Dây đau xương với 20 bài thuốc trị đau nhức xương khớp hiệu quả

Dây đau xương là ”khắc tinh” của các bệnh xương khớp nói chung. Với thành phần dược tính đa dạng, dược liệu này đã được các chuyên gia đông y nghiên cứu và ứng dụng trong rất nhiều bài thuốc điều trị bệnh. Cùng Thuốc Dân Tộc tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Tục cốt đằng, Khoan cân đằng, Cây đau xương, Khau năng cấp.

Tên khoa học: Tinospora sinensis Merr

Họ: Tiết đề (danh pháp khoa học: Menispermaceae)

Đặc điểm dược liệu dây đau xương

1. Mô tả

Dây đau xương là loài thực vật thân leo, có chiều dài từ 7 – 8m khi trưởng thành. Cành mọc rủ, cành non của cây thường được phủ lông mịn cho đến lúc già. Phiến lá có hình tim, mặt dưới có lông nên màu nhạt hơn so với mặt trên. Lá có 5 gân nhỏ tỏa ra như hình chân vịt, lá rộng 8 – 10cm, dài 10 – 20cm.

Dây đau xương
Dây đau xương

Hoa thường có màu trắng nhạt, có thể mọc đơn độc hoặc mọc thành chùm. Quả hình bán cầu, bên trong chứa dịch nhầy, khi chín có màu đỏ.

2. Bộ phận dùng

Toàn cây dây đau xương được sử dụng để làm dược liệu.

3. Phân bố

Dây đau xương mọc hoang khắp nơi, nhiều nhất ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Hà Giang, Lào Cai, Sơn La, Bắc Cạn,…

4. Thu hái – sơ chế, bảo quản

  • Thu hái quanh năm.
  • Có thể rửa sạch dùng tươi hoặc phơi khô để dùng dần.
  • Bảo quản dược liệu ở nơi thoáng mát.

6. Thành phần hóa học

Theo nghiên cứu, cây dây đau xương chứa nhiều thành phần hóa học, bao gồm: alkaloid, glycoside phenolic, tinosinesid A và B, dinorditerpen glucosid,…Các hoạt chất này mang giá trị dược tính cao nên được ứng dụng trong điều trị nhiều loại bệnh.

Vị thuốc dây đau xương

1. Tính vị, quy kinh

  • Vị đắng, tính mát.
  • Quy vào kinh Can.

2. Tác dụng dược lý

Theo nghiên cứu của đông y và y học hiện đại, dây đau xương có công dụng chủ yếu trong điều trị các bệnh về xương khớp, cụ thể:

Theo Đông Y:

  • Công dụng: Thư cân hoạt lạc, trừ thấp, khu phong.
  • Chủ trị: Phong tê thấp, đau nhức xương khớp.
Tác dụng dây đau xương
Dây đau xương có nhiều công dụng chữa bệnh hiệu quả

Theo nghiên cứu dược lý hiện đại:

  • Đây là dược liệu có tác dụng ức chế hoạt tính gây co thắt cơ trơn của acetylcholine và histamine trong thực nghiệm với ruột thỏ cô lập.
  • Tác dụng ức chế thần kinh trung ương, tác động đến huyết áp, lợi tiểu và an thần.

3. Cách dùng – liều lượng

Dược liệu thường được dùng ở dạng sắc hoặc sử dụng ở dạng xoa bóp ngoài da. Liều dùng từ 10 – 12g/ ngày.

Bài thuốc chữa bệnh từ dây đau xương

1. Trị chứng đau lưng mỏi gối do thận hư yếu

Đau lưng mỏi gối là một trong những ảnh hưởng do bệnh thận yếu gây ra. Muốn điều trị dứt điểm, người bệnh cần sử dụng các loại thuốc tăng cường chức năng thận. Đồng thời, có thể áp dụng bài thuốc từ dây đau xương để làm giảm triệu chứng đau nhức. Cách áp dụng bài thuốc như sau:

  • Chuẩn bị: Củ mài, thỏ ty tử, dây đau xương, rễ cỏ xước mỗi vị 12g, đỗ trọng, cốt toái bổ và tỳ giải mỗi vị 16g.
  • Thực hiện: Đem ngâm rượu hoặc sắc uống.

2. Trị rắn cắn

Dây đau xương có tác dụng kháng viêm, ngừa sưng nên thích hợp để sơ cứu khi bị rắn cắn. Tuy nhiên, ngay sau đó, người bệnh cần được đưa tới bệnh viện để xử lý độc tố cũng như băng bó vết thương.

  • Chuẩn bị: Lá tía tô 20g, lá dây đau xương 20g, rau sam 50g và lá thài lài 30g.
  • Thực hiện: Dùng nguyên liệu tươi đem giã nát, vắt lấy nước uống, sau đó dùng bã đắp lên vết rắn cắn.
Rắn cắn
Dây đau xương giúp sơ cứu khi bị rắn cắn

3. Trị chứng bong gân và sai khớp

Trong vận động không thể tránh khỏi bong gân và sai khớp. Khi gặp tình trạng này, người bệnh có thể sử dụng bài thuốc từ dây đau xương dưới đây để điều trị:

  • Chuẩn bị: Lá tầm gửi cây khế, hạt máu chó, lá dây đau xương, hồi hương, lá bưởi bung, hạt trấp, quế chi, đinh hương, củ nghệ, vỏ núc nác, huyết giáp, lá mua, vỏ sòi, lá kim cang, lá náng, gừng sống, lá canh châu, lá thầu dầu tía, mủ xương rồng bà, mỗi vị lấy một lượng bằng nhau.
  • Thực hiện: Đem giã nhỏ, sao nóng và chườm lên vùng khớp cần điều trị.

4. Trị chứng thấp khớp

Để hỗ trợ điều trị thấp khớp hiệu quả, người bệnh áp dụng bài thuốc sau:

  • Bài thuốc 1: Chuẩn bị hoàng nàn chế, dây đau xương, thổ phục linh, hoàng lực, ngưu tất, kê huyết đằng, rễ bưởi bung, độc lực, tầm xuân, lá lốt và huyết giác rồi đem chế thành cao.
  • Bài thuốc 2: Dùng củ kim cang và dây đau xương bằng lượng nhau. Đem sắc thành cao, mỗi ngày dùng 6g.

5. Trị đau nhức xương khớp

Dây đau xương là một torong những vị thuốc trị đau nhức xương khớp hiệu quả cao. Người bệnh có thể áp dụng cách dưới đây để điều trị bệnh này:

  • Bài thuốc 1: Thái nhỏ thân cây dây đau xương, sau đó đem sao vàng và ngâm rượu theo tỷ lệ 1:5. Mỗi lần dùng 1 ly nhỏ, sử dụng 3 lần/ ngày. Nếu không uống được rượu, người bệnh có thể dùng dược liệu sắc uống trong vòng 15 – 20 ngày.
  • Bài thuốc 2: Lấy dây đau xương rửa sạch, giã nát và trộn với ít nước đắp lên vùng đau nhức.

6. Trị sưng đỏ mu bàn chân và đầu gối sưng đau

Người bệnh có thể giảm nhanh tình trạng sưng đỏ và đau nhức ở chân nhờ áp dụng bài thuốc từ dây đau xương, kết hợp cùng với một số dược liệu khác như sau:

  • Chuẩn bị: Cam thảo dây, dây đau xương, rễ cỏ xước, cốt khí củ, lá lốt và rễ cây tầm sọong mỗi vị 20g.
  • Thực hiện: Dùng các vị sắc lấy nước uống liên tục trong 7 – 21 ngày.

7. Trị đau nhức cơ thể và xương khớp do bệnh phong thấp

Để bài thuốc phát huy tối đa hiệu quả, người bệnh nên kết hợp dây đau xương với một số dược liệu dưới đây:

  • Chuẩn bị: Rễ tầm xọng, cam thảo nam, cốt khí củ, đơn gối hạc, lá lốt, dây đau xương và rễ cỏ xước mỗi vị 20g.
  • Thực hiện: Đem các vị sắc lấy nước uống, sử dụng đều đặn ngày 1 thang cho đến khi triệu chứng thuyên giảm.
Dây đau xương
Dây đau xương hỗ trợ điều trị phong thấp hiệu quả

8. Trị chứng chân tay tê mỏi, đau nhức ở người cao tuổi

Để điều trị chứng tay chân tê mỏi, đau nhức, người bệnh áp dụng bài thuốc như sau:

  • Chuẩn bị: Cây xấu hổ, kim ngân hoa, hy thiêm, cỏ xước, ké đầu ngựa, cà gai leo, cây dây đau xương, thổ phục linh và thiên kiên kiện, các vị bằng lượng nhau.
  • Thực hiện: Đem sắc với nước theo tỷ lệ 1:1 sau đó đun nhỏ lửa và chế thành rượu thuốc. Dùng uống hằng ngày để cải thiện triệu chứng đau nhức và tăng cường khả năng vận động.

9. Trị đau mỏi gân xương do phong tê thấp

Đây là tình trạng nhiều người gặp phải, đặc biệt là người cao tuổi. Để điều trị bệnh hiệu quả, người bệnh áp dụng bài thuốc như sau:

  • Bài thuốc 1: Chuẩn bị quế chi, cỏ xước, thiên niên kiện, độc hoạt, chân chim, cây dây đau xương, rễ bưởi bung, phòng kỷ, kê huyết đằng, gai tầm xọng, núc nác và cây xấu hổ mỗi vị 4 – 6g. Sau đó, đem các dược liệu sắc lấy nước uống, mỗi ngày dùng 1 thang.
  • Bài thuốc 2: Vỏ thân cây ngũ gia bì, cây dây đau xương và rễ phòng kỷ mỗi vị 10g, rễ gối hạc, cây mua núi và kê huyết đằng mỗi vị 12g. Đem các vị thái nhỏ, sau đó phơi khô hoàn toàn. Sử dụng chúng để ngâm với rượu trong vòng 7 – 10 ngày, mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 25ml.

10. Trị chứng đau thần kinh tọa

Đau thần kinh toạ thường diễn ra đột ngột và gây đau đớn, khó khăn trong việc đi lại cho người bệnh. Để ngăn chặn các cơn đau ập đến, người bệnh áp dụng bài thuốc dưới đây:

  • Chuẩn bị: Cốt toái bổ 12g, cẩu tích, dây đau xương, ngưu tất và kê huyết đằng mỗi vị 20g, thiên niên kiện 8g, ba kích 12g.
  • Thực hiện: Đem sắc uống, ngày dùng 1 thang cho đến khi triệu chứng thuyên giảm.

11. Trị chứng phong thấp

Để điều trị chứng phong thấp, người bệnh áp dụng bài thuốc như sau:

  • Chuẩn bị: Rễ và cây lá lốt, dây đau xương mỗi vị 15g, dây chìa vôi 20g.
  • Thực hiện: Đem rửa sạch, sao vàng hạ thổ và sắc với nhiều nước dùng thay nước lọc.

12. Điều trị chứng thấp khớp mãn tính

Người mắc bệnh thấp khớp mãn tính có thể áp dụng bài thuốc từ dây đau xương theo cách dưới đây để điều trị:

  • Chuẩn bị: Phục linh, rễ tầm xuân, thân cây trâu cổ, rễ cỏ xước và dây rung rúc mỗi vị 20g, lá lốt, dây đau xương, tang chi, rễ gấc và thiên niên kiện mỗi vị 10g.
  • Thực hiện: Đem sắc 2 lần và lấy khoảng 400ml nước sắc. Sau đó đem đun với lửa nhỏ để nước cô lại thành cao lỏng. Mỗi lần dùng 1 ít cao hòa với rượu và chia thành 3 lần uống trong ngày.
Thấp khớp
Kiên trì áp dụng các bài thuốc từ dây đau xương để điều trị thấp khớp hiệu quả

13. Chữa chứng mỏi người, đau khớp gối và khó khăn khi vận động

Để giảm thiểu các chứng bệnh này, người bệnh áp dụng bài thuốc dưới đây:

  • Chuẩn bị: Cành và thân cây trâu cổ 15g, tang ký sinh, rễ gấc, dây đau xương và tang chi mỗi vị 12g.
  • Thực hiện: Cho nguyên liệu vào ấm và sắc lấy nước uống.

14. Trị chứng liệt nửa người bên phải

Để hỗ trợ điều trị bệnh bại liệt, người bệnh áp dụng bài thuốc dưới đây:

  • Chuẩn bị: Rễ đinh lăng 10g, gừng tươi 3g, dây đau xương, dây trâu cổ, cây xấu hổ và đậu chiều mỗi vị 8g, cây thần sa 6g, quả hồ tiêu chín (sấy khô, bỏ vỏ ngoài) và quế mỗi vị 5g, cây bách bệnh 4g.
  • Thực hiện: Sắc uống.

15. Trị chứng viêm khớp, thấp khớp

Người bị viêm khớp, thấp khớp, bên cạnh việc sử dụng thuốc tân dược có thể kết hợp với bài thuốc hỗ trợ điều trị từ dây đau xương theo cách dưới đây:

  • Chuẩn bị: Nhục quế 30g, vỏ thân cây ô môi 50g, cốt toái bổ và dây đau xương mỗi vị 100g.
  • Thực hiện: Đem nguyên liệu ngâm với 1 lít rượu nếp 40 độ trong vòng 20 ngày là dùng được. Mỗi lần dùng 30ml, ngày dùng 2 lần.

16. Trị chứng đau nhức chân tay

Để điều trị chứng đau nhức chân tay, người bệnh nên áp dụng dây đau xương với một số dược liệu khác như:

  • Chuẩn bị: Kê huyết đằng, tục đoạn, dây đau xương, rễ cây xấu hổ, vương tôn, khúc khắc, sơn thục, quýt gai mỗi vị 12g.
  • Thực hiện: Sắc uống, ngày dùng 1 thang.

17. Trị chứng tổ đỉa

Tổ đỉa là một căn bệnh ngoài da, gây ngứa ngáy và mất thẩm mỹ. Người bệnh có thể áp dụng bài thuốc từ dây đau xương để điều trị bệnh này như sau:

  • Chuẩn bị: Thân và lá dây đau xương tươi.
  • Thực hiện: Đem rửa sạch, phơi khô, sao vàng và nấu lấy nước uống.

18. Điều trị bệnh phong thấp gây đổ mồ hôi nhiều, người nhức mỏi, suy nhược

Để điều trị những chứng bệnh kể trên, người bệnh áp dụng theo cách dưới đây:

  • Chuẩn bị: Cốt toái bổ, cỏ xước, kê huyết đằng, bồ công anh và cây chó đẻ hoa vàng mỗi vị 12g, vòi voi, dây đau xương, thiên niên kiện, cốt khí mỗi vị 10g, sinh địa, hà thủ ô, phòng đảng sâm mỗi vị 20g.
  • Thực hiện: Sắc uống, ngày dùng 1 thang.

19. Trị chứng đau nhức cơ thể và xương khớp do bệnh phong thấp

Để giảm thiểu tình trạng đau nhức, người bệnh áp dụng bài thuốc sau:

  • Chuẩn bị: Hoa kinh giới, củ kim cương, rễ bưởi bung, cây dây đau xương, rễ động lực, rễ cỏ xước, rễ hoàng lực và rễ cốt khí mỗi vị 20g.
  • Thực hiện: Đem sắc với 1 chén nước còn lại 2 chén. Sau đó, chia làm 2 lần uống trong ngày và dùng liên tục trong vòng 5 ngày.
Dây đau xương trị đau nhức cơ thể
Dây đau xương hỗ trợ điều trị đau nhức toàn thân hiệu quả

20. Hỗ trợ điều trị viêm khớp dạng thấp

Đây là bài thuốc hỗ trợ điều trị viêm khớp hiệu quả, được nhiều người áp dụng. Cách thực hiện bài thuốc này cũng khá đơn giản, người bệnh có thể tham khảo sau đó thực hiện tại nhà.

  • Chuẩn bị: Tế tân, cam thảo mỗi vị 6g, xuyên khung, quế mỗi vị 8g, dây đau xương, tang ký sinh mỗi vị 16g, rễ cỏ xước (tẩm rượu, sao vàng) 20g, tục đoạn, tần giao, độc hoạt, đảng sâm, bạch thược, đương quy và thục địa mỗi vị 12g.
  • Thực hiện: Sắc uống.

Lưu ý khi dùng dược liệu dây đau xương

Không thể phủ nhận công dụng tuyệt vời của dây đau xương trong điều trị các bệnh về xương khớp. Tuy nhiên, người bệnh cần lưu ý, dược liệu này không được khuyến khích sử dụng cho người có tạng hàn. Đồng thời, các bài thuốc từ dây đau xương chỉ có tác dụng hỗ trợ điều trị, không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh nên không được phụ thuộc vào các bài thuốc.

Mặt khác, do có nguồn gốc từ tự nhiên, các bài thuốc kể trên phải được áp dụng trong một thời gian dài mới thấy được hiệu quả. Tốt nhất, người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ về liều lượng cũng như cách sử dụng để đảm bảo an toàn và tránh tác dụng phụ không mong muốn.

Trên đây là một số thông tin cũng như bài thuốc về dây đau xương. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Cây mật nhân với 13 bài thuốc trị bệnh hiệu quả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *