Đau dạ dày (bao tử) là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh hiệu quả hiện nay

Đau dạ dày (bao tử) là một bệnh lý phổ biến gây nhiều ảnh hưởng đến sức khỏe, cuộc sống và sinh hoạt của người bệnh. Nếu không được điều trị kịp thời cơ thể sẽ gặp một số biến chứng nguy hiểm. Để bảo vệ sức khỏe bản thân, người bệnh nên nắm rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị dứt điểm.

Có thể bạn quan tâm

Đau dạ dày là gì?

Bệnh đau dạ dày là tình trạng tổn thương tại niêm mạc dạ dày chủ yếu do các vết viêm loét gây nên. Bệnh ảnh hưởng rất nhiều đến cuộc sống cũng như sinh hoạt của người bệnh.

Theo các số liệu thống kê, có tới 70% dân số có nguy cơ mắc phải các bệnh liên quan tới dạ dày ở Việt Nam.

  • Có khoảng 31% – 65% người bệnh mắc viêm dạ dày mãn tính
  • Viêm loét dạ dày tá tràng chiếm đến 26% dân số
  • Có khoảng 20% cho tới 25% số ca ung thư dạ dày thuộc về những người có độ tuổi dưới 40.
Đau dạ dày ngày càng phổ biến trong đời sống con người
Đau dạ dày ngày càng phổ biến trong đời sống con người

Một số đối tượng dễ mắc phải tình trạng này hơn cả:

  • Trẻ em: Nếu bố mẹ không chú ý đảm bảo chế độ ăn uống và giờ giấc sinh hoạt hàng ngày cho con, để con ăn uống không hợp vệ sinh, ăn ngủ thất thường, hoặc vừa ăn xong lại chạy nhảy, học bài luôn mà không có thời gian nghỉ ngơi sẽ khiến hệ tiêu hóa hoạt động gặp vấn đề.
  • Phụ nữ đau dạ dày khi mang thai: Trong quá trình mang bầu, khi thai nhi phát triển càng lớn sẽ chèn ép lên dạ dày gây khó tiêu, dẫn đến tình trạng đau và trào ngược dạ dày. Ngoài ra, nhiều mẹ bầu thường có thèm ăn đồ chua hoặc đồ cay, đây là những thực phẩm dễ gây tổn thương niêm mạc dạ dày.
  • Dân văn phòng bị đau dạ dày: Do tính chất công việc mà nhiều người thường xuyên bỏ bữa, ăn không đúng bữa, thức khuya, ngủ không đủ giấc hoặc hay gặp stress, căng thẳng.

Hiện nay, Việt Nam đang xếp thứ 18/20 nước có tỉ lệ mắc ung thư dạ dày cao nhất thế giới. Trong đó 10% ung thư dạ dày do di truyền khi người thân trong gia đình mắc bệnh. Vậy, tại sao đau dạ dày ngày càng phổ biến và có mức độ nguy hiểm hơn. Nắm rõ được nguyên nhân giúp bạn phòng tránh bệnh hiệu quả.

Đau dạ dày có nguy hiểm không?

Nhiều người cho rằng đây là một căn bệnh đơn giản không gây nguy hiểm, tuy nhiên đó là suy nghĩ hoàn toàn sai lầm. Đau dạ dày nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, đúng cách lâu ngày sẽ biến chuyển thành các bệnh lý:

  • Hẹp môn vị: Ăn vào dễ nôn, lắc bụng nghe tiếng óc ách.
  • Chảy máu dạ dày: Nếu chảy máu nhiều thì nôn ra máu tươi hoặc đen, tiêu ra máu, phân đen, người bệnh hoa mắt, vã mồ hôi, tay chân lạnh, huyết áp hạ.
  • Thủng dạ dày: Do ổ loét ăn sâu tới ngoài, vỡ lan ra, khiến cho thức ăn, dịch dạ dày và không khí tràn ngập ổ bụng gây viêm phúc mạc.
  • Ung thư dạ dày: Bệnh nhân đau nhiều, sút cân nhanh, mất biểu thị đau theo chu kỳ ấy.
Đau dạ dày không được chữa trị kịp thời có thể gây nên biến chứng ung thư
Đau dạ dày không được chữa trị kịp thời có thể gây nên biến chứng ung thư

Dù có những trường hợp đau dạ dày nhưng không gặp vấn đề gì nghiêm trọng thì tình trạng này vẫn gây ra một số hệ lụy làm giảm chất lượng cuộc sống của người bệnh như: Ảnh hưởng đến cả tứ khoái của con người (ăn – ngủ – nghỉ – tình dục), ảnh hưởng đến công việc,…

Nguyên nhân gây bệnh đau dạ dày

Theo các bác sĩ thì bệnh đau dạ dày có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau:

Do vi sinh vật

Nhiều loại vi khuẩn, nấm gây nên tình trạng viêm loét dạ dày gây đau, xuất huyết. Trong đó, phổ biến nhất là vi khuẩn HP, viết tắt từ Helicobacter pylori. Nhiều trường hợp bệnh nhân nhiễm vi khuẩn HP nhưng không bị loét dạ dày, việc uống nhiều rượu bia, ăn đồ độc hại sẽ tạo môi trường tốt cho vi khuẩn phát triển và gây hại dạ dày.

Lạm dụng thuốc tân dược

Các loại thuốc giảm đau và thuốc kháng viêm khi sử dụng lâu dài sẽ gây ức chế lên các chất bảo vệ niêm mạc dạ dày, khiến cho dạ dày bị đau và xuất hiện hiện tượng viêm loét.

Do thói quen ăn uống

Thói quen ăn uống thiếu khoa học là nguyên nhân hàng đầu gây nên chứng viêm loét dạ dày. Những người có thói quen xấu trong ăn uống thường mắc phải bệnh liên quan đến dạ dày:

  • Ăn uống không điều độ, đúng giờ, ăn quá khuya.
  • Thói quen ăn quá no hoặc để bụng quá đói.
  • Dùng nhiều đồ chua, đồ cay nóng, chiên rán.
  • Vừa ăn vừa làm những việc khác như xem tivi, đọc sách, chơi game, học bài,…
  • Sử dụng các thực phẩm không đảm bảo chất lượng, thực phẩm bẩn, ôi thiu, hư hỏng,…
  • Uống nhiều rượu bia, thuốc lá, các chất kích thích.

Tất cả các thói quen ăn uống không khoa học đều gây ảnh hưởng tiêu cực đến dạ dày và hệ tiêu hóa. Vì thế cần có một thói quen ăn uống điều độ, hợp lý để bảo vệ sức khỏe tiêu hóa của bạn.

Thói quen sống không lành mạnh gây đau dạ dày
Thói quen sống không lành mạnh gây đau dạ dày

Yếu tố tâm lý

Những người thường xuyên bị căng thẳng, áp lực thường có nguy cơ đau dạ dày cao hơn những người bình thường. Nguyên nhân là do căng thẳng, áp lực khiến dạ dày tăng co bóp và tiết dịch, mất cân bằng dẫn đến tự bào mòn niêm mạc gây viêm loét.

Ảnh hưởng bệnh lý

Một số bệnh lý đường tiêu hóa gây ảnh hưởng xấu đến chức năng của dạ dày như: viêm hoặc ung thư tuyến tụy, túi mật, viêm ruột, hội chứng ruột kích thích,… Ngoài ra, đau dạ dày còn có thể là hậu quả của các bệnh lý tại tuyến giáp do tuyến này điều khiển chức năng tiêu hóa của dạ dày.

Triệu chứng đau dạ dày là gì?

Tại Việt Nam số lượng người mắc bệnh đau dạ dày ngày càng tăng cao. Tuy nhiên không phải ai cũng biết được những dấu hiệu nhận biết và những biến chứng của căn bệnh này. Dưới đây là những dấu hiệu nhận biết đau bao tử phổ biến nhất, bạn đọc hãy lưu tâm:

Đau thượng vị

Người bệnh sẽ cảm thấy đau âm ỉ và tức vùng bụng, đau nóng rát rất khó chịu bất cứ lúc nào trong ngày. Mức độ đau ở mỗi người sẽ có sự khác nhau. Những vị trí các cơn đau xuất hiện như sau:

  • Vùng thượng vị phía trên rốn và dưới xương ức: Khi niêm mạc dạ dày bị tổn thương, cơ thể người bệnh sẽ cảm thấy những cơn đau âm ỉ, căng tức và khó chịu, có mức độ lan nhanh, nhanh nhất là lan sang vùng lưng và ngực.
  • Đau vùng bụng giữa: Cơn đau dữ dội sẽ đi kèm với các dấu hiệu như khó tiêu, đầy bụng, ợ chua,…
  • Đau dạ dày phía trên bên trái: Cơn đau thường xuất hiện khi bạn đói kèm theo cảm giác buồn nôn, nôn khan.

Đừng chủ quan, hãy theo dõi những cơn đau và nhanh chóng đi thăm khám chuyên khoa để có những điều chỉnh phù hợp nhất, tốt nhất cho sức khỏe của bạn.

Cơn đau thường xuyên xuất hiện tại vùng bụng trên rốn
Cơn đau thường xuyên xuất hiện tại vùng bụng trên rốn

Đầy bụng, khó tiêu

Bệnh nhân bị đau dạ dày thường có dấu hiệu kém ăn thể hiện bởi lượng thức ăn bị giảm đi hoặc ăn kém ngon. Nguyên nhân là bởi thức ăn được tiêu hóa chậm, sau khi ăn, người bệnh cảm thấy chướng bụng, đầy bụng, cảm giác nặng nề, ấm ách. Sau khi ăn, người bệnh cảm giác đau thượng vị, bỏng rát vùng thượng vị sau đó lan lên xương ức và gây cảm giác buồn nôn.

Ợ hơi, ợ chua, ợ nóng

Nguyên nhân của hiện tượng này là do dạ dày hoạt động bị rối loạn nên thức ăn khó được tiêu hóa dẫn đến tình trạng bị lên men. Bệnh nhân đau dạ dày bị ợ hơi, ợ chua và kèm theo các dấu hiệu đau thượng vị. Người bệnh sẽ cảm thấy vị đắng hoặc chua khi thức ăn hoặc hơi lên tận trên họng nhưng chỉ lên nửa chừng, lúc này bệnh nhân sẽ cảm thấy đau ở vùng ức mũi hoặc sau xương ức.

Người bệnh thường xuyên cảm thấy ợ chua, ợ nóng sau khi ăn
Người bệnh thường xuyên cảm thấy ợ chua, ợ nóng sau khi ăn

Buồn nôn, nôn

Đây là biểu hiện của bệnh lý như viêm dạ dày cấp, viêm loét dạ dày, xuất huyết dạ dày hay có thể là ung thư dạ dày. Khi người bệnh nôn nhiều sẽ kéo theo các hệ lụy như rách niêm mạc thực quản tác động nghiêm trọng đến sức khỏe.

Bên cạnh đó nôn nhiều khiến cho tình trạng mất nước và điện giải trong dịch dạ dày xảy ra. Nặng hơn có thể là tình trạng hạ huyết áp, trụy tim mạch. Người bệnh bị sút cân nhanh dẫn đến thiếu máu, phù nề…

Xuất huyết tiêu hóa

Dấu hiệu này rất nghiêm trọng, nó có thể đe dọa tới tính mạng của người bệnh trong thời gian rất ngắn. Vì vậy khi thấy dấu hiệu này cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế để được điều trị kịp thời.

Khi bị chảy máu tiêu hóa, người bệnh sẽ nôn ra máu tươi hoặc máu đen, máu có trong phân có màu đỏ tươi hoặc màu đen. Đồng thời cảm thấy choáng váng, hoa mắt, tụt huyết áp khi trong tình trạng mất máu cấp. Chảy máu tiêu hóa rất nguy hiểm, nếu không được chữa trị kịp thời, người bệnh có thể bị nguy hiểm đến tính mạng.

Chảy máu dạ dày nguy hiểm đến tính mạng
Chảy máu dạ dày nguy hiểm đến tính mạng

Nến bạn đang mắc 1 trong 5 dấu hiệu đau dạ dày kể trên, hãy nhanh chóng đến cơ sở y tế để thăm khám và điều trị bệnh dứt điểm, phòng tránh biến chứng nặng nề.

3 vị trí đau dạ dày người bệnh nên biết

Một số chuyên gia y tế cho biết, một số bệnh lý đường tiêu hóa cũng gây ra những cơn đau dữ dội, khiến người bệnh nhầm lẫn với triệu chứng đau dạ dày. Để nhận biết và điều trị đúng, người bệnh hãy ghi nhớ 3 vị trí cơn đau thường xuất hiện dưới đây:

Vùng thượng vị

Phần bụng dưới xương ức và trên rốn được gọi là thượng vị, đau vùng thượng vị gây cho người bệnh cảm giác đau âm ỉ, căng tức và rất khó chịu. Những cơn đau có mức độ lây lan rất nhanh, chủ yếu là sang khu vực ngực và lưng.

Vùng bụng giữa

Vùng bụng giữa là khu vực tập trung nhiều cơ quan tiêu hóa, chính vì thế nếu cảm thấy đau vùng bụng giữa trong thời gian dài không thuyên giảm thì cần đi kiểm tra để biết được kết quả chính xác nhất. Tuy nhiên, đau bụng giữa kết hợp với những hiện tượng như ợ chua, đầy hơi, khó tiêu thì khả năng bạn bị đau bao tử là rất cao.

Triệu chứng đau dạ dày phổ biến là đau thượng vị
Đau quằn quại vùng giữa bụng

Đau hạ sườn trái

Đau âm ỉ vùng hạ sườn bên trái thì rất có khả năng bạn đã bị đau bao tử. Hãy theo dõi thật cẩn thận những cơn đau dạng này để đi khám chữa kịp thời.

Nếu như bạn gặp phải một số dấu hiệu bất thường trên hãy nhanh chóng đến bệnh viện để được thăm khám và chuẩn đoản bệnh chính xác nhất.

Phương pháp chẩn đoán bệnh đau dạ dày

Chẩn đoán bệnh đau dạ dày có nhiều phương pháp. Trong đó, một số phương pháp điển hình đang được áp dụng phổ biến hiện nay bao gồm:

  • Chẩn đoán lâm sàng: Dựa trên những dấu hiệu triệu chứng biểu hiện, vị trí đau, tiền sử bệnh lý của bệnh nhân mà bác sĩ sẽ thăm khám và xác định bệnh.
  • Xét nghiệm nước tiểu, xét nghiệm phân: Thông qua chỉ số xét nghiệm có thể cho thấy liệu người bệnh có bị nhiễm vi khuẩn HP hay loại nấm nào không. Tuy nhiên đây cũng là phương pháp có sai số nhất định.
  • Nội soi dạ dày: Đây là một trong những phương pháp được áp dụng phổ biến hiện nay. Phương pháp trên cho hiệu quả với độ chính xác cao.
  • Cách chẩn đoán khác: chụp CT, siêu âm, chụp x-quang dạ dày, xét nghiệm máu,… tùy từng trường hợp và những biểu hiện cụ thể mà các bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp thích hợp để chẩn đoán bệnh.

Phương pháp điều trị bệnh lý đau dạ dày phổ biến hiện nay

Hiện nay, thuốc tân dược, đông y và sử dụng thảo dược tự nhiên là 3 phương pháp được nhiều người bệnh tin tưởng. Tuy nhiên, mỗi cách điều trị có ưu, nhược điểm riêng, người bệnh nên cân nhắc trước khi điều trị.

1/ Thuốc Tây y

Một số loại thuốc điều trị đau dạ dày thường được áp dụng như:

  • Thuốc điều trị axit dạ dày: Uống thuốc để làm giảm hoặc trung hòa axit dạ dày.
  • Thuốc kháng axit: Thuốc kháng axit trung hòa axit dạ dày và có thể giảm đau.
  • Ức chế histamin H2: Khi thuốc kháng axit không đủ cung cấp cứu trợ, bác sĩ có thể đề nghị một loại thuốc khác giúp làm giảm lượng axit sản xuất trong dạ dày… (cần có chỉ định của bác sĩ, không tự ý sử dụng).
  • Các loại thuốc ức chế bơm proton: Thuốc ức chế bơm proton làm giảm axit bằng cách chặn các hành động của bơm trong các tế bào tiết axit của dạ dày.
  • Các loại thuốc để điều trị vi khuẩn HP: Hầu hết sử dụng sự kết hợp của hai loại thuốc kháng sinh và thuốc ức chế bơm proton. Kháng sinh giúp tiêu diệt các vi khuẩn, và các chất ức chế bơm proton làm giảm đau đớn và buồn nôn, chữa viêm dạ dày và có thể làm tăng hiệu quả của thuốc kháng sinh.
Thuốc tân dược gây nên nhiều tác dụng phụ trong quá trình điều trị
Thuốc tân dược gây nên nhiều tác dụng phụ trong quá trình điều trị

Lưu ý: Nếu nguyên nhân gây bệnh dạ dày do vi khuẩn HP, để hạn chế vi khuẩn kháng thuốc, bệnh nhân đau dạ dày và mọi người không nên sử dụng thuốc kháng sinh bừa bãi mà chỉ dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.

2/ Thuốc Đông y

Bên cạnh phương pháp điều trị đau dạ dày bằng thuốc Tây y. Các bài thuốc Đông y chữa dạ dày cũng rất phổ biến. Ưu điểm của phương pháp này chính là an toàn, đơn giản, dễ dàng thực hiện.

  • Bài thuốc Đông y chữa dạ dày do can khí phạm vị

– Chuẩn bị: Bạch thược 12g, sài hồ 8g, chích thảo 4g, chi xác, hương phụ, xuyên khung mỗi loại 8g

– Cách thực hiện: Cho các nguyên liệu trên vào bình sắc uống ngày một thang.

  • Bài Đinh thù lý trung thang

– Chuẩn bị: Đinh hương, can khương, ngô thù du mỗi loại 12g, sa nhân, cam thảo 6g, trần bì, nhân sâm, quan quế 8g, kết hợp bạch truật cùng một số thành phần khác.

– Cách thực hiện: Mài nhỏ mộc hương sau đó cho các nguyên liệu trên sắc trong vòng 30 – 45 phút. Để nguội ngày uống 3 thang sẽ làm giảm triệu chứng đau dạ dày.

  • Lương phụ hoàn gia giảm

– Chuẩn bị: Thanh bì 10g, uất kim 10 – 18g, sa nhân 10g, cao lương khương 10g đã được ngâm trong rượu, hương phụ 15g.

– Cách thực hiện: Ngâm hương phụ với dấm trong vòng 24 giờ. Sau đó sắc cùng 500ml nước khi còn một phần ba ấm thuốc thì chắt ra bát. Sử dụng trước khi ăn.

Bài thuốc Đông y thường có hiệu quả chậm
Bài thuốc Đông y thường có hiệu quả chậm

Lưu ý: Phương pháp điều trị đau dạ dày bằng Đông y rất an toàn, lành tính. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị chậm, người bệnh nên kiên trì sử dụng thuốc. Bên cạnh đó, người bệnh không nên tự ý kết hợp tỷ lệ, cần đun sắc đúng quy trình, phòng tránh tác dụng phụ không mong muốn.

3/ Sử dụng thảo dược tự nhiên

Để hỗ trợ tốt hơn cho quá trình kiểm soát bệnh thì bên cạnh việc sử dụng thuốc Tây, người bệnh có thể kết hợp áp dụng các giải pháp từ nguyên liệu tự nhiên. Cách này có thể hỗ trợ hoạt động tiêu hóa và thúc đẩy tốc độ chữa lành tổn thương ở niêm mạc dạ dày.

Một số giải pháp tự nhiên dưới đây có thể sẽ giúp ích:

  • Lá chè dây: Thành phần hoạt chất falvonoid trong cây chè dây giống như một loại kháng sinh. Chúng có tác dụng ngăn cản sự hình thành vết loét, giảm đau, đồng thời có thể tiêu diệt được vi khuẩn Hp trong dạ dày. Cách làm: Lấy khoảng 60 – 70g chè dây cho vào ấm và sắc lên với nước. Chia lượng nước thuốc thành nhiều lần để dùng trong ngày. Nên uống trước bữa ăn 30 phút để mang lại tác dụng tốt nhất.
  • Nghệ chữa đau dạ dày là bởi lẽ trong thành phần của bột nghệ có chứa chất Curcumin. Hoạt chất này có tác dụng ức chế vi khuẩn Hp, làm giảm quá trình tiết dịch trong dạ dày. Đồng thời, dùng nghệ còn giúp tăng tiết chất nhầy, hỗ trợ hệ tiêu hóa để giảm các triệu chứng viêm loét. Chuẩn bị một cốc nước ấm khoảng 100ml,. Cho khoảng 10g tinh bột nghệ và vài thìa mật ong nguyên chất vào, khuấy đều rồi uống. Mỗi ngày thực hiện khoảng 2 – 3 lần trước mỗi bữa ăn, kiên trì một thời gian sẽ thấy mang đến tác dụng tốt.
  • Lá khôi: Thành phần Tanin và Glucosid có tác dụng chống viêm, làm lành vết sẹo, vết loét do các bệnh dạ dày gây ra như trào ngược dạ dày thực quản, viêm loét dạ dày, chảy máu dạ dày,…Cách thực hiện như sau: Đem lá khôi tươi rửa sạch và để ráo nước. Cho nguyên liệu này vào ấm để nấu nước uống như nấu nước trà hàng ngày. Sau khi đun khoảng 20 phút, bệnh nhân tắt bếp và để nước nguội dần. Người bệnh dạ dày sử dụng nước lá khôi uống vào buổi sáng để hỗ trợ cải thiện các triệu chứng bệnh.
Thảo dược tự nhiên, an toàn, lành tính không có tác dụng phụ
Thảo dược tự nhiên, an toàn, lành tính không có tác dụng phụ

Đau dạ dày nên ăn gì, kiêng gì?

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò rất quan trọng trong việc khắc phục đau dạ dày. Ngoài việc ăn những thức ăn mềm và tránh xa các đồ ăn cay nóng, người bệnh cần phải xây dựng được một thực đơn khoa học.

Người bệnh nên ăn một số loại thực phẩm sau:

  • Nhóm thực phẩm bảo vệ niêm mạc dạ dày: Trứng, sữa bò, mật ong…
  • Nhóm thực phẩm giảm tiết axit: Cơm, bánh mì, cháo, khoai luộc..
  • Thực phẩm làm lành vết loét: Tôm, cá…
  • Ăn nhiều rau củ chứa nhiều vitamin có lợi, chất xơ, ngũ cốc.
Thực đơn ăn uống khoa học hạn chế cơn đau thượng vị
Thực đơn ăn uống khoa học hạn chế cơn đau thượng vị

Bên cạnh đó thì cũng có những thực phẩm người bị đau dạ dày nên tránh xa như đồ cay nóng, dầu mỡ, đồ chua, đồ lên men, đồ uống có gas hoặc những thứ có chứa chất kích thích như rượu, bia, cafe, thuốc lá,… do những thực phẩm trên sẽ làm gia tăng axit trong dạ dày, khiến tình trạng chướng bụng, đầy hơi, viêm loét và cảm giác đau càng thêm trầm trọng.

Như vậy tất cả những thông tin trong bài viết đã giúp người bệnh nắm rõ được nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị dứt điểm đau dạ dày. Nếu còn bất cứ câu hỏi nào, hãy liên hệ ngay với chuyên gia Thuốc dân tộc để được giải đáp chi tiết nhất.

Hỏi đáp cùng Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng

Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng
Chuyên khoa

Điều trị Dạ dày, Tiểu đường, Gout, Sinh lý

Nơi công tác

Nguyên Giảng viên Đại học Dược Hà Nội

Nếu có một trong các biểu hiện sau cần tư vấn tôi sẽ hỗ trợ miễn phí

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *