10 bài thuốc từ hoàng đằng giúp điều trị hiệu quả tiêu chảy, kiết lỵ, viêm ruột, đau mắt,…không nên bỏ qua

Hoàng đằng là cây thuốc nam chủ trị nhiều bệnh như tiêu chảy, kiết lỵ, viêm ruột, viêm nhiễm ngoài da,…Nhưng nên sử dụng hoàng đằng thế nào để đạt hiệu quả tốt nhất? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây của Thuốc Dân Tộc.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Nam hoàng liên, Dây vàng.

Tên khoa học: Fibraurea tinctoria Lour.

Họ khoa học: Thuộc họ Tiết dê – Menispermaceae.

Đặc điểm thực vật

1. Mô tả

Đây là loài cây dây leo, thân to, cứng. Vỏ ngoài thân nứt nẻ, gỗ màu vàng. Rễ và thân già, lá mọc so le nhau, hình trái xoan hoặc mũi mác, có 3 gân chính. Mặt phía trên màu xanh sẵm bóng, mặt bên dưới màu nhạt hơn.

Hoàng đằng
Hoàng đằng

Hoa hoàng đằng mọc thành chùm ở những kẻ lá đã rụng, phân nhiều nhánh. Hoa màu vàng lục, nhỏ có 3 cánh. Quả hình trái xoan, khi mùa chín quả có màu vàng ươm, bên trong chứa hạt hơi dẹt.

2. Phân bố

Loại thảo dược này có bắt nguồn từ Đông Dương và Malaysia, chúng thường mọc hoang ở các nơi ẩm như ven rừng. Ở nước ta, nó phân bố rộng rãi, trải dài từ Nghệ An đến các tỉnh Tây Nguyên và Đông Nam Bộ.

3. Bộ phận dùng

Phần thân già và rễ của cây được sử dụng để làm vị thuốc.

4. Thu hái, chế biến, bảo quản

Dược liệu thường được thu hoạch vào mùa thu, ở khoảng tháng 8, tháng 9 hằng năm. Phần thân già và rễ sau khi lấy về sẽ đem cạo sạch lớp bần bao phủ phía bên ngoài vỏ. Sau đó tiến hành chặt thành từng đoạn rồi đem đi phơi hoặc sấy khô và bảo quản dùng dần.

Dược liệu sau khi đã được sơ chế khô cần để trong túi kín và bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát.

5. Thành phần hoá học

Theo một số tài liệu của nước ngoài, trong rễ và thân của hoàng đằng có palmatin, jatrorrhizin, pseudo – columbamin, fibralacton, fibranin, fibramin. Đây đều là những dược chất giúp chữa bệnh hiệu quả theo nhiều cách điều chế khác nhau.

Vị thuốc hoàng đằng

1. Tính vị, quy kinh

Hoàng đằng có vị đắng, tính lạnh. Dược liệu được quy vào kinh Tỳ, Can, Phế.

2. Tác dụng dược lý

Theo y học cổ truyền:

  • Công dụng: Thanh nhiệt, tiêu viêm và sát trùng.
  • Chủ trị: Chữa đau mắt, viêm ruột, tiêu chảy, sốt rét, lỵ, lở ngứa ngoài da, viêm tai, dùng làm thuốc bổ.
Hoàng đằng
Hoàng đằng sau khi được bào chế để làm thuốc

Theo y học hiện đại:

Đa phần tác dụng dược lý của dược liệu hoàng đằng đều có được do hàm lượng hoạt chất Berberin dồi dào trong nó. Bao gồm:

  • Tăng độ đàn hồi cho mạch máu, ngăn ngừa sự hình thành của các mảng xơ vữa, đồng thời ngăn chặn cũng như ức chế sự phát triển của các phản ứng viêm.
  • Ức chế vi khuẩn, giúp điều trị chứng tiêu chảy hay viêm kết mạc do nhiễm khuẩn.
  • Bảo vệ sức khỏe tim mạch, giúp làm tăng khả năng giãn nở và co bóp của tim. Cùng với đó còn hỗ trợ duy trì hoạt động của thần kinh giao cảm tại tim.
  • Giúp chống rối loạn nhịp tim, đồng thời hạ huyết áp ở những người huyết áp cao.
  • Làm giảm chất béo triglyceride tích trữ tại gan, đồng thời làm giảm hàm lượng cholesterol xấu có trong máu.
  • Hiện nay, một số dược chất có trong hoàng đằng còn được ứng dụng để sản xuất các loại viên uống cũng như thực phẩm chức năng nhằm hỗ trợ điều trị các bệnh lý về tim mạch.
  • Palmatin có khả năng ức chế vi khuẩn đường ruột. Tuy nhiên tác dụng của nó yếu hơn các loại kháng sinh thông dụng hiện nay.
  • Palmatin cũng có khả năng chống nấm, nhất là các loại nấm gây viêm nhiễm âm đạo.

3. Cách dùng, liều lượng

Hoàng đằng được sử dụng rất đa dạng ở nhiều dạng khác nhau như dạng bột, thuốc viên hoặc thuốc nhỏ mắt. Trung bình nên dùng 6 – 12g hoàng đằng sắc với nười và rửa ngoài. Ngoài ra có thể điều chỉnh tăng giảm tuỳ từng bài thuốc.

Một số bài thuốc từ hoàng đằng

1. Trị viêm ruột kiết lỵ

  • Chuẩn bị: 14g hoàng đằng, 20g lá mô và 20g cỏ sữa lá lớn.
  • Thực hiện: Các vị thuốc cho hết vào ấm sắc chung với 1 thăng nước trong 20 phút. Dùng khi thuốc còn ấm với liều lượng 1 thang/ngày.
Hoàng đằng trị kiết lỵ
Hoàng đằng giúp điều trị viêm ruột kiết lỵ hiệu quả

2. Trị vàng da do bệnh gan

  • Chuẩn bị: 25g hoàng đằng và 25g cây xạ vàng.
  • Thực hiện: Các vị thuốc đem cho vào ấm sắc lấy nước uống như nước lọc hằng ngày. Sử dụng với liều lượng 1 thang/ngày.

3. Trị đau mắt đỏ có màng

  • Chuẩn bị: 4g hoàng đằng và 2g phèn chua.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem tán nhỏ rồi chưng cách thủy với nước. Sau đó gạn lấy nước trong và dùng để nhỏ mắt mỗi ngày 2 lần.

4. Chữa kẽ chân viêm lở chảy nước

  • Chuẩn bị: 15g hoàng đằng và 10g kha tử.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem giã nhỏ rồi cho vào ấm sắc lấy nước đặc. Sử dụng nước này để ngâm chân với tần suất 1 – 2 lần/ngày.

5. trị viêm tai có mủ

  • Chuẩn bị: 20g hoàng đằng và 10g phù phỉ.
  • Thực hiện: Các vị thuốc đem tán thành bột mịn và trộn cho thật đều. Hằng ngày tiến hành làm sạch mủ tai và thổi bột thuốc vào 2 – 3 lần/ngày.

6. Điều trị tiêu chảy, sốt rét

  • Chuẩn bị: 10 – 15g hoàng đằng.
  • Thực hiện: Cho dược liệu vào ấm sắc cùng với khoảng 600ml nước trên lửa nhỏ. Lượng nước còn khoảng 200ml là đạt. Chia làm 2 lần uống khi còn ấm, chỉ dùng 1 thang/ngày.
Hoàng đằng trị sốt rét
Hoàng đằng giúp giảm nhanh các triệu chứng của bệnh sốt rét

7. Trị viêm đường tiết niệu, viêm phế quản, viêm gan virus, viêm tai trong

  • Chuẩn bị: 10g hoàng đằng, 10g mộc thông, 10g huyết dụ
  • Thực hiện: Cho hết các vị thuốc vào ấm sắc cùng với 1 lít nước đến khi còn 300ml. Chia đều làm 3 lần uống khi thuốc còn ấm, dùng với liều lượng đúng 1 thang/ngày.

8. trị nổi mụn nhiều do nóng trong người ở trẻ em

  • Chuẩn bị: 1 ít hoàng đằng.
  • Thực hiện: Dùng dược liệu nấu lấy nước và tắm cho trẻ từ 1 – 2 lần/ngày. Cần duy trì đều đặn đến khi các triệu chứng khỏi hẳn.

9. Trị kiết lỵ, tiêu chảy

  • Chuẩn bị: Phần rễ hoàng đằng với lượng tùy ý.
  • Thực hiện: Đem tán dược liệu thành bột mịn. Có thể hoàn thành dạng viên cho dễ dùng. Mỗi ngày sử dụng khoảng 10g và uống chung với nước sôi ấm.

10. Chữa đau mắt sưng đỏ kèm chảy nước mắt

  • Chuẩn bị: 8g hoàng đằng, 9g mật mông, 4g cúc hoa, 4g kinh giới, 4g long đởm thảo, 4g phòng phong, 4g bạch chỉ, 2g cam thảo.
  • Thực hiện: Tất cả vị thuốc trên cho vào ấm sắc lấy nước uống trong ngày. Dùng với liều lượng 1 thang/ngày, duy trì đều đặn 3 – 5 ngày.
Hoàng đằng chữa đau mắt
Đau mắt có thể giảm nhanh nhờ bài thuốc từ hoàng đằng

Lưu ý khi sử dụng bài thuốc hoàng đằng

Tuy là loại thảo dược trị bệnh rất hiệu quả nhưng khi sử dụng không đúng liều lượng hoặc không đúng bệnh sẽ rất dễ gây phản tác dụng hoặc những tình huống không lường trước được. Vì thế, trước khi sử dụng hoàng đằng cần lưu ý những điều sau:

  • Không dùng cho những người mắc bị hàn hay huyết hàn.
  • Hãy cẩn trọng khi tự điều chế thuốc nhỏ mắt điều trị viêm kết mạc tại nhà vì sẽ không đảm bảo vi khuẩn được và có thể gây nên tình trạng bội nhiễm.
  • Khi tìm mua hoàng đằng cần lựa chọn những địa chỉ uy tin để đảm bảo những tạp chất đã được loại sạch mà vẫn giữ được dược tính cần thiết.

Trên đây là thông tin cũng như một số bài thuốc về hoàng đằng. Trước khi sử dụng hoàng đằng chữa bệnh, cần tham vấn ý kiến của bác sĩ hoặc chuyên gia để tránh những tác dụng phụ không mong muốn đối với cơ thể. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Chữa yếu sinh lý bằng trứng gà đơn giản, hiệu quả, dễ thực hiện tại nhà

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *