13 bài thuốc từ cây mơ tam thể giúp trị lỵ, tiêu chảy, đau dạ dày, giun sán, bí tiểu,…được chuyên gia đánh giá cao

Mơ tam thể có vị đắng, tính mát, là cây thuốc nam giúp điều trị hiệu quả các bệnh như tiêu chảy, kiết lỵ, giun sán, đau dạ dày, bí tiểu,…Cùng tìm hiểu chi tiết về đặc điểm cũng như bài thuốc từ dược liệu này trong bài viết dưới đây của Thuốc Dân Tộc.

Có thể bạn quan tâm

Tên khác: mơ lông, mở leo, mơ tròn, ngưu bì đồng, bổ thượng, hoàng, dắm chó, mẫu cấu đằng, ngũ hương đằng.

Tên khoa học: Paederia lanuginosa.

Họ: thuộc họ cà phê có họ khoa học là Rubiaceae

Đặc điểm thực vật

Mô tả

Cây mơ tam thể là một loại dây leo có thân cuốn, sống nhiều năm. Thân non hơi dẹt, có màu xanh hoặc tím đỏ.

Lá cây mơ tam thể có hình bầu dục hoặc hình giống quả trứng, chiều dài khoảng 5 – 10cm, chiều rộng lá từ 2 -4cm. Má có gốc hình tim, mặt dưới có màu tím đỏ, có lông mịn, mặt trên của lá có màu xanh, cuống lá dài từ 2 -6cm.

Mơ tam thể
Cây mơ tam thể

Hoa mọc thành từng cụm ở ngọn và nách lá, có màu trắng pha tím nhạt. Quả cây tam mỡ có hình cầu, màu nâu bóng.

Toàn bộ thân cây mơ tam thể đều có lông mềm, tập trung nhiều nhất ở thân, cành và lá non.

Phân bố

Cây mơ tam thể phát triển ở nhiều nước khác nhau, chẳng hạn như Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ hay Malaysia. Loại cây này mọc hoang ở các bụi rậm và có khả năng thích nghi với mọi điều kiện khí hậu, đất đai nên rất dễ phát triển. Ở nước ra, cây thường được người dân trồng ở các hàng rào để lấy lá ăn và chữa bệnh.

Bộ phận dùng

Cả lá, thân và rễ đều được dùng làm thuốc chữa bệnh. Trong đó, được sử dụng nhiều nhất vẫn là lá mơ tam thể.

Thu hái – Sơ chế

Lá mơ tam thể có quanh năm nên có thể được thu hái bất kì lúc nào. Thân ( dây mơ ) được thu hoạch vào mùa hè. Rễ thường được đào vào mùa đông hoặc mùa thu.

Dược liệu đem về rửa sạch, dùng tươi hay sấy khô.

Thành phần hóa học

– Dây mơ tam thể chứa:

  • Asperuloside
  • Paederoside
  • Arbutin
  • Scanderoside
  • Deacetylasperuloside
  • Acid paederosidic
Mơ tam thể
Mơ tam thể là loài cây lành tính, hông chứa thành phần độc tố

– Các thành phần trong lá gồm:

  • Paederin
  • Bisulfur carbon
  • Methyl mercaptan
  • Sulfur dimethyl disulphit
  • Alcaloid
  •  Scanderoside

Vị thuốc mơ tam thể

1. Tính vị

Cây mơ tam thể có vị hơi đắng, mặn, có mùi hôi và tính mát.

2. Tác dụng dược lý

– Theo nghiên cứu dược lý hiện đại

Một hoạt chất hữu cơ có hoạt tính sinh lý cao với cơ thể và hệ thần kinh có tên là paederin được tìm thấy trong lá mơ và tinh dầu của lá mơ có tác dụng chống viêm và điều trị ho hiệu quả.

– Theo Y học cổ truyền

Cây mơ tam thể có công dụng khu phong lợi thấp, tiêu thực trừ tích tệ, chống ho, giảm đau, giải độc và hoạt huyết tiêu thũng. Thường được đùng để chữa trị các bệnh như:

  • Chữa kiết lỵ.
  • Viêm đại tràng, tăng cường tiêu hóa.
  • Tẩy giun kim, giun đũa.

3. Liều dùng, cách dùng

Tùy vào tình trạng bệnh mà sử dụng với liều lượng khác nhau, trung bình là 10 – 20 g mỗi ngày. Lá mơ có thể được sử dụng để ăn tươi, giã lấy nước uống hoặc nấu cùng một số nguyên liệu khác.

Bài thuốc từ cây mơ tam thể

1. Chữa ho gà

Lá mơ tam thể 150g, bách bộ 250g, cỏ mần trầu 250g, rễ chanh 250g, cỏ nhọ nồi 250g, rau má 259g, cam thảo dây 150g, trần bì 100g, gừng 50g, gừng 50g, đường kính vừa đủ. Cho tất cả các dược liệu sắc cùng với 6 lít nước. Đến khi nước còn lại khoảng 1 lít thì chia ra uống mỗi ngày 2 – 3 lần.

Mơ tam thể
Mơ tam thể giúp giảm ho hiệu quả

2. Chống co giật

Giã nát 15 -60g lá mơ tam thể tươi, thêm 1 bát nước ấm và một ít nước lọc để vắt lấy nước uống trước bữa tối.

3. Chữa viêm tai ở trẻ nhỏ

Hái lá mơ tươi đem rửa sạch, hơ qua lửa cho nóng sau đó vò lá nhét vào tai bị đau để qua đêm.

4. Trị kiết lỵ

Trường hợp mới bị kiết lỵ: hái một nắm lá mơ và một nắm lá phèn đen đem đi rửa sạch, sau đó nhúng sơ qua nước sôi rồi để cho ráo nước. Giã nát hai loại lá này để vắt lấy nước cốt mỗi ngày uống 2 – 3 lần.

Trường hợp bị lỵ lâu ngày: hái một nắm lá mơ tam thể tươi, lau cho thật sạch rồi thái nhỏ, đập một quả trứng gà vào trộn đều sau đó đem đi bọc lá chuối nướng hoặc rang khô trên chảo.

Ngoài ra, bạn có thể lấy khoảng 20g lá mơ tam thể, cỏ phượng vĩ 20g, hạt cau, 20g, cỏ sữa lá nhỏ 100g, rau sam 100g đem đi sắc nước uống mỗi ngày, chia làm 3 lần uống.

5. Trị giun

Hái 50g lá mơ tam thể đem đi giã nát để vắt lấy nước, cho 1 ít muối vào nước cốt để uống buổi sáng sẽ thấy rất hiệu nghiệm.

6. Chữa đau dạ dày

Giã 20 – 30g lá mơ tam thể để vắt lấy nước cốt uống mỗi ngày.

7. Trị đau nhức xương khớp

Lấy 30 – 60g lá mơ tam thể đem ngâm với rượu để xoa bóp và uống

8. Chữa bệnh Zona

Bệnh zona hay còn gọi là giời leo. Khi mắc căn bệnh này bạn có thể lấy dây mơ tam thể giã nát đắp vào khu vực bị tổn thương 3 – 4 lần mỗi ngày.

9. Điều trị bệnh viêm da thần kinh, chàm da, ngứa da toàn thân

Hái ngọn và lá non lượng đủ dùng. Rửa sạch, giã nát thoa vào khu vực cần điều trị, để 10 phút rồi rửa sạch. Lặp lại vài lần trong ngày.

Mơ tam thể chữa bệnh viêm da
Kiên trì dùng mơ tam thể sẽ giúp giảm thiểu tình trạng viêm da

10. Chữa bí tiểu do sỏi thận

Lấy một nắm lá mơ tam thể sắc kỹ, gạn nước uống 2 – 3 lần trong ngày có tác dụng thông tiểu, giúp đi tiểu dễ dàng hơn.

11. Điều trị bệnh phong tê thấp

Biểu hiện nhận diện của căn bệnh này là tình trạng đau nhức, nặng nề, sưng đỏ ở khớp bị bệnh. Có thể dùng một trong 3 bài sau:

Bài 1:

Lấy 30 – 50g rễ hoặc dây mơ tam thể. Sắc lấy nước đặc pha thêm chút rượu vào uống khi còn ấm.

Bài 2:

Cắt lá và dây mơ thành những khúc ngắn dài chừng 2 cm, cho vào chảo nóng sao vàng. Mỗi lần lấy 50g sắc với 200ml nước cho cạn còn một nửa. Chia đều làm 3 phần uống hết trong ngày. Một liệu trình điều trị dùng 10 – 15 ngày  liên tục.

Bài 3: 

Thái nhỏ thân và lá dược liệu đem sấy khô, sao vàng, cho vào bình thủy tinh ngâm chung với rượu trên 40 độ. Để khoảng 5 ngày có thể dùng được. Mỗi khi xương khớp bị đau nhức, lấy một ít rượu xoa bóp vào khu vực bị ảnh hưởng sẽ giúp giảm đau, chống sưng viêm, kích thích lưu thông máu.

12. Điều trị viêm đại tràng, hội chứng ruột kích thích

Sử dụng món ăn bài thuốc gồm các thành phần lá mơ tam thể 100g, gừng tươi 10g và trứng gà 1 cái. Thái nhuyễn lá mơ rồi trộn chung với nước cốt gừng và lòng đỏ trứng, đảo đều. Đem hỗn hợp hấp cách thủy khoảng 20 phút cho chín, chia ăn ngày 2 lần. Dùng tốt nhất khi còn nóng sẽ giúp cải thiện các triệu chứng tiêu chảy, đi ngoài ra máu, ăn không tiêu do các căn bệnh trên gây ra.

Lá mơ tam thể điều trị hội chứng ruột kích thích
Lá mơ tam thể có thể điều trị hiệu quả hội chứng ruột kích thích

13. Kích thích lưu thông tuyến sữa, làm tăng tiết sữa cho sản phụ

Cắt nhỏ lá mơ tam thể rồi nhồi chung với bột nếp và lượng nước vừa đủ. Xào nóng hỗn hợp, gói vào trong một miếng vải mỏng lần lượt chườm lên 2 bên ngực, mỗi bên 60 phút sẽ giúp kích thích sữa về nhiều hơn.

Lưu ý khi dùng bài thuốc từ mơ tam thể để chữa bệnh

Mặc dù mơ tam thể khá lành tính nhưng nó cũng có thể gây ra những tác dụng phụ đối với sức khoẻ nếu sử dụng không đúng cách. Dưới đây là một số lưu ý khi dùng mơ tam thể chữa bệnh:

  • Lá mơ nên được rửa thật sạch trước khi sử dụng để loại bỏ vi khuẩn, bụi bẩn và tạp chất.
  • Với rượu ngâm từ lá mơ chỉ nên sử dụng mỗi ngày 1 ít, không lạm dụng quá nhiều.
  • Những người bị dị ứng với một trong những thành phần của cây tuyệt đối không nên dùng.
  • Mơ tam thể không có tác dụng thay thế hoàn toàn thuốc chữa bệnh, người bệnh vẫn cần phải tuân thủ theo chỉ định dùng thuốc từ bác sĩ
  • Các bài thuốc từ cây mơ tam thể cần phải áp dụng trong một thời gian dài mới thấy được hiệu quả nên cần kiên trì khi sử dụng.

Trên đây là những thông tin về đặc điểm thực vật, công dụng cũng như bài thuốc chữa bệnh từ cây mơ tam thể. Hy vọng qua bài viết, các bạn đã có được những thông tin hữu ích. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Hướng dẫn chi tiết 4 bài thuốc chữa đau dạ dày bằng lá mơ tam thể hiệu quả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *