11 Bài thuốc quý từ long não hỗ trợ điều trị hiệu quả ghẻ lở, hắc lào, đau khớp, bong gân,…

Long não là dược liệu được chỉ định trong điều trị một số bệnh như ghẻ lở, hắc lào, mẩn ngứa, đau khớp, bong gân,…Ngoài ra, vị thuốc này còn có tác dụng đuổi côn trùng rất tốt. Cùng Thuốc Dân Tộc tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Dã hương, Chương não, Cà chăng diẳng (người Dao), Mạy khao chuông (người Tày), Long não hương, Mai hoa băng phiến, Triều não,…

Tên khoa học: Cinnamomum camphora N. et E

Họ: Long não – Lauraceae

Đặc điểm dược liệu lông não

1. Mô tả

Long não là loài cây thân gỗ lớn, thường xanh. Cây thường cao khoảng 10 – 15 mét khi trưởng thành, có thể cao đến 20 – 30 mét, đường kính thân khoảng hơn 2 mét. Long não phân thành nhiều cành, thân cành khá nhẵn, vỏ cây hơi thô, có nhiều đốm màu, bị nứt nẻ theo chiều dọc của thân cây.

Long não
Cây long não

Long não có lá cây khá nhẵn, bề mặt có sáp và có mùi hương đặc trưng. Phiến lá hình bầu dục, mọc so le, mặt trên lá có màu xanh sẫm, mặt dưới lá màu nhạt hơn, cuống lá dài khoảng 2.5 – 3 cm. Gân lá hình lông chim, gân chính nổi rõ ràng, xung quanh có hai gân phụ. Ở gốc lá nơi gân chính là gân phụ gặp nhau có hai tuyến nhỏ bóng.

Hoa long não mọc thành chùy trên ngọn cành và có màu vàng lục. Bao hoa gồm 3 lá đài và 3 cánh hoa. Bộ nhụy gồm 3 vòng nhụy hữu và 1 – 2 nhụy lép.

Quả long não có hình cầu, bên dưới có cuống nhỏ hình chén. Quả thuộc nhóm quả mọng, mọc thành từng cụm với đường kính quả khoảng 1 cm.

2. Bộ phận sử dụng

Bột sau khi cất gỗ và lá long não là bộ phận được sử dụng để làm dược liệu.

Ngoài ra, vỏ thân, thân còn được dùng ngâm rượu, lưu trữ dùng chữa nhiều bệnh.

3. Phân bố

Long não có nguồn gốc từ một số quốc gia châu Á như Nhật Bản, Trung Quốc. Ngoài ra, long não cũng xuất hiện tại Úc, ven bờ biển Đen và khu vực Kavkaz.

Ở nước ta, long não được tìm thấy ở nhiều tỉnh phía Bắc như Tuyên Quang, Bắc Giang, Hà Giang, Vĩnh Phúc, Cao Bằng, Lạng Sơn, Phú Thọ, Yên Bái.

4. Thu hái, bào chế, bảo quản

Long não được thu hái vào mùa xuân và mùa thu.

Sau khi thu hoạch, tiến hành cất gỗ, rễ, lá cây Dã hương để thu tinh dầu và tinh thể Băng phiến. Các bào chế vị thuốc Long não như sau:

  • Cách 1: Cắt nhỏ cành cây, cành lá và rễ để chưng cất, thu về Băng phiến thô. Sau đó thăng hoa tinh chế thêm một lần nữa để thu bột Băng phiến tinh chế. Cho bột tinh chế vào khuôn để thành những khối Long não ở thể rắn.
  • Cách 2: Cắt nhỏ cành, thân, rễ mang đi cất với nước sạch để thu được tinh dầu Long não.
  • Cách 3: Ngâm Dã hương với cồn 600 theo tỷ lệ 1:1 sẽ thu về dung dịch ngâm Dã hương, dùng để xoa bóp ngoài da.
  • Ngoài ra, ở Trung Quốc và Nhật Bản có thể dùng lá, cành để đun sôi, dùng xông giải cảm.

Long não sau khi cất, nén viên cần bảo quản trong lọ kín, tránh để tiếp xúc với không khí. Có thể cho thêm Đăng tâm để không làm mất mùi hương.

Long não
Long não có thể được bào chế bằng nhiều cách khác nhau

5. Thành phần hóa học

Long não có chứa một số thành phần hoá học chứa nhiều dược tính nên tốt cho sức khoẻ người dùng. Cụ thể”

  • Tinh dầu và tinh thể long não D – Camphora (theo Trung Dược Học).
  • Trong gỗ chứa khoảng 0.5 long não đặc và 0.2% tinh dầu (theo Dược Liệu Việt Nam).
  • Tinh dầu chưng cất sẽ thu được tinh dầu Long não trắng (dùng bào chế Cineola), tinh dầu Long não đỏ (chứa Carvacrola và Safrola), tinh dầu Long não xanh (chứa Azulen, Camhoren và Cadinen) (theo Đại Thực Dụng Trung Dược).
  • Tinh dầu trong rễ, thân, lá có chứa A – Pinen, D  -Camphor, D – Limone, Cineol, Safrol, Campherenol, Terpineol, Phellandrene, Carvacrol, Azullen, Cadinen (theo Trung Dược Học).

Vị thuốc Long não

1. Tính vị

  • Vị cay, tính nóng (theo Đông Dược Học Thiết Yếu)
  • Vị cay, đắng, tính ấm, chứa độc tố nhẹ (theo Bản Thảo Phẩm Hội Tinh Yếu)
  • Vị cay, tính nóng, chứa độc (theo Trung Dược Học)
  • Vị cay, tính nhiệt, không chứa độc tố (theo Bản Thảo Cương Mục)

2. Quy kinh

  • Vào kinh Phế, Vị, Tâm (theo Đông Dược Học Thiết Yếu)
  • Vào kinh Can (theo Bản Thảo Tối Yếu)
  • Vào kinh Tỳ, Tâm (theo Bản Thảo Tái Tân)
  • Vào tinh Tâm, Tỳ (theo Trung Dược Học)

3. Tác dụng dược lý

Theo đánh giá của các chuyên gia đông y và y học hiện đại, long não có nhiều tác dụng trị bệnh hiệu quả. Cụ thể:

Theo y học hiện đại:

  • Diệt khuẩn và làm mát khi thoa lên da.
  • Kích thích niêm mạc dạ dày hoạt động tốt hơn trong trường hợp khó tiêu, đầy bụng.
  • Tác dụng lên trung khu thần kinh, gây hưng phấn, tăng cường hô hấp và tuần hoàn. Tiêm dưới da có thể gây kích thích phản xạ, hưng phấn.
  • Tác dụng lên hệ thống tim mạch, tuy nhiên chỉ có tác dụng làm với người có chức năng tim mạch bị suy kiệt. Các trường hợp thông thường, Long não không có tác dụng đặc biệt đối với tim.
  • Tác dụng động học, được hấp thụ nhanh thông qua da, niêm mạc. Long não oxy hóa ở gan, chuyển hóa và được bài tiết thông qua nước tiểu.
Công dụng của long não
Long não có nhiều công dụng trị bệnh hiệu quả

Đối với y học cổ truyền:

  • Khứ phong thấp, khai khiếu, sát trùng, trừ dịch uế (theo Trung Dược Học).
  • Liệu dương, hóa sang, sát trùng, trừ giới tiễn (theo Bản Thảo Phẩm Hội Tinh Yếu).
  • Lợi trệ khí, sát trùng, trừ thấp, thông qua khiếu (theo Bản Thảo Cương Mục).
  • Tiêu trừ uế khí, thông quan, lợi khiếu, sát trùng (theo Đông Dược Học Thiết Yếu).

4. Cách dùng – Liều lượng

Có thể sử dụng long não dưới dạng uống trong hoặc thoa, rửa bên ngoài. Ngoài ra, có thể dùng xông hơi, súc miệng hoặc nhỏ tai.

Liều lượng được khuyến cáo khi sử dụng dược liệu như sau:

  • Uống trong 0.1 – 0.2 g mỗi ngày dưới dạng thuốc tán hoặc rượu ngâm.
  • Dùng ngoài: Liều lượng vừa đủ dưới dạng tán bột với dầu hoặc cồn bôi.
  • Dùng nhỏ tai, súc miệng hoặc với dạng sử dụng khác với liều lượng phù hợp hoặc theo chỉ định của bác sĩ.

Bài thuốc sử dụng long não

1. Chữa lở loét ngoài da

Lở loét ngoài da có thể dẫn đến hoại tử nếu không được xử lý kịp thời. Để nhanh chóng làm lành vết thương, người bệnh áp dụng bài thuốc bằng cách sau: Sử dụng long não, não sa, mỗi vị 2 g ngâm với 200 ml cồn 75%, bào chế Tinctura, dùng bôi vào chỗ lở loét.

2. Chữa đau bụng 

Để giảm nhanh tình trạng đau bụng, người bệnh có thể sử dụng bài thuốc từ long não theo cách sau: Dùng long não, minh nhũ hương, một dược, mỗi vị phân lượng bằng nhau, tán thành bột mịn. Mỗi lần uống 0.01 g với nước trà. (Chương Não Tán – Trường Sơn Lôi Phương).

Trị đau bụng bằng long não
Long não hỗ trợ điều trị đau bụng hiệu quả

3. Chữa bệnh chàm ở chân bội nhiễm hoặc lở loét

Long não có công dụng điều trị các bệnh ngoài da hiệu quả nếu được áp dụng đúng cách. Để chữa bệnh chàm, lở loét, người bệnh thực hiện như sau: Dùng 3g Dã hương, 2 miếng Đậu hũ, trộn đều, dùng đắp bên ngoài (theo Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

4. Trị hậu môn lở ngứa

Ngứa hậu môn là tình trạng thường gây ra bởi các loại vi khuẩn. Để giảm thiểu tình trạng này, người bệnh áp dụng bài thuốc từ long não theo cách sau: Sử dụng long não, minh phàn, mỗi vị 2 g, mang tiêu 20 g, hòa với 600 ml nước sôi. Đợi đến khi còn ấm, dùng ngâm mông 10 phút, mỗi ngày 2 lần (theo Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

5. Trị trẻ nhỏ ngứa, lở loét da

Long não là dược liệu khá an toàn nên có thể sử dụng cho cả trẻ nhỏ để điều trị một số bệnh ngoài da. Cách áp dụng bài thuốc từ vị thuốc này như sau: Dùng long não, mè đen, hoa tiêu, mỗi vị phân lượng bằng nhau, tán thành bột mịn, trộn đều với Vaselin, dùng bôi vào vết thương (theo Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

6. Chữa sâu răng, đau nhức răng

Khi gặp các triệu chứng này, người bệnh nên đến gặp bác sĩ nha khoa để được thăm khám và điều trị phù hợp. Bên cạnh đó có thể tham khảo bài thuốc từ long não như một phương pháp hỗ trợ điều trị bằng cách: Sử dụng Long não, Chu sa, mỗi vị phân lượng bằng nhau, tán thành bột mịn, dùng bôi vào răng đau (theo Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

Công dụng trị bệnh từ long não
Người bệnh sâu răng có thể sử dụng bài thuốc từ long não để giảm tình trạng này

7. Chữa đau khớp, bong gân

Đây là một trong những dược liệu có công dụng trị đau khớp, bong gân khá hiệu quả trong đông y. Để bài thuốc phát huy tối đa công dụng, người bệnh kết hợp với một số dược liệu sau: Sử dụng dầu Long não trộn đều với dầu Tùng tiết, trộn đều, thoa vào khu vực đau (theo Sổ Tay Lâm Sàng Trung Dược).

8. Trị giun kim

Đây là cách trị giun từng được sử dụng phổ biến trong dân gian. Ngày nay, với sự phổ biến của thuốc trị giun, phương pháp này đã không còn được nhiều người thực hiện. Tuy nhiên, người bệnh vẫn có thể tham khảo bài thuốc này bằng cách: Sử dụng Long não 1g, Binh lang 6g, Hắc bạch sửu 3g, tán thành bột mịn, trộn đều. Trước khi đi ngủ hòa thuốc với 100 ml nước sôi, đợi nước ấm thì dùng ống tiêm bơm thuốc vào hậu môn, liên tục trong 3 – 5 đợt (theo Tào – Mỹ – Hoa – Thượng Hải Trung Y Dược).

9. Trị viêm họng, ho có đờm, khó thở khò khè

Để điều trị chứng bệnh này, người bệnh thực hiện như sau: Sử dụng 1.5 g Long não và 7 g Phèn chua, tán nhỏ, cho thêm 1 ít cồn và hòa tan với nước ấm. Dùng tăm bông thấm vào dung dịch thuốc thoa trực tiếp vào cổ họng, mỗi ngày 2 – 3 lần.

10. Chữa bệnh hôi nách

Long não có mùi hương đặc trưng, có thể dùng để đặc trị mùi hôi cơ thể. Cách áp dụng bài thuốc này khá đơn giản như sau: Sử dụng Dã hương 0.4 g hòa với nước giã một củ gừng. Dùng thoa trực tiếp vào nách bị hôi, mỗi ngày 2 – 3 lần, kiên trì cho đến khi thấy mùi hôi giảm bớt.

11. Chữa hắc lào, lang ben

Để hỗ trợ điều trị hắc lào, lang ben, người bệnh áp dụng bài thuốc sau: Dùng 12 g Long não, 10 g rễ Bạch hạc, giã nhuyễn rồi trộn với nước ép một quả chanh tươi. Thoa thuốc lên vùng da bị hắc lào mỗi ngày cho đến khi các triệu chứng khỏi hẳn.

Công dụng của long não
Kiên trì áp dụng bài thuốc từ long não có thể giảm tình trạng lang ben, hắc lào

Lưu ý khi sử dụng long não

Mặc dù mang lại nhiều công dụng chữa bệnh, song người bệnh cần tuân thủ một số lưu ý khi sử dụng các bài thuốc từ long não để tránh gặp phải những tác dụng phụ không đáng có đối với cơ thể.

  • Phụ nữ và thai và người khí hư không dùng (theo Trung Dược Học).
  • Không phải là chân hàn và người thấp nhiệt không được dùng (theo Đông Dược Học Thiết Yếu).
  • Sử dụng quá liều lượng cho phép có thể gây chóng mặt, mệt mỏi, nói sảng thậm chí là co giật dẫn đến tử vong.
  • Long não có tính thông khiếu mạnh, nNgười dương khí dễ động, âm khí dễ hao, dùng nhiều long não có thể động dương mà hao âm.
  • Người bệnh cần tham khảo ý kiến của bác sĩ trước khi tự ý sử dụng dược liệu tại nhà.

Trên đây là một số thông tin cũng như bài thuốc từ dược liệu long não. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: 14 Bài thuốc quý từ cây nhàu hỗ trợ điều trị bệnh hiệu quả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *