trình điều tị phù hợp
Thăm khám bác sĩ để tìm được liệu trình điều tị phù hợp

Sử dụng thảo dược tự nhiên

Bên cạnh Tây y thì điều trị đau dạ dày bằng Đông y với những thảo dược từ thiên nhiên đang là xu hướng hiện đại được ưa chuộng hiện nay. Để tránh những tác dụng phụ mà thuốc tây có thể gây ra thì việc sử dụng thảo dược tự nhiên sẽ an toàn, mang đến hiệu quả tốt nhất trong điều trị bệnh cũng như cho sức khỏe.

Người bệnh có thể tham khảo một số vị thảo dược dưới đây:

  • Chè dây: Tiêu diệt vi khuẩn HP, giảm cơn đau thượng vị
  • Dạ cẩm: Làm lành viêm loét dạ dày
  • Lá khôi: Chống ung thư dạ dày, giảm triệu chứng buồn nôn
  • Khổ sâm: Hỗ trợ khôi phục chức năng dạ dày
  • Cam thảo: Trung hòa acid dạ dày, khắc phục triệu chứng ợ chua, ợ hơi, nóng rát thượng vị
  • Ô tặc cốt: Giảm trào ngược dạ dày và buồn nôn hiệu quả
  • Kim ngân hoa: Vị thuốc kháng sinh tự nhiên, tiêu viêm, giảm đau
Thảo dược tự nhiên an toàn với mọi đối tượng người bệnh
Thảo dược tự nhiên an toàn với mọi đối tượng người bệnh

Thay đổi thói quen ăn uống

Đau dạ dày và buồn nôn có xu hướng nghiêm trọng dần theo thời gian nếu không chủ động thay đổi thói quen xấu, kiểm soát căng thẳng,… Ngoài ra, triệu chứng cũng có thể tái phát ngay sau khi điều trị nếu tiếp tục lạm dụng thuốc, sử dụng rượu bia và ăn uống thiếu khoa học.

Vì vậy bên cạnh điều trị y tế và biện pháp tại nhà, bạn nên thực hiện các mẹo chăm sóc và phòng ngừa đau thượng vị kèm buồn nôn tái phát như:

  • Ăn chậm nhai kỹ, ăn đủ 3 bữa và ăn đúng giờ. Hạn chế thói quen bỏ bữa, ăn sát giờ ngủ hoặc ăn uống quá mức.
  • Tăng cường rau xanh, trái cây, ngũ cốc và nước lọc vào chế độ dinh dưỡng nhằm thúc đẩy chức năng tiêu hóa, giảm áp lực và trung hòa dịch vị dạ dày.
  • Hạn chế các loại thực phẩm và đồ uống tác động xấu đến cơ quan tiêu hóa như rượu bia, cà phê, thức ăn nhanh, đồ uống có gas, thực phẩm chế biến sẵn, gia vị, dầu mỡ, thức ăn gây dị ứng và thực phẩm khó tiêu hóa.
  • Tránh hút thuốc lá và sử dụng chất kích thích.
  • Giảm khối lượng công việc, dành thời gian nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc và tập thể dục thường xuyên.
  • Không tự ý sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm và giảm đau.
  • Thăm khám 1 – 2 lần/ năm để kiểm tra sức khỏe và kịp thời phát hiện các bệnh lý tiềm ẩn.
Tập luyện, thư giãn tinh thần giảm đau dạ dày
Tập luyện, thư giãn tinh thần giảm đau dạ dày

Đau dạ dày buồn nôn nhẹ có thể thuyên giảm sau khi chăm sóc và thay đổi lối sống. Tuy nhiên hãy điều trị dứt điểm để phòng tránh biến chứng nguy hiểm. Nếu còn bất cứ câu hỏi nào về vấn đề này, người bệnh hãy nhanh chóng liên hệ với chuyên gia Thuốc dân tộc để được giải đáp chi tiết.

Hỏi đáp cùng Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng

Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng
Chuyên khoa

Điều trị Dạ dày, Tiểu đường, Gout, Sinh lý

Nơi công tác

Nguyên Giảng viên Đại học Dược Hà Nội

Nếu có một trong các biểu hiện sau cần tư vấn tôi sẽ hỗ trợ miễn phí

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *