Thỏ ty tử với 11 bài thuốc điều trị liệt dương, trĩ, tiêu chảy, đau nhức xương khớp,…hiệu quả ít người biết

Thỏ ty tử là hạt của dây tơ hồng, được các chuyên gia đông y cũng như y học hiện đại đánh giá rất cao về ứng dụng chữa bệnh, đặc biệt là trong điều trị các bệnh nam giới. Ngoài ra, dược liệu này còn có rất nhiều tác dụng trị bệnh khác. Cùng Thuốc Dân Tộc tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tên gọi khác: Cây tơ hồng, đậu ký sinh, miễn tử, hạt cây tơ hồng, Thỏ ty thực, Thỏ lư, Thỏ lũ, Xích cương, Thổ khâu, Thỏ lũy, Ngọc nữ, Hỏa diệm thảo, Đường mông, Dã hồ ty, Hồ ty, Lão thúc phu, Ô ma, Kim cô, Nghinh dương tử, Nàn đại lan…

Tên khoa học: Cuscuta hygrophilae Pears.

Họ khoa học: Bìm bìm (Convolvulaceae).

Đặc điểm dược liệu

1. Mô tả

Thỏ ty tử là tên loại hạt của cây tơ hồng – một loài thực vật dây leo, sống ký sinh trên các cây khác. Dây leo có hình sợi, màu vàng hoặc màu đỏ nhạt. Phần hoa có màu trắng nhạt, gần như không cuống, mỗi chùm tụ lại khoảng 10 – 30 bông. Quả có hình trứng, bên trong chứa 2  -4 hạt, mỗi hạt dài chừng 2mm. Cây thường ký sinh vào cây Cúc tần (Pluchea indica), thuộc họ Cúc (Asteraceae).

Thỏ ty tử
Thỏ ty tử

2. Phân bố

Cây mọc hoang khắp nơi, kéo dài từ bắc vào nam trên nước ta.

3. Bộ phận dùng, chế biến, bảo quản

Bộ phận dùng: Hạt là dược liệu thường được sử dụng

Thu hoạch: Mùa thu, khi hạt chín.

Sơ chế: Đến mùa thu hoạch, cắt dây tơ hồng về, đập dập lấy hạt rồi phơi khô.

Bào chế:

Để bào chế vị thuốc thỏ ty tử, cần thực hiện theo các bước sau:

  • Rửa sạch, phơi khô rồi đem tẩm với nước muối (hoặc dùng với nước để làm bánh).
  • Thỏ ty tử bính: Nguyên liệu đem rửa sạch, đun với nước sôi cho đến khi nở hoa, đặc như cháo, màu nâu xám thì giã nát, làm thành bánh (bính). Hoặc, bạn cũng có thể trộn nguyên liệu trên vơi bột mì, rượu nếp để làm bánh rồi cắt thành miếng nhỏ, phơi khô.

Bảo quản: Bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ẩm mốc.

4. Thành phần hóa học

Nghiên cứu của các nhà y học cho thất, trong thỏ ty tử có chứa một số thành phần sau: Glycoside, quercetin, lecithin, carotenoid, vitamin A, Các chất khác.

Vị thuốc thỏ ty tử

1. Tính vị

Thỏ ty tử có vị cay, ngọt, tính bình (Ở một số tài liệu ghi chép, dược liệu có tính bình hoặc hơi ôn.

2. Quy kinh

Vị thuốc quy vào các kinh sau:

  • Kinh Tỳ, Thận, Can (theo Bản Thảo Kinh Thư).
  • Kinh Tâm, Thận, Can (theo Bản Thảo Tân Biên).
  • Kinh Thận, Can (theo Lâm Sàng Thường Dụng Trung Dược Thủ Sách).

3. Tác dụng dược lý

Y học hiện đại và y học cổ truyền đều đánh giá rất cao tác dụng của thỏ ty tử trong điều trị bệnh, cụ thể:

Theo nghiên cứu y học hiện đại:

  • Tăng trương lực co bóp tim, hạ huyết áp.
  • Tăng cường chức năng miễn dịch của cơ thể.
  • Ức chế sự phát triển tế bào ung thư.
  • Trị đục thủy tinh thể.
Tác dụng của thỏ ty tử
Thỏ ty tử có nhiều công dụng trị bệnh hiệu quả

Theo y học cổ truyền:

Vị thuốc có tác dụng:

  • Bổ dương, ích âm
  • Cố tinh
  • Súc niệu
  • Minh mục (sáng mắt)
  • Chỉ tả
  • Dưỡng cơ, kiện cốt
  • Ôn thận, tráng dương.

4. Liều dùng và cách dùng

  • Liều dùng: 12  -16 gam/ ngày.
  • Cách dùng: Phối hợp với các vị thuốc khác.

Bài thuốc từ thỏ ty tử

Thỏ ty tử được ứng dụng trong các bài thuốc trị bệnh sau:

1. Tráng dương, bổ thận khí, trợ tình thần, giảm đau lưng

Đây là bài thuốc hỗ trợ cải thiện sinh lực hiệu quả dành cho nam giới. Để áp dụng bài thuốc này, các quý ông thực hiện như sau: Phụ tử (chế) 136 gam, thỏ ty tử (chưng rượu, sấy khô) đem tán với bột rồi trộn đều với rượu hồ để làm viên, mỗi viên có kích thước bằng hạt ngô đồng lớn. Mỗi lần dùng 50 viên kèm rượu.

2. Trị thận hư, di tinh, liệt dương, đau lưng, tiểu nhiều

Vị thuốc thỏ ty tử đã được ứng dụng rất nhiều trong công nghệ bào chế các loại thuốc tân dược để đặc trị các chứng bệnh này ở nam giới. Đối với nguyên liệu tự nhiên, người bệnh áp dụng bài thuốc theo cách sau: Thỏ ty tử, Tế tân, Ngũ vị tử, Thỏ ty tử đều 40g, Thục địa, Sung úy tử đều 80g, Hoài sơn 60g đem tán bột, trộn mật làm hoàn, dùng 2 lần mỗi ngày, mỗi lần 8g.

Thỏ ty tử
Thỏ ty tử hỗ trợ điều trị các bệnh về thận hiệu quả

3.Trị mặt mọc mụn nhọt, đau nhức

Thỏ ty tử có tác dụng ngừa sưng, kháng viêm nên thích hợp để điều trị các bệnh mụn nhọt ngoài da. Cách áp dụng bài thuốc này rất đơn giản, người bệnh chỉ cần giã nát Thỏ ty tử, lấy nước cốt bôi lên vết thương.

4. Trị sưng phù thân thể, mặt sưng to

Để giảm phù nề, sưng mặt, người bệnh kiên trì áp dụng bài thuốc sau: Ngâm 1 thăng thỏ ty tử với 5 thăng rượu. Khi dùng, lấy ra uống 1 thăng, dùng 3 lần mỗi ngày.

5. Trị họng khô, tai ù, đầu váng, mờ mắt, da sạm đen, lưng đau, gối đau

Thỏ ty tử giúp điều trị hiệu quả rất nhiều các chứng bệnh khác nhau. Người bệnh có thể giảm các chứng bệnh kể trên bằng cách áp dụng bài thuốc: Thỏ ty tử (chưng rượu) 80g, ngũ vị tử 40g đem tán thành bột, trộn làm hoàn to bằng hạt ngô đồng. Mỗi lần dùng khoảng 70 viên, kèm với nước muối hoặc rượu.

6. Trị tâm thận bất túc, huyết khô, phiền nhiệt, tinh hư, huyết ít

Thỏ ty tử (chưng rượu) 80g, mạch môn (trút bỏ lõi) 80g đem tán thành bột, trộn với mật làm hoàn, mỗi viên to bằng hạt ngô đồng. Khi dùng,lấy ra 70 viên uống với nước muối hoặc nước sôi trước khi ăn. Kiên trì áp dụng bài thuốc trong ít nhất 1 tháng để thấy được sự cải thiện bệnh.

7. Chữa ngứa do trĩ, sưng đau hậu môn

Nếu bị tình trạng sưng đau hậu môn, trĩ ngoài gây chảy máu, người bệnh có thể áp dụng bài thuốc sau: Chưng thỏ ty tử đến khi dược liệu ngả màu vàng đen thì đem tán nhuyễn, hòa với trúng gà bôi lên vết thương.

8. Trị bạch trọc, di tinh

Đây là bài thuốc trị chứng di tinh hiệu quả ở nam giới. Các quý ông nên áp dụng với một số dược liệu sau đây để đạt hiệu quả tốt nhất: Thỏ ty tử 12g, Phục linh, Hạt sen đều 12g. Ngũ vị tử 6g, dùng Sơn dược hồ, làm hoàn. Khi dùng, lấy ra 8g uống với nước muối nhạt hoặc sắc uống.

9. Trị tiêu chảy do thận hư

Trong thành phần của thỏ ty tử có chứa tannin, đây là hoạt chất giúp trị chứng tiêu chảy hiệu quả. Cách áp dụng bài thuốc như sau: Thỏ ty tử, Đảng sâm, Câu kỷ, Phục linh đều 12g, Hạt sen 12g, Sơn dược 16g. Đem tất cả nguyên liệu trên tán bột, dùng gạo hồ làm hoàn. Ngày uống 2  -3 lần, mỗi lần dùng khoảng 12g.

10. Trị tỳ thận hư, tiêu lỏng

Đối với tình trạng thạn hư, tiêu lỏng, người bệnh áp dụng bài thuốc từ thỏ tư tử theo cách sau: Sắc uống Thỏ ty tử, Thạch liên tử đều 9g, Hoài sơn 15g, Phục linh 12g.

Thỏ ty tử
Người bệnh cần kiên trì áp dụng bài thuốc để đạt hiệu quả tốt nhất

11. Trị mờ mắt do can thận suy

Để cải thiện tình trạng mờ mắt, người bệnh áp dụng bài thuốc sau: Thục địa, Thỏ ty tử, Xa tiền tử đều 12g. Đem tất cả nguyên liệu trên tán thành bột, trộn với mật làm hoàn. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 12g kèm rượu.

Lưu ý khi áp dụng các bài thuốc từ thỏ ty tử

Mặc dù khá an toàn và lành tính, tuy nhiên thỏ ty tử không được khuyến khích sử dụng trong một số trường hợp sau:

  • Người thận có hỏa, táo bón.
  • Phụ nữ đang mang thai, băng huyết tuyệt đối không dùng,
  • Người có hỏa vượng, thận hư, âm hư cần đặc biệt thận trọng khi dùng thuốc.

Ngoài ra, thỏ ty tử kỵ thịt thỏ nên người bệnh chú ý không sử dụng 2 sản phẩm này chung với nhau. Về liều lượng sử dụng, người bệnh cũng không nên quá lạm dụng vị thuốc này mà cần kết hợp điều trị với các phương pháp khác để mang lại hiệu quả tốt nhất.

Trên đây là một số thông tin cũng như bài thuốc về dược liệu thỏ ty tử. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Cây lược vàng với 12 bài thuốc điều trị bệnh hiệu quả

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *