Các bài thuốc quý từ dâu tằm giúp điều trị hiệu quả tiểu đường, cao huyết áp, ho,…được nhiều người áp dụng

Dâu tằm là loài cây khá quen thuộc ở các vùng quê Việt Nam bởi chúng thường mọc dại hoặc được trồng để lấy quả. Nhưng ít người biết rằng, đây còn là loài dược liệu giúp điều trị hiệu quả nhiều bệnh như tiểu đường, cao huyết áp, ho,…Cùng Thuốc Dân Tộc tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên khác: Cây tầm tang, cây mạy môn

Tên khoa học: Morus alba L. Morus acidosa

Họ: Dâu Moraceae

Đặc điểm cây dâu tằm

1. Mô tả

Dâu tằm là loài cây thân gỗ, có chiều cao trung bình khoảng 3m. Thân cành mềm, có lông khi còn non. Vỏ thân có nốt sần và có màu trắng như sữa. Phiến lá dâu tằm mỏng, thuôn nhọn về phía đầu, có chiều dài từ 5 – 10cm và rộng 4 – 8cm. Phiến lá có hình bầu dục, mọc so le nhau. Mép lá có răng cưa, mặt trên có màu lục xám hoặc lục sẫm, mặt dưới có màu lục nhạt. Lá có nhiều gân với gân lớn chạy từ cuống lá và các gân nhỏ nổi hình mạng lưới, có lông tơ mịn rải rác trên gân lá.

Dâu tằm
Dâu tằm

Hoa mọc đơn, cụm hoa đực dài 1,5 – 2 cm, có cuống ngắn, có lông thưa và 4 lá đài tù với 4 nhị đối diện các lá đài. Hoa cái có 4 lá đài, có bầu 1 ô, 1 noãn. Quả có màu trắng xanh, khi chín có màu đỏ hồng hoặc đen với chiều dài 1 – 2 cm và đường kính 7 – 10 mm. Cuống quả dài 1 – 1,5 mm, có vị chua nhẹ, ngọt khi chín đỏ.

2. Phân bố

Ở nước ta, cây phân bố ở nhiều nơi như Lâm Đồng, Hà Nội, Nghệ An, Bắc Ninh,…

3. Bộ phận dùng, thu hái, chế biến và bảo quản

  • Bộ phận dùng: Lá, quả, rễ dâu tằm là bộ phận được sử dụng để làm dược liệu
  • Thu hái: Quả dâu tằm hái vào cuối tháng ba, đầu tháng tư. Lá thu hoạch bất kỳ thời điểm nào trong năm
  • Chế biến: Lá và thân sau khi thu hái về đem rửa sạch và phơi khô dùng làm thuốc, còn quả chín dùng ngâm rượu
  • Bảo quản: Nơi khô thoáng, tránh ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp

4. Thành phần hóa học

Theo kết quả chiết xuất, quả dâu tằm tươi có 88% là nước và 9.4% carb, 1.4% protein, 0.4% chất béo, 1.7% chất xơ. Còn khi khô, chúng chứa 14% chất xơ, 3% chất béo, 70% carb, 12% protein. Bên cạnh đó, quả dâu tằm chứa nhiều vitamin như vitamin K1, E, C, acid folic và acid folinicm.

Đặc biệt, chúng còn chứa nhiều khoáng chất như kali và sắt. Ngoài ra, quả dâu tằm còn chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa như flavonoid, isoquercetin, polyphenol. Nhờ đó mà dâu tằm được ứng dụng trong nhiều bài thuốc trị bệnh.

Thành phần dâu tằm
Dâu tằm chứa nhiều thành phần có lợi cho sức khoẻ

Vị thuốc dâu tằm

1. Tính vị

Mỗi bộ phận của cây dâu tằm lại có một tính vị khác nhau, cụ thể:

  • Rễ dâu tằm: Có vị ngọt, tính mát
  • Quả dâu tằm: Vị ngọt, đắng, tính mát
  • Lá dâu tằm: Vị ngọt và tính mát

2. Công dụng

Cây dâu tằm có nhiều công dụng điều trị bệnh hiệu quả như:

  • Chữa ho có đờm, ho lâu ngày, sốt.
  • Dùng làm thuốc lợi tiểu.
  • Có tác dụng chữa cảm mạo, sốt, an thần, huyết áp cao, cho ra mồ hôi và tiêu đờm.
  • Chữa đau lưng, an thai, bổ gan thận, chữa đau mình.
  • Chữa đi tiểu nhiều lần, lợi tiểu, liệt dương, di tinh hoặc trẻ con đái dầm.
  • Hỗ trợ tiêu hóa: Nhờ chứa lượng lớn chất xơ, quả dâu tằm giúp cải thiện nhanh các vấn đề về đường ruột như táo bón, chuột rút và đầy bụng. Đồng thời giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.
  • Giúp tim khỏe mạnh: Resveratrol là hoạt chất chống oxy hó có trong dâu tằm giúp làm tăng sản xuất oxit nitric, làm giãn mạch máu và giảm nguy cơ hình thành cục máu đông. Từ đó giúp ngăn ngừa các vấn đề về tim mạch như đột quỵ, đau tim.
  • Tăng cường sức đề kháng và hệ miễn dịch cho cơ thể: Vitamin C có trong dâu tằm được xem là vũ khí phòng thủ mạnh mẽ giúp tăng cường sức đề kháng, chống lại các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài.
  • Làm chậm quá trình lão hóa da: Các hoạt chất chứa trong quả dâu tằm như vitamin A, E, C và các thành phần carotenoid như zea-xanthin, lutein, alpha carotene,… có tác dụng chống lại sự tấn công của các gốc tự do. Từ đó giúp da, tóc khỏe mạnh và căng mịn.
  • Phòng chống ung thư: Các hợp chất phytonutrient, anthocyanins, polyphenolic và vitamin A,… chứa trong loại quả tự nhiên này có công dụng chống lại các gốc tự do có hại đối với tế bào khỏe mạnh, từ đó giúp ngăn ngừa ung thư.

3. Cách dùng và liều lượng

  • Cách dùng: Dâu tằm sắc thuốc hoặc nấu canh, tang thầm ngâm rượu
  • Liều dùng: Dâu tằm, tang bạch bì 6 – 18 gram dưới dạng thuốc sắc, tang thầm 12 – 20 gram làm nước giải khát, tang ký sinh 12 – 20 gram thuốc sắc

Bài thuốc chữa bệnh từ dâu tằm

1. Chữa tiểu đường

Mặc dù có tính ngọt, nhưng đường trong dâu tằm không bão hoà khi vào cơ thể nên không ảnh hưởng đến bệnh tiểu đường mà trái lại, còn có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả, có thể sử dụng để thay thế đường mía thông thường.

Trị bệnh tiểu đường bằng dâu tằm
Bệnh tiểu đường có thể được hỗ trợ điều trị hiệu quả bằng dâu tằm

Cách áp dụng bài thuốc từ dâu tằm để chữa tiểu đường như sau:

Dùng quả dâu tằm đem ép lấy nước và cô đặc thành cao. Mỗi ngày uống 3 lần, mỗi lần uống 5 gram. Liều dùng dao động trong ngày có thể từ 12 – 20 gram.

2. Chữa cao huyết áp

Dâu tằm có tác dụng điều trị hiệu quả, an toàn bệnh cao huyết áp và khá đơn giản trong cách áp dụng nên được nhiều người tin chọn. Dưới đây là cách áp dụng bài thuốc:

Sử dụng 1 nắm lá tang diệp đem rửa sạch và thái nhỏ. Cá diếc được làm sạch nhớt bề mặt bằng muối và không mổ bụng. Sau đó, đem luộc cá rồi gỡ lấy thịt nấu canh với lá tang diệp. Ăn cả nước và cái giúp ổn định huyết áp.

3. Điều trị ho lâu ngày, ho ra máu hoặc ho khan

Dầu tằm được xem là bài thuốc trị ho an toàn, nhanh chóng trong đông y. Để áp dụng bài thuốc này một cách hiệu quả nhất, người bệnh cần bào chế thuốc theo phương pháp dưới đây:

Sử dụng rễ cây dâu đem đi rửa sạch rồi cạo bỏ phần vỏ ngoài. Sau đó, đem ngâm trong nước vo gạo khoảng 24 tiếng, vớt ráo và đem phơi khô. Tiếp theo đem sao vàng hạ thổ và cho vào bình thủy tinh, bảo quản ở nhiệt độ phòng. Mỗi lần dùng lấy khoảng 10 – 16 gram sắc thuốc uống. Trong trường hợp uống thuốc nhưng không thuyên giảm nhiều, bệnh nhân có thể thêm 10 gram vỏ rễ chanh đã sao vàng hạ thổ vào sắc uống.

4. Điều trị chứng ra mồ hôi tay ở người lớn và mồ hôi trộm ở trẻ em

Mặc dù đây không phải là căn bệnh nguy hiểm, song những tình trạng này gây thiếu tự tin ở cả người lớn và trẻ nhỏ. Để điều trị tình trạng này, người bệnh nên áp dụng theo phương pháp sau:

Sử dụng 12 gram lá dâu sắc chung với 4 gram cam thảo, 20 gram lô căn, liên kiều, bạc hà, cúc hoa và hạnh nhân, mỗi vị 12 gram. Sau khi sắc xong lọc lấy nước và chia uống 2 lần trong ngày.

Tác dụng của dâu tằm
Dâu tằm giúp giảm tình trạng đổ mồ hôi tay

5. Sơ cứu khi bị chảy máu cam

Để cầm máu cam nhanh chóng, người bệnh có thể sử dụng dâu tằm. Cách áp dụng bài thuốc khá đơn giản như sau: Lấy một nắm lá dâu tằm đem rửa sạch, vò nhẹ và nhét vào mũi. Giữ nguyên từ 3 – 5 phút.

Lưu ý khi áp dụng bài thuốc từ dâu tằm

Để áp dụng các bài thuốc từ dâu tằm hiệu quả nhất, người bệnh nên tuân thủ một số lưu ý dưới đây:

Mặc dù dâu tằm khá lành tính nhưng người bệnh tuyệt đối không nên sử dụng nếu đang gặp phải một trong những tình trạng dưới đây:

  • Người có cơ thể suy yếu, ho do lạnh, ho không có đờm hoặc lèm nóng sốt
  • Bệnh nhân đại tiện lỏng
  • Người bị chứng mộng tinh hoặc viêm tiết niệu
  • Phụ nữ đang cho con bú

Ngoài ra, dâu tằm có thể gây dị ứng, nhất là khi còn tồn dư từ thuốc bảo vệ thực vật. Vì thế, khi sử dụng dâu tằm, người bệnh cần cẩn trọng. Bên cạnh đó, hợp chất tanin có trong quả dâu tằm không thích hợp để bảo quản lâu trong các dụng cụ làm bằng kim loại như nhôm, đồng, sắt,… bởi có thể gây ra phản ứng với nhau. Người bệnh nên bảo quản dâu tằm trong các bình thuỷ tinh hoặc bình sứ.

Trên đây là một số thông tin cũng như bài thuốc từ cây dâu tằm. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Các bài thuốc quý từ cây trâm giúp điều trị bệnh hiệu quả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *