Lá sen và 16 bài thuốc điều trị đau nhức xương khớp, giảm béo, giảm mỡ máu, thanh nhiệt,…hiệu quả cao

Lá sen là dược liệu điều trị bệnh hiệu quả nhưng được ít người biết đến, trong đó nổi bật với công dụng trị đau nhức xương khớp, cầm máu, thanh nhiệt,…hiệu quả. Cùng Thuốc Dân Tộc tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Hà diệp, liên diệp.

Tên khoa học: Folium nelumbinis.

Họ: Sen (Nelumbonaceae).

Đặc điểm dược liệu lá sen

1. Mô tả

Lá sen là bộ phận của cây sen mọc lên khỏi mặt nước. Cây có phần cuống lá dài, phía ngoài có gai nhỏ. Phiến lá có hình khiên, to, đường kính khoảng từ 60 – 70cm tùy thuộc vào điều kiện sống.

Lá sen
Lá sen

Mặt trên của lá thường có màu lục tro, hơi nhám. Còn phần mặt dưới thì nhẵn bóng có màu nâu nhạt với gân nổi gờ lên. Mỗi lá sẽ có từ khoảng 17 – 23 gân mọc tỏa tròn hình nan hoa. Lá sen giòn, dễ vụn nát, có mùi khá thơm.

2. Bộ phận dùng, phân bố, thu hái, sơ chế và bảo quản

Bộ phận sử dụng: Lá của cây hoa sen là bộ phận được dùng làm dược liệu.

Sen là loại cây mọc tự nhiên hoặc được trồng nhiều tại các vùng đàm lầy, ao hồ ở nhiều nơi. Ở nước ta, cây sen có thể được tìm thấy ở khắp nơi, điển hình nhất là các tỉnh Tây Nam Bộ.

Thu hái và sơ chế:

  • Lá sen có thể được thu hái quanh năm nhưng thời điểm tháng 7 – 9 là phổ biến nhất. Thời điểm tốt nhất để thu hái lá sen là khi cây bắt đầu nở hoa.
  • Sau khi cắt những lá bánh tẻ về thì cần lau cho sạch và cắt bỏ phần cuống. Tiếp đến đem phơi nắng cho héo rồi gấp thành hình bán nguyệt và phơi tiếp cho khô hẳn.

Sau khi sơ chế, người dùng có thể bào chế theo một số cách sau:

  • Lá sen khô đem phun nước cho hơi mềm ra. Sau đó dùng dao bén thái thành các dải dài hay miếng mỏng. Tiếp đến đem phơi hoặc sấy khô ở nhiệt độ thấp.
  • Lá sen thán sao: Phần lá sau khi được làm sạch thì đem thái thành dải dài. Sau đó cho vào nồi kín và tiến hành đun nóng rồi để nguội, lấy ra.

Bảo quản: Lá sen khi đã được phơi hoặc sấy khô cần được bảo quản trong túi kín ở những nơi khô thoáng, tránh ánh nắng trực tiếp cũng như ẩm ướt.

6. Thành phần hóa học

Lá sen chứa một số thành phần quan trọng, các thành phần này có dược tính cao nên có tác dụng chữa bệnh hiệu quả. Cụ thể:

  • Tamin
  • Nuxifcrin
  • Roemerin
  • Nonuxiferin
  • Vitamin C
  • Acid hữu cơ
Thành phần của lá sen
Lá sen chứa các thành phần hoá học đa dạng

Vị thuốc lá sen

1. Tính vị, quy kinh

Theo các tài liệu cổ thì dược liệu có vị đắng và tính bình.

Được quy vào 3 kinh là Tỳ, Vị và Can.

3. Tác dụng dược lý

Nghiên cứu của y học hiện đại và y học cổ truyền đều cho thấy, lá sen chứa nhiều hoạt chất có lợi cho sức khoẻ nên được chủ trì trong điều trị nhiều loại bệnh khác nhau. Cụ thể:

Theo y học cổ truyền:

  • Công dụng: Thăng thanh tán ứ, băng trung huyết lỵ, thanh thử hành thũng, an thần, lợi thấp.
  • Chủ trị: Mất ngủ, tăng huyết áp, di tinh, sốt xuất huyết, chảy máu não, chảy máu cam, nôn ra máu, máu hôi không ra hết sau sinh.

Theo y học hiện đại:

  • An thần
  • Chống co thắt cơ trơn
  • Ức chế loạn nhịp tim
  • Chống choáng phản vệ

4. Cách dùng – liều lượng

Dược liệu lá sen được dùng phổ biến dưới dạng thuốc sắc, có thể kết hợp đa dạng với các vị thuốc khác. Liều được khuyến cáo sử dụng trong 1 ngày là vào khoảng 15 – 20g.

Các bài thuốc chữa bệnh từ lá sen

Bài thuốc chữa bệnh từ lá sen được ứng dụng đa dạng và có thể áp dụng cho nhiều lứa tuổi bởi đây là dược liệu khá an toàn và lành tính. Người bệnh có thể tham khảo một số bài thuốc từ lá sen dưới đây.

1. Bài thuốc trị máu hôi không ra hết sau sinh

Sau khi sinh, cơ thể người phụ nữ phải đối mặt với nhiều thay đổi, trong đó có một số người vẫn tồn đọng huyết ứ. Để chấm dứt tình trạng này, người bệnh có thể áp dụng bài thuốc bằng lá sen theo cách sau:

  • Chuẩn bị: 30g lá sen.
  • Thực hiện: Đem vị thuốc đi sao thơm rồi tán nhỏ. Có thể uống trực tiếp với nước sôi ấm. Hoặc sắc chung với 200ml nước đến khi còn 50ml, uống 1 lần trong ngày.

2. Bài thuốc trị chứng mất ngủ

Lá sen có công dụng dưỡng tâm, an thần hiệu quả, từ đó giúp điều trị nhanh chóng chứng mất ngủ ở người bệnh. Để cải thiện bệnh, áp dụng bài thuốc sau:

  • Bài thuốc 1: Đầu tiên, người bệnh cần chuẩn bị 30g lá sen loại bánh tẻ. Rửa sạch dược liệu rồi thái nhỏ và phơi khô. Cho vào ấm hãm với 200ml nước sôi nóng như hãm trà. Có thể chia làm nhiều lần uống trong 1 ngày.
  • Bài thuốc 2: Cần có 30g lá sen, 30g giảo cổ lam cùng 50g táo mèo. Các vị thuốc này đem cho vào ấm sắc lấy nước bỏ bã. Người bệnh dùng để uống thay nước trà hằng ngày với liều lượng mỗi ngày 1 thang.
Tác dụng của lá sen
Lá sen có tác dụng an thần, giúp người bệnh ngủ ngon giấc hơn

3. Bài thuốc chữa bệnh sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết là căn bệnh khá nguy hiểm, người bệnh cần được thăm khám và điều trị y khoa hiện đại. Nhưng bên cạnh việc điều trị theo phác đồ của bác sĩ, người bệnh cũng có thể tham khảo bài thuốc sau:

  • Chuẩn bị:  Khoảng 40g lá sen, 40g cỏ nhọ nồi (có thể dùng ngó sen thay thế), 20g hạt mã đề, 30g rau má.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên cho vào ấm sắc lấy nước bỏ bã, uống ngày 1 thang, có thể chia nhiều lần. Trường hợp bị xuất huyết nhiều nên tăng liều của lá và ngó sen lên thành 60g, các vị khác giữ nguyên liều để phát huy công dụng tốt nhất.

4. Bài thuốc chữa chứng di tinh

Di tinh là tình trạng nhiều nam giới gặp phải, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khoẻ cũng như hạnh phúc vợ chồng. Để điều trị di tinh hiệu quả, người bệnh có thể áp dụng bài thuốc từ lá sen theo cách sau:

  • Chuẩn bị: Lá sen khô với liều lượng tùy ý.
  • Thực hiện: Đem vị thuốc đi nghiền thành bột mịn rồi cho vào hũ thủy tinh để bảo quản. Mỗi lần lấy uống 5g với nước sôi ấm. Tần suất sử dụng 2 lần/ngày vào buổi sáng và buổi tối.

5. Bài thuốc chữa chảy máu não cùng các biến chứng đi kèm ở người bệnh tăng huyết áp

Biến chứng của bệnh tăng huyết áp khá nguy hiểm, cần được điều trị kịp thời nếu không sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ. Khi gặp phải những biến chứng này, tốt nhất người bệnh nên đến bệnh viện để được thăm khám và điều trị. Bài thuốc từ lá sen chỉ có tác dụng hỗ trợ điều trị những biến chứng của bệnh.

  • Chuẩn bị: 15g lá sen, 12g đỗ trọng, 15g cam thảo, 10g bạch thược, 10g sinh địa, 10g tang ký sinh, 10g mạch môn.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem sắc chung với 1 thăng nước. Sau đó, thu lấy phân nửa rồi lọc bỏ bã và chia đều thành 3 lần uống, ngày 1 thang.

6. Bài thuốc chữa băng huyết, tiêu chảy ra máu

Lá sen có tác dụng cầm máu hiệu quả. Người bệnh có thể áp dụng bài thuốc từ lá sen để giảm thiểu tình trạng băng huyết, tiêu chảy ra máu như sau:

  • Chuẩn bị: 40g lá sen tươi, 12g rau má.
  • Thực hiện: Các vị thuốc này đem sao vàng rồi thái nhỏ và cho vào ấm sắc với 400ml. Thu lấy 100ml thuốc, chia làm 2 lần uống, ngày 1 thang.
Lá sen
Lá sen có tác dụng cầm máu nhanh chóng

7. Bài thuốc chữa chảy máu cam

Lá sen còn hỗ trợ điều trị chảy máu cam rất tốt. Khi áp dụng bài thuốc này, người bệnh nên kết hợp với một số dược liệu dưới đây để đạt hiệu quả tốt nhất:

  • Chuẩn bị: Lá sen 15g, 10g lá tre, 2g hoàng liên, 10g mộc thông, 10g đan bì, 5g liên kiều, 6g thanh hao, 3g hoàng cầm, 6g sơn chi cùng 10g rễ cỏ tranh.
  • Thực hiện: Các vị thuốc cho hết vào ấm sắc lấy nước, bỏ bả, uống ngày 1 thang. Bài thuốc phù hợp với những người bị chảy máu cam, mũi khịt khô, miệng hôi, tiểu dắt, đại tiện táo.

8. Bài thuốc chữa váng đầu

Nhiều người thường xuyên gặp phải tình trạng váng đầu, điều này có thể do nhiều nguyên nhân. Nhưng để cải thiện tình trạng này nhanh chóng, người bệnh có thể áp dụng bài thuốc từ lá sen theo cách sau:

  • Chuẩn bị: 10g lá sen, 10g đỗ trọng tươi cùng 6g hạch đào nhân.
  • Thực hiện: Hạch đào nhân đem sao vào rồi giã nát và sắc chung với 2 vị còn lại. Bỏ bã, lấy nước chia đều thành nhiều lần uống, ngày 1 thang. Dùng cho những người bị váng đầu kèm tai ù, mắt hoa.

9. Bài thuốc hỗ trợ giảm béo

Ngoài tác dụng trị bệnh, lá sen còn có tác dụng làm đẹp hiệu quả. Đây là bài thuốc giảm béo từ lá sen được chị em truyền tai nhau gần đây và thực tế cho thấy, bài thuốc này đã có được những hiệu quả nhát định.

  • Bài thuốc 1: Bạn chuẩn bị khoảng 10g lá sen cùng với 60g gạo lức. Sắc lá sen lấy nước, loại bỏ bã và cho gạo lức vào nấu cháo. Khi cháo chín thì nêm chút đường phèn cho vừa miệng. Chia làm 2 lần ăn vào buổi sáng và buổi tối. Bài thuốc này giúp giải nhiệt, tiêu phù, giảm mỡ, khoan trung…
  • Bài thuốc 2: Lấy 20g lá sen cùng với 10g hạt ý dĩ, 10g sơn tra tươi, 5g trần bì đem nghiền thành bột rồi cho vào ấm tích nhiệt. Sau đó đổ nước sôi nóng vào hãm trong 15 phút. Dùng uống thay trà mỗi ngày 1 thang. Cần duy trì trong 3 tháng liên tục.
  • Bài thuốc 3: Cần chuẩn bị 15g lá sen, 15g mạch nha, 10g trần bì cùng với 10g sơn tra. Các vị thuốc này cho hết vào ấm sắc lấy lấy nước, bỏ bã, chia đều thành nhiều lần uống, dùng 1 thang/ngày.

10. Bài thuốc chữa đau mắt

Để điều trị đau mắt, người bệnh có thể áp dụng bài thuốc từ lá sen tại nhà như sau:

  • Chuẩn bị: 10g lá sen, 4g cúc hoa vàng cùng với 10g hoa hòe.
  • Thực hiện: Bạn đem tất cả vị thuốc đi sắc lấy nước, loại bỏ phần bã và chia làm nhiều lần uống, ngày dùng 1 thang. Ngoài tác dụng giảm đau mắt, bài thuốc còn rất phù hợp với bệnh nhân cao huyết áp.
Trị đau mắt
Lá sen có tác dụng hỗ trợ điều trị đau mắt nhanh chóng

11. Bài thuốc chữa ho ra máu và nôn ra máu

Khi ho và nôn ra máu, người bệnh nên thăm khám kịp thời để biết được nguyên nhân cũng như có phương pháp điều trị phù hợp. Sau đó, nên tham vấn ý kiến của bác sĩ trước khi áp dụng bài thuốc từ lá sen tại nhà. Người bệnh có thể tham khảo và áp dụng theo cách dưới đây:

  • Chuẩn bị: 30g lá sen, 30g sinh địa, 30g ngó sen, 20g ngải cứu, 20g trắc bá.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem thái nhỏ rồi phơi khô. Tiếp đến cho vào vấn sắc lấy nước bỏ bã, uống trong ngày mỗi ngày chỉ 1 thang.

12. Bài thuốc trị chứng thổ huyết do tâm vị hỏa thịnh

Đây là một bài thuốc điều trị nôn ra máu nữa từ lá sen. Khi áp dụng bài thuốc này, người bệnh nên kết hợp với một số dược liệu khác để đạt hiệu quả tốt nhất.

  • Chuẩn bị: 10g hà diệp, 10g thiên thảo căn, 10g tiểu kế, 10g bạch mao căn, 12g đại kế, 12g trắc bá diệp, 8g chi tử, 8g đại hoàng, 10g mẫu đan bì, 10g tung lư bì.
  • Thực hiện: Các vị thuốc đem sắc bỏ bã, lấy nước uống ngày 1 thang.

13. Bài thuốc chữa sốt cao, co giật ở trẻ em

Lá sen là dược liệu khá an toàn và lành tính nên có thể dùng để điều trị một số bệnh ở trẻ em như sốt cao hay co giật. Nhờ có tính mát, tác dụng an thần, lá sen hỗ trợ điều trị nhanh chóng các bệnh kể trên mà không gây ra tác dụng phụ cho trẻ. Phụ huynh có thể cho trẻ sử dụng bài thuốc dưới đây:

  • Chuẩn bị: 30g lá sen, 15g sinh địa hoàng, 6g xuyên khung, 10g toàn yết, 30g bạch mao căn, 10g địa long, 10h đương quy, 10g cam thảo, 3g xương bồ cùng 3g ngô công.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên đem sắc kỹ lấy nước bỏ bã đi. Chia làm nhiều lần uống, cho trẻ uống ngày 1 thang.

14. Bài thuốc trị thấp nhiệt chú hạ

Để điều trị căn bệnh này, người bệnh áp dụng bài thuốc sau:

  • Chuẩn bị: 10g lá sen, 10g hoắc hương, 3 con ve sầu, 30g cốc nha, 10g bán hạ chế, 10g phượng lan, 10g lục thần khúc, 30g mạch nha.
  • Thực hiện: Tất cả vị thuốc trên cho vào ấm sắc kỹ lấy nước, bỏ bã. Uống mỗi ngày 1 thang đều đặn.

15. Bài thuốc chữa gan nhiễm mỡ

Điều trị gan nhiễm mỡ bằng lá sen là bài thuốc được khá nhiều người áp dụng. Đây là bài thuốc có hiệu quả cao, dễ thực hiện tại nhà. Người bệnh nên kiên trì áp dụng bài thuốc này trong ít nhất 2 tháng để thấy được sự thay đổi.

  • Chuẩn bị: 20g hà diệp, 20g hạ khô thảo, 20g mạn kinh tử cùng 5 quả ô mai.
  • Thực hiện: Các vị thuốc trên cho vào ấm, đổ thêm 1 lít nước. Sắc đến khi còn phân nửa, lọc bỏ bã. Chia làm nhiều lần uống, ngày 1 thang.

16. Bài thuốc dùng cho bệnh nhân cao huyết áp

Để ổn định huyết áp, người bệnh có thể áp dụng bài thuốc từ lá sen như sau:

  • Chuẩn bị: 20g lá sen cùng 15g táo mèo.
  • Thực hiện: Hai vị thuốc trên đem nghiền nhỏ rồi cho vào ấm hãm với nước sôi khoảng 30 phút. Dùng uống thay trà với liều lượng 1 thang/ngày. Bài thuốc đáp ứng tốt với các triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt hay đau đầu.
Lá sen trị cao huyết áp
Lá sen giúp ổn định cao huyết áp hiệu quả

Những lưu ý khi sử dụng lá sen

Mặc dù mang lại nhiều hiệu quả trong chữa bệnh, đồng thời là dược liệu lành tính, tuy nhiên khi sử dụng lá sen, người bệnh vẫn cần chú ý đến các vấn đề sau:

  • Không sử dụng cho phụ nữ mang thai hay đang trong thời kỳ cho bé bú hay đang trong thời kỳ hành kinh.
  • Dùng lá sen lâu dài có thể làm giảm ham muốn tình dục, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng sinh lý nên người bệnh cần cẩn trọng.
  • Những người thể hàn không nên dùng lâu dài. Các triệu chứng dùng kéo dài dễ gặp là mệt mỏi, tim đập thất thường, giảm trí nhớ.
  • Tránh dùng nước lá sen thay thế nước lọc khi đang sử dụng các thực phẩm giảm cân khác.

Trên đây là một số thông tin cũng như bài thuốc từ lá sen. Người bệnh có thể sử dụng dược liệu này để điều trị bệnh tại nhà, tuy nhiên không nên lạm dụng bởi nó có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn đối với cơ thể. Tốt nhất người bệnh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Cây mật nhân và 13 bài thuốc trị bệnh được chuyên gia đánh giá cao

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *