Cây sả: “Thần dược” trị rối loạn tiêu hoá, đau bụng, giảm cân, an thần, giải cảm,…hiệu quả

Sả không chỉ là một gia vị quen thuộc để chế biến thành nhiều món ăn ngon mà đây còn là loại dược liệu giúp điều trị nhiều bệnh hiệu quả. Cùng Thuốc Dân Tộc tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên khác: Sả chanh.

Tên khoa học: Cymbopogon citratus.

Họ: Thuộc họ Hòa thảo (Poaceae).

Đặc điểm dược liệu

1. Mô tả

Cây sả là một loại cây thân thảo, có hình dáng như cỏ. Cây sả mọc thành bụi, cao từ 0,8 – 1 mét. Lá cây có màu xanh lục, lá hẹp và dài giống lá lúa, lá cỏ tranh.

Cây sả
Cây sả

Hai mặt lá sả giáp nhám. Cây sả có mùi hương đặc trưng, nhiều người cho rằng sả có mùi hương tựa như mùi chanh.

Phần thân rễ của sả có màu trắng hoặc tím nhạt. Sả là một loại cây sống lâu năm, có rễ chùm.

2. Phân bố

Cây sả là loại thực vật sinh sôi ở vùng nhiệt đới. Cây sả có nguồn gốc ở khu vực Đông Nam Á.

Tại Việt Nam, sả có thể được tìm thấy ở các bãi đất hoang, ẩm ướt. Cây sả cũng được trồng và phân bố ở khắp ba miền.

3. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến và bảo quản

Bộ phận dùng: Thân lá.

Thu hái: Thu hái sả quanh năm.

Chế biến: Có thể dùng xả để làm gia vị trong các món ăn hoặc chế biến thành các bài thuốc chữa bệnh.

Bảo quản: Sau khi thu hoạch, bảo quản sả ở nơi khô ráo, thoáng mát.

4. Thành phần hóa học

Cây sả có các thành phần chính như citronella, citra, geraniol và citronellol.

Vị thuốc cây sả

1. Tính vị

Theo Đông y, sả có vị the và hơi cay, tính ấm.

2. Tác dụng dược lý

Theo những nghiên cứu của y học hiện đại, cây sả có những tác dụng dược lý như:

  • Ngăn ngừa ung thư;
  • Giải độc cơ thể;
  • Kiểm soát Cholesterol;
  • Chống trầm cảm;
  • Chống oxy hóa;
  • Giảm căng thẳng;
  • Giúp ích cho tiêu hóa;
  • Điều hòa kinh nguyệt;
  • Tốt cho da;
  • Tốt cho tóc;
  • Hạ huyết áp;
  • Chống lại các bệnh thần kinh như: co giật, Parkinson, Alzheimer,…
Cây sả
Theo nghiên cứu Đông y và dược lý hiện đại, cây sả có nhiều công dụng đối với sức khoẻ

Theo Đông y, sả có các tác dụng như:

  • Lợi tiểu;
  • Tiêu đờm;
  • An thần;
  • Giảm đau;
  • Kháng khuẩn;
  • Chống nhiễm trùng;
  • Thanh lọc cơ thể;
  • Giảm mệt mỏi;
  • Chữa mất ngủ;
  • Giảm viêm đau khớp;
  • Giảm đau bụng kinh.

3. Liều dùng, cách dùng

Sả là một loại gia vị và cũng là một vị thuốc vì mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, khi dùng sả, người dùng không nên lạm dụng, sử dụng với liều lượng lớn.

Mỗi bài thuốc sẽ có quy định khác nhau về liều dùng. Người dùng nên tuân thủ liều dùng theo chỉ định của bác sĩ hoặc lương y.

Một số bài thuốc từ cây sả

1. Chữa đau bụng, rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy

Bài thuốc 1: Đun sôi 30 – 50g sả tươi với nước. Hòa thêm một ít đường vừa đủ ngọt. Uống thuốc khi còn ấm nóng. Uống từ 2 – 3 lần/ngày. Bài thuốc này giúp ấm bụng trị được các chứng nôn ọe, ngộ độc rượu, đau bụng đi tả, bội thực.

Bài thuốc 2: Sắc thang thuốc với các nguyên liệu sau: 12g củ sả, 12g vỏ quýt phơi khô, 20g củ gấu, 12g búp ổi, 3 lát gừng. Sắc thuốc với 2 bát nước, đun còn 1 bát. Uống thuốc khi còn nóng. Trẻ nhỏ nên chia thang thuốc uống từ 2 – 3 lần trong ngày.

Sả điều trị tiêu chảy
Sả có vị cay, tính ấm, giúp điều trị hiệu quả chứng tiêu chảy

3. Giải cảm

Kết hợp sả cùng với một số nguyên liệu khác sẽ trở thành bài thuốc giải cảm hiệu quả. Đun sôi lá sả với kinh giới, lá ổi, lá tre, ngải cứu, chanh, bạc hà, tía tô. Dùng nồi nước sôi để xông hơi, giải cảm.

4. Trị mụn nhọt

Nấu nước sả để tắm hàng ngày.

5. Chữa cảm cúm trúng hàn

Sả có vị cay, tính ấm nên rất thích hợp để trị cảm cúm, trúng hàn. Lấy 15 – 30g củ sả hoặc lá sả tươi. Nấu nước củ sả hoặc lá sả, xông hơi để chữa cảm cúm. Kiên trì sử dụng trong 1 tuần để điều trị dứt điểm bệnh.

6. Giải khát, giải nhiệt, an thần

Giã nát củ sả tươi, nửa củ gừng, sau đó cho vào nồi nước sôi. Cho thêm vào nước sôi những nguyên liệu như đinh hương, 2 hạt bạch đậu khấu, miếng quế nhỏ. Nấu các nguyên liệu với lửa nhỏ. Sau khi đã sôi, người dùng lọc lấy nước, bỏ cái. Cho vào nước nóng một ít nước cốt chanh, một thìa mật ong. Trà chanh sả không chỉ giải nhiệt mà còn giúp lọc gan thận, phòng chống ung thư, đẹp da, kiểm soát cholesterol, giảm đau đầu, giảm đau khớp, giúp hệ tiêu hóa làm việc tốt hơn, ngủ ngon, an thần,…

7. Chống trầm cảm

Sử dụng vài giọt tinh dầu sả pha trong cốc nước ấm và uống mỗi ngày sẽ giúp cải thiện tình trạng trầm cảm. Ngoài ra, người bệnh cũng có thể nấu nước sả tắm hoặc xông hơi để giảm tình trạng căng thẳng và mệt mỏi sau mỗi ngày làm việc.

Cây sả ngăn rụng tóc
Cây sả giúp dưỡng tóc suôn mượt và chắc khoẻ

8. Chữa ho

Sử dụng 250 gram rễ cây sả kết hợp với 250 gram trần bì và 250 gram sinh khương. Tất cả các vị thuốc này đem giã nát và ngâm với 200 ml rượu trắng 40 độ. Sau đó, dùng 500 gram bách bộ đã được bỏ lõi, thái nhỏ và sao khô với 300 gram mạch môn bỏ lõi và 200 gram tang bạch bì sao mật đem đun nước cho đến khi cạn thành cao lỏng 300 ml. Cuối cùng, trộn chung cao lỏng và rượu lại với nhau. Mỗi ngày uống 2 – 3 lần và mỗi lần uống khoảng 10 ml.

Ngoài những công dụng kể trên, cây sả còn có nhiều công dụng làm đẹp như tốt cho tóc hay để giảm béo.

Sử dụng 1 nắm thân sả đem nấu với 1,5 lít nước. Sau khi nước sôi, chờ nước nguội hoặc pha thêm nước, dùng gội đầu. Thực hiện đều đặn 2 – 3 lần/ tuần giúp tóc mượt, chắc khỏe và hạn chế tình trạng rụng tóc.

Dùng 10 nhánh sả đem rửa sạch, đập dập rồi cho vào nồi cùng với vài lát chanh tươi, đun sôi. Sau khi nước sôi, lọc lấy nước và chờ nước nguội rồi pha thêm mật ong. Uống nước này vào mỗi buổi sáng sớm sẽ giúp đốt cháy mỡ thừa và thúc đẩy quá trình trao đổi chất, hỗ trợ giảm cân.

11. Chữa đái rắt và phù nề chân

Sử dụng 100 gram lá sả, 50 gram rễ cỏ tranh, 50 gram rễ cỏ xước và 50 gram bông mã đề đem rửa sạch, cắt nhỏ và đem phơi khô. Sau đó, cho vào ấm đun sôi với 400 ml nước. Chờ thuốc cạn còn 100 ml, lọc lấy thuốc, chia đều uống 2 lần trong ngày. Uống liên tục 3 – 4 ngày để cải thiện triệu chứng bệnh.

Cây sả chữa phù nề
Kiên trì sử dụng sả sẽ giúp làm thuyên giảm chứng phù nề chân

Lưu ý khi dùng sả chữa bệnh

Khi dùng sả và áp dụng các bài thuốc trị bệnh từ loại dược liệu này, người dùng nên lưu ý một số điểm sau:

  • Trước khi sử dụng, người dùng cần rửa sả sạch sẽ, có thể sử dụng thuốc tím để loại bỏ mầm mống sâu bệnh, vi trùng, thuốc trừ sâu,…
  • Trước khi áp dụng các bài thuốc từ sả, người bệnh nên tham khảo ý kiến, xin lời khuyên của bác sĩ chuyên khoa. Công hiệu của bài thuốc còn tùy thuộc vào cơ địa của mỗi người. Nếu cơ địa người bệnh không hợp với bài thuốc, người bệnh có thể sẽ gặp phải những tác dụng không mong muốn, thậm chí phản tác dụng.
  • Cây sả có tính ấm, giúp người bệnh tiết mồ hôi, nên thích hợp cho việc chữa các bệnh do hàn (lạnh) gây ra. Vì vậy, những trường hợp như cảm lạnh, rét run, không ra mồ hôi, ho, hắt hơi,… có thể áp dụng các bài thuốc từ cây sả.
  • Người bị cảm nhiệt, cảm nắng không nên dùng các bài thuốc từ sả để xông hoặc uống. Người bệnh có thể sẽ bị hao khí và tân dịch.

Trên đây là thông tin tổng quát, vị thuốc cũng như một số công dụng của sả trong việc chữa bệnh. Mặc dù sả là dược liệu khá lành tính, nhưng người bệnh nên tuân thủ một số lưu ý kể trên khi sử dụng để đạt hiệu quả tốt nhất. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Chữa yếu sinh lý bằng hành tây thế nào để đạt hiệu quả tốt nhất?

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *