10 bài thuốc quý từ cây râu mèo giúp điều trị các bệnh về gan, tiểu đường, sỏi thận, viêm tiết niệu,…không nên bỏ qua

Cây râu mèo là loài cây thân thảo có hình dạng giống như ria của loài mèo, giúp điều trị hiệu quả các bệnh như tiểu đường, tiểu rắt, viêm gan, táo bón,…Cùng tìm hiểu chi tiết về loại dược liệu này trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Mao trao thảo, cây bông bạc.

Tên khoa học: Orthosiphon spiralis.

Họ: Hoa môi (Lamiaceae)

Đặc điểm sinh thái

1. Mô tả

Cây râu mèo là cây thân thảo, có kích thước khá nhỏ, thường chỉ cao khoảng 30 -60 cm, thân cây có cạnh và ít phân nhánh. Khi non thân cây có màu xanh và có lông, về già thân cây dần chuyển sang màu tím.

Cây râu mèo
Cây râu mèo

Lá cây râu mèo là lá đơn, có cuống lá ngắn, nằm đối nhau hình chữ thập. Lá cây có hình thuôn nhọn dài cỡ 4 -8cm, rộng chừng 2 -4cm, viền lá có răng cưa ở phía trên 2/3 lá.

Hoa của cây râu mèo mọc thành cụm từ 6 -10 vòng ở ngọn cây, mỗi vòng có 6 hoa. Hoa có màu trắng, nhị vươn dài ra bên ngoài dài gấp 2 -3 lần cánh hoa tựa như râu mèo.

2. Phân bố

Ở nước ta, cây râu mèo mọc hoang và phân bố ở khắp các tỉnh thành, tuy nhiên nhiều nhất là ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Hòa Bình, Hà Tây cũ, Sapa và các tỉnh có khí hậu lạnh.

Ngoài ra, cây râu mèo còn được trồng để cung cấp cho các xí nghiệp sản xuất thuốc ở miền nam.

3. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến và bảo quản

Bộ phận sử dụng: cây râu mèo được dụng toàn cây để làm dược liệu chữa bệnh.

Thu hái: cây thường được thu hái vào tháng 9 hằng năm, lúc này cây bắt đầu ra hoa nên là thời điểm thích hợp để hái. Giai đoạn này cây phát triển mạnh nhất, không quá già cũng không quá non. Cây râu mèo được thu hái bằng cách cắt toàn bộ phần thân cây.

Chế biến: cây sau khi được thu hái về sẽ đem đi rửa sạch, cắt thành từng khúc nhỏ và phơi khô.

Bảo quản: cho cây đã phơi khô vào túi kín để ở nơi khô ráo, thoáng mát để bảo quản. Thỉnh thoảng đem cây ra phơi lại nhằm tránh ẩm mốc.

4. Thành phần hóa học

Cây râu mèo có chứa một hợp chất glucozit đắng gọi là Orthosiphonin, chất này ít tan trong rượu và tan nhiều trong nước.

Trong cây râu mèo còn chứa các tinh dầu, chất béo tanin, đường, muối vô cơ (đa phần là muối kali).

Cây râu mèo
Cây râu mèo được chủ trị trong điều trị nhiều loại bệnh khác nhau

Vị thuốc cây râu mèo

1. Tính vị

Cây râu mèo có bị ngọt, nhạt, hơi đắng và tính mát.

2. Tác dụng dược lý

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại

Theo các thí nghiệm từ những nhà khoa học đưa ra, cây râu mèo có một số tác dụng dược lý như:

  • Tinh dầu chiết xuất từ râu mèo có khả năng tăng và bài tiết nước tiểu.
  • Các flavonoid có trong cây râu mèo giúp lợi tiểu.
  • Hoạt chất orthosiphonin và muối kali có tác dụng giữ cho các axit uric và muối urat ở dạng hòa tan, phòng ngừa được sự lắng đọng của chúng giúp ngăn ngừa tình trạng sỏi thận.
  • Các chất sinensetin và tetramethylscutellarein có tác dụng ức chế tế bào u.

Theo Y dược cổ truyền

Cây râu mèo có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, tiêu viêm, trừ thấp. Nhờ vậy cây râu mèo có công dụng chữa trị được các bệnh về tiêu hóa, đau nhức xương khớp, đau lưng, làm tăng lượng nước tiểu…

3. Liều dùng và cách dùng

Mỗi ngày dùng 5 – 6 gram cây râu mèo đem đi sắc nước uống hoặc bào chế thành bột.

Bài thuốc từ cây râu mèo

1. Điều trị sỏi thận nhỏ

  • Bài thuốc 1: Cần chuẩn bị khoảng từ 6 – 10g râu mèo khô. Rửa sạch nguyên liệu rồi hãm với 500ml nước sôi tương tự như hãm trà. Chia làm 2 lần uống vào trước bữa ăn 15 – 20 phút khi thuốc đang còn ấm. Sử dụng liên tục trong 10 ngày sau đó ngưng 4 ngày rồi lại uống đợt tiếp theo.
  • Bài thuốc 2: 30g râu mèo, 30g thài lài, 30g chó đẻ răng cưa. Tất cả dược liệu đem rửa sạch rồi sắc với 800ml nước trên lửa nhỏ đến khi còn 250ml. Uống trước khi ăn lúc thuốc còn ấm nóng. Mỗi liệu trình sẽ kéo dài trong khoảng 5 – 10 ngày.
Tác dụng của cây râu mèo
Cây râu mèo giúp hỗ trợ điều trị sỏi thận hiệu quả

2. Điều trị viêm đường tiểu

  • Chuẩn bị: 30g râu mèo, 30g chó đẻ răng cưa, 30g thài lài.
  • Thực hiện: Các nguyên liệu đem rửa sạch rồi cho vào ấm sắc chung với 800ml nước. Đun trên lửa nhỏ trong khoảng 15 phút. Uống mỗi ngày 1 thang thuốc liên tục trong khoảng 1 tuần lễ.

3. Điều trị viêm thận mạn tính, viêm đường ruột, viêm khớp, viêm bàng quang

  • Chuẩn bị: 40g râu mèo, 30g rễ ý dĩ, 30g tỳ giải.
  • Thực hiện: Rửa sạch nguyên liệu trên rồi cho vào ấm sắc chung với 500ml nước. Khi lượng nước rút phân nửa thì tắt bếp. Mỗi ngày chỉ uống 1 thang duy nhất khi nước thuốc còn ấm. Dùng liên tục 3 tuần rồi nghỉ theo dõi khoảng 1 tuần.

4. Trị chứng tiểu buốt, tiểu rắt

  • Chuẩn bị: 40g râu mèo tươi cùng với 30g thài lài trắng.
  • Thực hiện: Các nguyên liệu trên đem rửa sạch để ráo rồi cho 750ml nước vào đun trên lửa nhỏ, thêm 6g hoạt thạch vào nấu cùng. Uống trong ngày khi thuốc còn ấm nóng. Nếu sau khoảng 5 ngày thấy tiểu tiện thông lại bình thường thì ngưng thuốc.

5. Điều trị chứng táo bón kéo dài

  • Chuẩn bị: 30g cỏ lưỡi rắn, 30g bông bạc khô, 30g cây chó đẻ, 30g cỏ mực, 20g atiso.
  • Thực hiện: Tất cả nguyên liệu trên đem rửa sạch rồi cho vào ấm sắc. Đổ thêm 1 lít nước rồi đun trên lửa nhỏ đến khi còn khoảng 600ml. Sử dụng thuốc uống trong ngày khi còn ấm với liều lượng 1 thang/ngày. Dùng liên tục trong 3 tuần sau đó nghỉ 1 tuần và dùng lại thêm 1 tháng.

6. Hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường

  • Chuẩn bị: 50g râu mèo tươi, 50g khổ qua toàn cây cùng 6g cây xấu hổ.
  • Thực hiện: Tất cả nguyên liệu đem rửa sạch rồi cho vào ấm sắc cùng với 800ml nước. Để lửa nhỏ đến khi lượng nước rút chỉ còn khoảng 250ml thì tắt bếp. Uống khi thuốc còn ấm nóng. Duy trì mỗi ngày 1 thang thuốc trong vòng 1 tháng rồi đi kiểm tra lại đường huyết.
Cây râu mèo trị tiểu đường
Cây râu mèo giúp điều trị tiểu đường hiệu quả

7. Hỗ trợ điều trị viêm thận phù thũng

  • Chuẩn bị: 30g râu mèo, 30g má đề cùng 30g bạch hoa xà thiệt thảo.
  • Thực hiện: Nguyên liệu đã chuẩn bị đem sắc chung với khoảng 1 lít nước đến đi còn phân nửa thì ngưng. Uống trong ngày khi nước thuốc còn đủ độ ấm.

8. Điều trị tiểu ra sỏi, ra máu

  • Chuẩn bị: 40g râu mèo cùng với khoảng 30g thài lài trắng.
  • Thực hiện: Sắc chung với 600ml nước đến khi còn 300ml thì ngưng và cho 6g hoạt thạch vào hòa cùng. Chia thuốc thành 3 lần uống trong ngày. Sử dụng mỗi ngày chỉ 1 thang thuốc liên tục trong 5 – 7 ngày.

9. Điều trị viêm thận dương suy

  • Chuẩn bị: 16g râu mèo, 12g tô mộc, 12g rễ tranh, 12g rễ cây ruột gà, 20g má đề, 16g cỏ xước.
  • Thực hiện: Đem dược liệu đi sắc chung với 500ml nước trên lửa nhỏ đến khi còn khoảng 200ml. Chia thuốc làm 2 lần uống vào trước bữa ăn, mỗi ngày chỉ sắc uống 1 thang duy nhất.

10. Điều trị viêm gan siêu vi

  • Chuẩn bị: 30g râu mèo, 30g cây chó đẻ, 30g cỏ mực, 30g cỏ lưỡi rắn, 20g atiso (các dược liệu đều ở dạng khô).
  • Thực hiện: Cho dược liệu vào ấm và sắc chung với 1 lít nước ở trên lửa nhỏ. Khi nước rút xuống còn 3/4 lít thì ngưng sắc. Mỗi ngày sắc uống 1 thang duy nhất. Uống liên tục trong 3 tuần sau đó nghỉ 1 tuần và dùng tiếp trong khoảng vài ba tháng tiếp theo.
Cây râu mèo trị viêm gan
Cây râu mèo giúp hỗ trợ điều trị bệnh viêm gan hiệu quả

Lưu ý khi sử dụng cây râu mèo để chữa bệnh

Loại thảo dược này thường không có độc tính khi sử dụng với liều thông thường. Tuy nhiên, nếu dùng kéo dài với liều cao có thể tác động đến sự cân bằng ion cũng như các phân hóa tố. Ngoài ra, cần cẩn trọng khi dùng dược liệu này cho phụ nữ mang thai, nhất là còn ở 3 tháng đầu thai kỳ.

Tuy nhiên, không nên dùng những bài thuốc từ cây râu mèo như một phương pháp điều trị duy nhất mà vẫn cần phải tuân thủ theo chỉ định dùng thuốc của bác sĩ. Mặt khác, do các bài thuốc này đều có nguyên liệu từ tự nhiên nên cần phải áp dụng trong một thời gian dài mới thấy được hiệu quả, người bệnh không nên bỏ cuộc giữa chừng.

Trên đây là một số thông tin cũng như bài thuốc cụ thể về cây râu mèo. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Tỏi đen và 10 công dụng trị bệnh hiệu quả được chuyên gia đánh giá cao

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *