Cây hoàn ngọc với 22 bài thuốc trị bệnh tiểu đường, viêm loét dạ dày, ung thư, tiểu ra máu,…hiệu quả

Cây Hoàn ngọc thường mọc hoang thành bụi ở nhiều nơi, lá và rễ cây được sử dụng để làm thuốc trị nhiều loại bệnh như tiểu ra máu, dạ dày, điều trị ung thư, ổn định đường huyết,…Cùng Thuốc Dân Tộc tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Cây nhật nguyện, cây xuân hoa, cây thần tượng linh, cây con khỉ…

Tên khoa học: Pseuderanthemum palatiferum (Wall.) Radlk.

Thuộc họ: Ô rô (danh pháp khoa học: Acanthaceae)

Phân loại: Cây Hoàn ngọc đỏ và cây Hoàn ngọc trắng.

Đặc điểm sinh thái

1. Mô tả

Hoàn ngọc là dạng cây bụi, có chiều cao từ 1 – 2m, sống hằng năm. Thân cây non, phát triển với nhiều cành mảnh và có màu xanh lục. Khi già thân sẽ hóa gỗ có màu nâu. Lá mọc đối, dạng hình mũi giác có kích thước từ 12 – 17cm. Cuống lá có chiều dài từ 1,5 – 2,5cm. Phần gốc lá thuôn, đầu nhọn, mép lá nguyên.

Cây hoàn ngọc
Cây hoàn ngọc

Cụm hoa thường mọc ở đầu cành. Hoa lưỡng tính, xuất hiện với màu trắng pha tím, 5 đài tách rời nhau. Tràng hợp xuất hiện với một ống dài và hẹp. 5 cánh chia thành 2 môi, môi dưới 2 thùy và môi trên 3 thùy, thùy giữa có một chút chấm tím, nhị 4, có 2 nhị kép, chỉ nhị ngắn, bao phấn có màu tím. Có 2 laoji hoàn ngọc thường thấy đó là hoản ngọc đỏ và trắng, mỗi loại có một đặc điểm riêng biệt:

  • Cây Hoàn ngọc đỏ: Khi lá non, đầu lá sẽ có màu nâu đỏ hoặc hơi nâu. Trên bề mặt của lá có một lớp lông tơ, vị hơi chua và chát. Khi già, lá thường có màu xanh, mặt trên của lá sẽ đậm màu hơn.
  • Cây Hoàn ngọc trắng: Lá cây xanh có hai mặt và có rất nhiều dịch nhớt tiết ra.

2. Phân bố

Cây Hoàn ngọc xuất hiện phổ biến và phân bố trải dài từ Bắc đến Nam ở nước ta.

3. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến và bảo quản

Bộ phận dùng: Lá và rễ cây Hoàn ngọc được sử dụng để làm thuốc. Người dùng có thể dùng tươi hoặc phơi khô.

Thu hái: Tất cả các mùa trong năm, đặc biệt là mùa mưa.

Chế biến: Lá và rễ cây Hoàn ngọc dùng tươi, mang phơi khô dưới bóng râm hoặc cô đặc lại thành cao.

Bảo quản: Những nơi khô ráo, thoáng mát.

4. Thành phần hóa học

Theo nghiên cứu, cây Hoàn ngọc có chứa nhiều thành phần hóa học bao gồm: Sterol, flavonoid, acid hữu cơ, saponin, đường khử, carotenonl.

Vị thuốc cây hoàn ngọc

1. Tính vị

Lá cây Hoàn ngọc còn non nhớt, khi già như có bột và không có mùi vị khác. Vỏ và rễ cây Hoàn ngọc có vị đắng.

2. Tác dụng dược lý

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại:

Nghiên cứu trong dược lý hiện đại đã chỉ ra rằng hoàn ngọc có những tác dụng hiệu quả nhờ các thành phần đặc trưng. Cụ thể

Tác dụng kháng khuẩn và kháng nấm

Lá cây Hoàn ngọc và cao (chiết xuất hoàn toàn từ lá) có tác dụng kháng nấm và kháng những loại vi khuẩn gồm: Vi khuẩn gram dương (Streptococcus pyogenes, Bacillus subtilis, Staphyllococcus aureus), vi khuẩn gram âm (Escherichia coli, Psseudomonas aeruginosa), nấm mốc (Pyricularia oryzae, Rhezoctonia solani, Aspergillus niger, Fusarium oxysporum) và nấm men (Candida albicans, Saccharomyces cerevisiae).

Tác dụng chữa bệnh của cây hoàn ngọc
Theo nghiên cứu của y học hiện đại và đông y, hoaanf ngọc có nhiều tác dụng chữa bệnh

Tác dụng ức chế MAO

MAO là một trạng thái bệnh lý tâm thần. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, Cao lá Hoàn ngọc (nồng độ 6mg/ml) có khả năng ức chế 69,9 % nguồn MAO, từ đó giảm thiểu các chứng bệnh về tâm lý. Ngày nay, dược liệu này đang được nghiên cứu trong ứng dụng bào chế thuốc chống lo âu, trầm cảm.

Hoạt tính thủy phân protein (proteinase)

Việc thúc đẩy quá trình thuỷ phân diễn ra nhanh chóng đồng nghĩa với việc cơ thể hấp thụ dưỡng chất một cách tốt hơn.

  • Dịch chiết lá có khả năng thủy phân lượng protein từ khá đến mạnh nhất ở pH 7,5 và nhiệt độ 70 độ C
  • Phơi khô 60 độ C dịch tiết còn 30%, enzym bền khi phơi. Hoạt tính giảm ít khi dịch chiết proteinase được bảo quản ở 4 độ C
  • Hoạt tính tăng lên 5 lần khi tinh chế proteinase.

Ngoài ra, cây Hoàn ngọc còn có tác dụng bảo vệ gan, ổn định huyết áp và điều trị một số bệnh lý như: Viêm loét dạ dày, viêm loét tá tràng, viêm nhiễm đường tiêu hóa, bệnh đường ruột, viêm thận, viêm đường tiết niệu và các bệnh về gan…

Theo y học cổ truyền:

Cây Hoàn ngọc có tác dụng thanh nhiệt cơ thể, đào thải độc tố và giúp điều trị một số bệnh lý thường gặp như: Cảm cúm, sốt cao, tiểu rát, tiểu ra máu, tiêu chảy, tả, lỵ, mụn lồi, sẹo lồi… Đồng thời giúp cầm máu và hỗ trợ điều trị các bệnh ung thư.

3. Liều dùng và cách dùng

Dùng tươi, phơi khô, sắc lấy nước uống, tán thành bột mịn, cô đặc thành cao pha nước uống… Mỗi ngày dùng từ 10 – 15 gram.

Bài thuốc từ cây Hoàn ngọc

Các bài thuốc từ cây Hoàn ngọc:

1. Chữa tiểu rát, tiểu ra máu

Hoàn ngọc có tính mát, có tác dụng lợi tiểu nên thích hợp dùng để cải thiện các chứng tiểu rát, tiểu ra máu. Cách áp dụng như sau: Dùng 15 – 25 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, cho vào cối nhỏ giã nát. Sau đó vắt lấy nước cốt đặc để uống hằng ngày.

2. Chữa viêm loét dạ dày tá tràng

Các hoạt chất có trong hoàn ngọc giúp bổ sung và lấp đầy, đồng thời làm dịu các vết loét dạ dày tá tràng, từ đó giảm đau hiệu quả. Cách áp dụng bài thuốc này như sau: Dùng 7 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, ăn cùng với rau sống 2 lần/ngày. Sử dụng liên tục trong 7 ngày sẽ thấy bệnh tình thuyên giảm.

Hoàn ngọc giúp điều trị viêm loét dạ dày
Hoàn ngọc giúp đẩy lùi viêm loát dạ dày hiệu quả

3. Chữa viêm nhiễm đường tiêu hóa

Hoàn ngọc giúp cải thiện tình trạng viêm nhiễm đường tiêu hoá chỉ nhờ bài thuốc đơn giản sau: Dùng 7 – 9 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, nhai 2 – 3 lần/ngày. Sử dụng liên tục từ 5 – 7 ngày.

4. Chữa tiêu chảy, tả, lỵ

Những thành phần hoạt chất có trong cây hoàn ngọc giúp tiêu diệt các khuẩn lỵ, tiêu chảy nên khi áp dụng bài thuốc này, hiệu quả rất nhanh chóng. Dùng 5 – 15 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, nhai 2 lần/ngày. Sử dụng liên tục trong 7 ngày.

5. Chữa viêm thận, viêm đường tiết niệu

Dùng 14 – 20 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, cho vào cối nhỏ giã nát. Sau đó vắt lấy nước cốt đặc để uống hằng ngày. Người bệnh cần kiên trì sử dụng từ 2 – 3 tuần bệnh tình sẽ thuyên giảm.

6. Điều trị bệnh gan, xơ gan, viêm gan và các bệnh lý liên quan đến chức năng gan

Dùng 10 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, nhai 3 lần/ngày khi bụng đói. Sử dụng liên tục trong 3 tuần. Hoặc dùng lá Hoàn ngọc khô tán thành bột mịn. Trộn bột Hoàn ngọc và bột tam thất theo tỉ lệ 1:1. Mỗi lần dùng lấy 1 thìa cà phê với nước lọc trước bữa ăn. Bệnh nhân bị xơ gan cổ trướng sử dụng bài thuốc này rất tốt.

7. Cầm máu trong xuất huyết đường tiêu hóa, trĩ, ho ra máu

Hoàn ngọc có tác dụng cầm máu, trị thương rất tốt. Dùng 7 – 9 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, nhai kỹ 2 lần/ngày. Hoặc dùng lá Hoàn ngọc khô sắc với 500ml nước lọc, chắt lấy phần nước và sử dụng trong ngày.

8. Chữa cảm cúm, sốt cao

Hoàn ngọc có tính mát nên thường được chỉ định trong các bài thuốc giảm sốt. Cách thực hiện như sau: Dùng 8 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, nhai kỹ, sau 1 giờ nhai tiếp. Ăn liên tục 3 lần sẽ hạ sốt và giảm đau đầu.

9. Chữa chấn thương có chảy máu, xương bị gãy hoặc dập

Đây là bài thuốc được dân gian lưu truyền, đúc kết dựa trên những kinh nghiệm của cha ông. Người bệnh có thể tham khảo bài thuốc này: Nhai hoặc giã nát lá Hoàn ngọc tươi (nên sử dụng lá già). Đắp lên vết thương, dùng băng gạc cố định trong 2 – 3 giờ thì thay lá mới.

10. Giúp ổn định huyết áp

Dùng rễ (trên 7 năm) và lá Hoàn ngọc rửa sạch, mang đi phơi khô dưới trời nắng gắt, sắc lấy nước uống thay trà hằng ngày.

11. Điều trị huyết áp tái phát

Dùng 9 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, nhai chậm, kỹ cho đến khi nước cốt tiết ra hết thì nằm nghỉ ngơi để hoạt chất ngấm dần vào cơ thể, ngăn ngừa các bệnh huyết áp tái phát.

Hoàn ngọc giúp điều chỉnh cao huyết áp hiệu quả
Hoàn ngọc giúp hỗ trợ điều chỉnh huyết áp

12. Hỗ trợ điều trị bệnh ung thư

Đối với bệnh ung thư giai đoạn đầu, người bệnh dùng 10 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, nhai thật kỹ 5 lần/ngày. Sử dụng cho đến khi cơn đau nhức và những triệu chứng khó chịu khác thuyên giảm. Đối với bệnh ung thư đã lâu, người bệnh dùng 15 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, nhai thật kỹ 6 lần/ngày. Sử dụng kết hợp với một cốc nước lá Hoàn ngọc xay vào mỗi buổi sáng sớm và một nắm lá Hoàn ngọc đã nấu chín vào mỗi buổi tối.

13. Trị bệnh đường ruột

Hoàn ngọc hoàn toàn có thể sử dụng trực tiếp ở dạng tươi trong bài thuốc trị bệnh đường ruột. Dùng 7 – 9 lá Hoàn ngọc tráng sơ qua nước sôi và ăn trực tiếp 4 lần/ngày. Sử dụng liên tục từ 3 – 5 ngày sẽ nhận thấy bệnh tình thuyên giảm.

14. Trị bệnh đường ruột kèm theo triệu chứng đau dữ dội

Để sơ cứu tình trạng bệnh đường ruột kèm theo đau dữ dội, có thể áp dụng bài thuốc sau từ Hoàn ngọc: Dùng 15 – 20 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, nhai thật kỹ 4 lần trong 1 – 2 giờ để giảm cơn đau, sau đó đến bệnh viện.

15. Giúp trị viêm đại tràng

Dùng 40 gram thân, lá Hoàn ngọc khô và 10 gram khổ sâm sắc cùng với 800ml nước lọc. Sử dụng thuốc trong ngày. Kiên trì áp dụng bài thuốc này trong vòng ít nhất 1 tháng để đạt hiệu quả tốt nhất.

16. Chữa bệnh tiền liệt tuyến, u xơ phổi

Dùng một nắm lá Hoàn ngọc rửa sạch, cho vào máy xay nhuyễn cùng với 300ml nước lọc. Lọc lấy phần nước lá và uống trước bữa ăn 3 lần/ngày. Sử dụng liên tục trong 1 tháng.

17. Chữa đau mắt đỏ, đau ứ máu

Hoàn ngọc còn có tác dụng giảm đau, sưng viêm, tụ máu mắt bằng cách: Dùng 3 lá Hoàn ngọc tươi đắp vào mắt và để qua đêm sẽ hết đau.

18. Chữa chảy máu đường ruột

Chảy máu đường ruột có thể là triệu chứng của bệnh nguy hiểm. Người bệnh cần phải đến các trung tâm y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Sau đó, có thể áp dụng thêm bài thuốc từ cây hoàn ngọc:  Dùng 7 – 10 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt đặc và uống 2 lần/ngày.

19. Chữa viêm đại tràng co thắt

Dùng 7 – 10 lá Hoàn ngọc tươi nhai kỹ hoặc giã nát lấy nước cốt. Uống nước lá Hoàn ngọc kết hợp với ăn lá mơ lông trong mỗi bữa ăn. Bệnh nhân kiên trì sử dụng liên tục từ 1 – 2 tháng để bệnh tình sẽ thuyên giảm.

20. Chữa sẹo lồi, mụn lồi

Dùng 1 nắm lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, cho vào cối giã nát cùng với một ít muối. Đắp vào vùng bị sẹo lồi, mụn lồi cho đến khi da phẳng thì dừng lại.

21. Giúp cải thiện sức khỏe

Dùng 5 – 7 lá Hoàn ngọc tươi nhai chậm, kỹ và nuốt. Sử dụng trước khi ăn sáng và mỗi buổi tối trước khi đi ngủ trong 7 ngày.

22. Chữa sa dạ con ở phụ nữ sau sinh

Phụ nữ gặp phải tình trạng sa dạ con sau sinh có thể áp dụng bài thuốc này: Dùng 10 – 20 lá Hoàn ngọc tươi rửa sạch, nhai kỹ hoặc cho vào cối giã nát, vắt lấy nước cốt uống. Lưu ý người bệnh chỉ nên dùng lá để không làm ảnh hưởng đến sữa của mẹ.

Sa dạ con
Tình trạng sa dạ con ở phụ nữ sau sinh có thể được cải thiện nhờ hoàn ngọc

Lưu ý khi sử dụng bài thuốc từ cây hoàn ngọc

Khi sử dụng cây hoàn ngọc để điều trị bệnh, cần tuân thủ một số lưu ý dưới đây để điều trị bệnh một cách tốt nhất.

  • Khi nhai lá cây Hoàn ngọc cần nhai kỹ và nhai thật chậm. Bởi khi đó, tuyến nước bọt sẽ giúp phát huy tối đa tác dụng của dược liệu.
  • Cây Hoàn ngọc là một loại dược liệu không chứa độc, lành tính, không có khả năng kháng thuốc hoặc tương tác với những loại thuốc chữa bệnh khác. Tuy nhiên hiệu quả chữa bệnh và độ an toàn của dược liệu còn phụ thuộc vào cơ địa của mỗi người. Do đó trước khi quyết định sử dụng cây Hoàn ngọc, người bệnh cần tham khảo ý kiến của thầy thuốc.

Trên đây là một số thông tin cũng như bài thuốc chữa bệnh từ câ Hoàn ngọc. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Ram sam và 28 bài thuốc chữa bệnh lỵ, viêm âm đạo, ung thư trực tràng, đau răng,…hiệu quả không ngờ

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *