Cây bạch đầu ông và 13 bài thuốc trị bệnh kiết lỵ, trĩ, tăng huyết áp,…thường được áp dụng trong đông y

Cây bạch đầu ông là loài thực vật thân thảo hỗ trợ điều trị kiết lỵ, trĩ, tăng huyết áp,…thường được sử dụng trong đông y. Cùng Thuốc Dân Tộc tìm hiểu chi tiết về dược liệu này trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Hồ vương sứ giả, Bạch đầu thảo, Miêu đầu hoa, Phấn thảo, Phấn nhũ thảo.

Tên khoa học: Vernonia cinerea

Họ: Mao lương (danh pháp khoa học: Ranunculaceae)

Đặc điểm dược liệu bạch đầu ông

1. Mô tả

Bạch đầu ông là loại thực vật thân thảo, chiều cao khoảng 10 – 40cm. Thân cây nhỏ, có màu xanh lục, có lông màu trắng và khá mịn. Rễ cây gầy, nhỏ, dài và có hình trụ, chiều dài khoảng 6 – 20cm. Bên ngoài được phủ lông tơ màu trắng, bên trong màu nâu đất.

Cây bạch đầu ông
Cây bạch đầu ông

Lá mọc so le, lá ở gốc có kích thước lớn và cuống dài hơn lá ở ngọn. Phiến lá có hình trắng, nhọn ở hai đầu, mép lá có răng cưa không đều. Hoa mọc thành cụm ở ngọn, hoa hình đầu, có màu trắng. Quả bế hình trứng ngược, màu vàng nâu. Cây ra hoa vào tháng 3 – 5 và có quả vào tháng 5 – 6 hằng năm.

2. Bộ phận dùng

Toàn cây được sử dụng để làm dược liệu: Thân, rễ, lá.

3. Phân bố

Trên thế giới, cây mọc nhiều và phân bố trải khắp các châu lục. Ở nước ta, cây mọc hoang từ bắc tới nam.

4. Thu hái – sơ chế

Thu hái dược liệu quanh năm, có thể dùng dược liệu tươi hoặc phơi khô dùng dần.

Với rễ của cây bạch đầu ông, có thể bào chế bằng cách tẩm rượu, sao qua hoặc ửa sạch bùn đất, loại bỏ rễ con và cạo bỏ lớp tơ bên ngoài. Sau đó xắt nhỏ, phơi cho khô, dùng sống hoặc sao lên dùng đều được.

5. Bảo quản

Nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm và ánh nắng mặt trời.

6. Thành phần hóa học

Dược liệu bạch đầu ông chứa các thành phần hóa học, đóng vai trò là các dược tính quan trọng trong điều trị bệnh như Anemonol, Glucose, Proanemonin, Pulsatoside, Anemonin, Okinalin, Ranunculin, Okinalein, Okinalin, Oleanolic acid, Sitoseterol,…

Vị thuốc bạch đầu ông

1. Tính vị, quy kinh

Vị đắng, ngọt, tính hàn.

Quy vào kinh Vị và kinh Đại trường.

2. Tác dụng của cây bạch đầu ông

Cây bạch đầu ông đã được rất nhiều các nhà khoa học nghiên cứu và chứng minh về công dụng tuyệt vời đối với sức khoẻ.

– Theo nghiên cứu dược lý hiện đại:

  • Tác dụng kháng vi sinh vật: Trong thí nghiệm, nước sắc từ cây bạch đầu ông có tác dụng ức chế vi khuẩn Pseudomonas aeruginosa, Staphylococcus aureus, Shigella dysenteriae,…Đây là các loại vi khuẩn gây tình trạng viêm, đau, mưng mủ.
  • Tác dụng kháng lỵ trực tràng amip: Thực nghiệm trên chuột thực nghiệm nhận thấy nước sắc từ dược liệu có tác dụng ức chế trùng Amoeba, Entamoeba histolytica và Trichomonas Vaginalis. Loài dược liệu này đã được ứng dụng chữa lỵ trên người. Nghiên cứu cho thấy dược liệu có tác dụng trong việc điều trị lỵ amip cấp và mãn tính.
  • Tác dụng điều trị lao xương và lao hạch: Dược liệu có tác dụng điều trị bệnh lao xương và lao hạch sau khi đã vỡ mủ nhưng tác dụng chậm nên cần điều trị trong thời gian dài.
Cây bạch đầu ông
Theo nghiên cứu, cây bạch đầu ông có nhiều công dụng trị bệnh hiệu quả

– Công dụng của cây bạch đầu ông theo Đông Y:

  • Tác dụng: An thần, thoái nhiệt, thanh can và lương huyết.
  • Chủ trị: Vết rắn cắn, đinh nhọt, lỵ amip, chảy máu cam, trưng hà, bụng đau, bướu cổ, trĩ sưng đau, lỵ do huyết, chảy máu, hắc lào, chàm, suy nhược thần kinh, hoàng đàn cấp tính, đau dạ dày, tiêu chảy, sốt, ho, sổ mũi,…

3. Cách dùng – liều lượng

Bạch đầu ông được sử dụng ở dạng đắp ngoài và sắc uống. Nếu dùng uống chỉ nên sử dụng từ 8 – 12g/ ngày.

Bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu bạch đầu ông

1. Trị bệnh lỵ kèm sưng họng do thời tiết

Cây bạch đầu ông có tác dụng ngăn ngừa tình trạng sưng viêm và tiêu diệt chủng lỵ hiệu quả. Cách áp dụng đơn giản như sau:

  • Chuẩn bị: Mộc hương 15g, hoàng liên và bạch đầu ông mỗi vị 30g.
  • Thực hiện: Đem sắc với 5 bát nước còn lại 1.5 bát. Sau đó chia nước sắc thành 3 lần uống và dùng hết trong ngày.

2. Trị trĩ ngoại gây đau nhức và khó khăn khi đại tiện

Trĩ là căn bệnh gây nhiều đau đớn và khó chịu cho người bệnh. Để giảm tình trạng sưng viêm, chảy máu ở búi trĩ, áp dụng bài thuốc dưới đây:

  • Chuẩn bị: Rễ tươi của cây bạch đầu ông.
  • Thực hiện: Giã nát và đắp trực tiếp vào vùng giang môn.

3. Trị lỵ amip

  • Chuẩn bị: Bạch đầu ông 40g.
  • Thực hiện: Sắc lấy nước uống. Với những trường hợp bệnh nặng, dùng thêm 40g dược liệu sắc lấy 100ml nước, đem thụt vào giang môn 1 lần/ ngày. Áp dụng đến khi khỏi bệnh hoàn toàn.
Tác dụng của cây bạch đầu ông
Bạch đầu ông giúp điều trị hiệu quả lỵ amip

4. Trị chứng thoát vị bẹn

  • Chuẩn bị: Rễ bạch đầu ông tươi.
  • Thực hiện: Giã nát và đắp trực tiếp lên chỗ sưng đau. Kiên trì áp dụng trong vòng ít nhất 1 tháng.

5. Trị chứng suy nhược thần kinh

  • Chuẩn bị: Rau bợ và chua me đất mỗi vị 12g, hy thiêm và bạch đầu ông mỗi vị 15g.
  • Thực hiện: Mang các dược liệu rửa sạch và sắc lấy nước uống. Thực hiện 2 – 3 liệu trình, mỗi liệu trình kéo dài 10 ngày.

6. Trị trẻ nhỏ bị rụng tóc

  • Chuẩn bị: Rễ bạch đầu ông.
  • Thực hiện: Giã nát và đắp vào ban đêm trước khi đi ngủ.

7. Chữa bệnh trĩ ra máu, lỵ ra máu do nhiễm độc ly amip

  • Chuẩn bị: Hoàng liên 6g, tần bì và hoàng bá mỗi vị 12g, bạch đầu ông 20g.
  • Thực hiện: Đem các vị sắc lấy nước uống hằng ngày.

8. Trị nhọt sưng đau và lở da do nhiệt độc

  • Chuẩn bị: Băng phiến 2g và bạch đầu ông 160g.
  • Thực hiện: Đem các vị tán bột mịn, sau đó dùng bạch đầu ông nấu với nước thành cao, trộn với băng phiến và dán cao vào vùng da cần điều trị để đạt hiệu quả tốt nhất.

9. Cải thiện bệnh tăng huyết áp

  • Chuẩn bị: Hy thiêm, chua me đất và bạch đầu ông mỗi vị 15g.
  • Thực hiện: Đem các vị sắc lấy nước uống, dùng liên tục trong thời gian dài cho đến khi huyết áp ổn định.

10. Trị ho, sốt và sổ mũi

  • Chuẩn bị: Lá gừa (sanh), ngũ trảo, rễ bồ hòn và bạch đầu ông mỗi vị 15g.
  • Thực hiện: Đem các vị nấu lấy nước uống, dùng bài thuốc liên tục trong vòng 3 – 5 ngày hoặc đến khi bệnh được điều trị dứt điểm
Cây bạch đầu ông
Cây bạch đầu ông giúp làm giảm nhanh các triệu chứng của cảm cúm

11. Trị chứng rong kinh và rong huyết

  • Chuẩn bị: Bạc thau, bạch đầu ông và lá ngải cứu mỗi vị 20g.
  • Thực hiện: Đem các vị rửa sạch, giã nhỏ và lọc lấy nước uống. Uống liên tục trong vòng 10 ngày trước kỳ kinh. Thực hiện 3 lần trong 3 tháng sẽ thấy triệu chứng thuyên giảm rõ rệt.

12. Chữa viêm âm đạo và âm đạo ngứa ngáy

  • Chuẩn bị: Khổ sâm và bạch đầu ông mỗi vị 20g.
  • Thực hiện: Rửa sạch dược liệu, đem nấu nước rửa âm đạo hằng ngày.

13. Hỗ trợ điều trị viêm gan cấp gây vàng da

  • Chuẩn bị: Diệp hạ châu và bạch đầu ông mỗi vị 30g (dùng khô).
  • Thực hiện: Sắc uống, ngày dùng 1 thang. Dùng bài thuốc liên tục trong vòng 10 ngày rồi ngưng sau 5 ngày, sau đó lặp lại liệu trình.

Lưu ý khi sử dụng dược liệu bạch đầu ông

Cây bạch đầu ông không được chỉ định cho một số đối tượng như: người mắc chứng lỵ, tiêu chảy do hư hàn và huyết không có nhiệt tà.

Các bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu bạch đầu ông có thể áp dụng cho nhiều đối tượng khác nhau. Tuy nhiên để đạt được hiệu quả cao trong quá trình điều trị, bạn nên tham vấn y khoa để được thầy thuốc chẩn đoán và tư vấn bài thuốc cụ thể. Đây là bài thuốc tự nhiên, cần phải áp dụng trong một thời gian dài mới thấy được hiệu quả, người bệnh không nên bỏ cuộc giữa chừng.

Trên đây là một số thông tin cũng như lưu ý khi sử dụng dược liệu bạch đầu ông làm thuốc chữa bệnh. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Vỏ lựu và công dụng trị bệnh tả lỵ, tiêu chảy, viêm loét dạ dày, mề đay,…hiệu quả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *