Nguyên nhân xuất huyết dạ dày là gì? Cách sơ cứu và điều trị hiệu quả

Tỷ lệ người mắc bệnh xuất huyết dạ dày tại Việt Nam có dấu hiệu tăng cao và trẻ hóa. Bệnh lý này có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng con người. Vậy, nguyên nhân xuất huyết dạ dày là gì? Tất cả thông tin giải đáp sẽ được cung cấp trong bài viết dưới đây. 

Có thể bạn quan tâm

Xuất huyết dạ dày là gì? Có nguy hiểm không?

Xuất huyết dạ dày là tình trạng mạch máu trên bề mặt niêm mạc bị vỡ, máu tràn ra kèm những cơn đau thượng vị dữ dội. Bên cạnh đó, người bệnh còn gặp tình trạng nôn ra máu hoặc đi ngoài ra phân đen, có màu bã cà phê, mùi hôi tanh. Đây là một dạng cấp cứu nội hoặc ngoại khoa thường gặp cần được chẩn đoán và điều trị sớm.

Xuất huyết tiêu hóa gây nên nhiều nguy hiểm đến tính mạng
Xuất huyết tiêu hóa gây nên nhiều nguy hiểm đến tính mạng

Một số nghiên cứu khoa học cho biết, nếu không kịp thời cấp cứu, người bệnh xuất huyết dạ dày sẽ gặp phải một số biến chứng nguy hiểm như:

  • Huyết áp giảm đột ngột, có thể dẫn đến suy tim
  • Mất máu quá nhiều, cơ thể suy nhược
  • Chóng mặt, choáng váng
  • Máu có thể chảy ồ ạt dẫn đến sốc và tử vong.
  • Giảm tiểu cầu

Nếu được xử lý kịp thời, tình trạng này có thể được kiểm soát và hầu như không để lại di chứng. Vì vậy, người bệnh nên nắm rõ được nguyên nhân xuất huyết dạ dày, từ đó ứng dụng biện pháp phòng và điều trị hiệu quả.

Nguyên nhân xuất huyết dạ dày phổ biến hiện nay

Xuất huyết dạ dày được biết đến là biến chứng của một số bệnh lý đường tiêu hóa. Ngoài ra, thói quen ăn uống không lành mạnh, chế độ sống không khoa học cũng là một trong những nguyên nhân gây nên bệnh lý nguy hiểm này.

Những bệnh lý gây xuất huyết dạ dày

Tình trạng xuất huyết dạ dày xuất phát từ một số ảnh hưởng của một số bệnh nội khoa như:

  • Nhiễm vi khuẩn HP: Loại vi khuẩn này có thể sống trong dạ dày, phá hoại bề mặt niêm mạc, gây nên nhiều vết loét, ăn mòn và làm vỡ mạch máu, gây xuất huyết dạ dày.
  • Loét dạ dày – tá tràng: Ổ loét ở niêm mạc dạ dày và phần đầu ruột non có thể lan rộng, tiến triển nặng và ăn sâu vào lòng mạch, dẫn đến chảy máu đường tiêu hóa
  • Ung thư dạ dày/ Polyp dạ dày: Khối u lành/ ác tính xuất hiện ở dạ dày có thể ma sát với thức ăn và gây tổn thương lòng mạch
  • Sang thương mạch máu: Mạch máu ở dạ dày và tá tràng có thể bị tổn thương, phình giãn, vỡ và dẫn đến biến chứng xuất huyết.
  • Sốt xuất huyết: Số lượng tiểu cầu, dẫn đến cô đặc máu và làm phát sinh các biến chứng liên quan đến rối loạn máu như xuất huyết tiêu hóa, chảy máu mũi, chảy máu chân răng,…
  • Xơ gan: Xơ gan dẫn đến tăng áp lực tĩnh mạch cửa, dẫn đến tăng áp lực bên trong lòng mạch của cơ quan tiêu hóa và dẫn đến biến chứng xuất huyết dạ dày – thực quản.
  • Thiếu vitamin K: Vitamin K có chức năng đông máu và giúp hạn chế nguy cơ chảy máu kéo dài. Vì vậy khi cơ thể không được cung cấp đủ loại vitamin này, lòng mạch ở đường tiêu hóa có thể bị xuất huyết.
  • Sử dụng thuốc chống đông: Sử dụng thuốc quá liều hoặc lạm dụng trong thời gian dài có thể dẫn đến biến chứng xuất huyết tiêu hóa dạ dày, thực quản và đại tràng.
Vi khuẩn hP là nguyên nhân chính gây xuất huyết dạ dày
Vi khuẩn hP là nguyên nhân chính gây xuất huyết dạ dày

Yếu tố chủ quan gây nên xuất huyết dạ dày

Ở một số trường hợp, tình trạng này có thể là hệ quả từ thói quen sống không lành mạnh của con người:

  • Sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAID) và corticoid
  • Sang chấn tâm lý nặng nề
  • Chế độ ăn uống không phù hợp
  • Stress kéo dài
  • Hút thuốc lá
  • Lạm dụng rượu bia
  • Sử dụng thuốc chống đông trong thời gian dài

Để phòng tránh biến chứng nguy hiểm, bảo vệ tính mạng của bản thân, người bệnh nên đến cơ sở y tế gần nhất để thăm khám và điều trị ngay khi có dấu hiệu bệnh.

Phương pháp chẩn đoán và điều trị xuất huyết dạ dày

Sau khi chẩn đoán bệnh các bác sĩ sẽ tiến hành thiết lập phác đồ điều trị hiệu quả nhất dành riêng chi từng người. Nếu ở giai đoạn nhẹ, bệnh nhân có thể được sử dụng thuốc. Ở giai đoạn nặng, cần có sự can thiệt của phẫu thuật.

Chuẩn đoán xuất huyết dạ dày

Các biện pháp chẩn đoán xuất huyết dạ dày phổ biến:

  • Thăm khám lâm sàng
  • Nội soi tiêu hóa
  • Chụp X-Quang Baryt
  • Đặt sonde dạ dày
  • Xét nghiệm máu
  • Mở bụng thăm dò
Nội soi dạ dày là phương pháp thăm khám phổ biến
Nội soi dạ dày là phương pháp thăm khám phổ biến

Các kỹ thuật chẩn đoán trên được thực hiện với mục đích xác định vị trí chảy máu, đánh giá mức độ xuất huyết tiêu hóa, chẩn đoán nguyên nhân, chẩn đoán phân biệt và đưa ra tiên lượng về diễn tiến của bệnh.

Điều trị cầm máu và hồi sức

Đối với bệnh nhân xuất huyết dạ dày nhẹ, các bác sĩ sẽ chỉ định phác đồ điều trị cầm máu, bổ sung máu và phục hồi tích cực.

  • Truyền dịch để tĩnh mạch phục hồi hoạt động.
  • Tiến hành bù nước và cân bằng điện giải.
  • Có thể truyền dịch máu đối với những trường hợp bị mất máu nặng.
  • Kẹp các mạch máu đang bị tổn thương bằng vòng cao su; đốt điện hoặc dùng laser; tiêm thuốc hoặc chất đông máu vào vị trí dạ dày bị xuất huyết.

Phẫu thuật

Trong trường hợp nặng hơn, người bệnh có thể sẽ phải phẫu thuật. Một số thủ thuật có thể được tiến hành bao gồm:

  • Phương pháp mổ nội soi áp dụng cho những người bệnh cao tuổi, có ổ loét bị chảy máu liên tục. Để cầm máu các bác sĩ sẽ tiến hành đốt điện hoặc laser.
  • Phương pháp phẫu thuật áp dụng cho người bệnh xuất huyết dạ dày lần đầu, mất máu ở mức độ nhẹ hoặc trung bình. Sau khi phẫu thuật, rửa dạ dày bằng nước lạnh để cầm máu, người bệnh kết hợp uống thuốc chống co thắt, thuốc truyền tĩnh mạch để điều trị dứt điểm bệnh.
Phẫu thuật cầm máu hạn chế biến chứng bệnh lý
Phẫu thuật cầm máu hạn chế biến chứng bệnh lý

Để nâng cao hiệu quả điều trị, chuyên gia y tế khuyến cáo người bệnh nên nắm rõ một số lưu ý về cách sơ cứu, chế độ chăm sóc cho người bệnh, thiết lập thói quen sống lành mạnh, phòng chống bệnh tái phát.

Lưu ý dành riêng cho người bệnh xuất huyết dạ dày

Người bệnh nên thực hiện sơ cứu tại chỗ, sử dụng một số thảo dược bảo vệ dạ dày theo hướng dẫn của chuyên gia.

Sơ cứu bệnh nhân đúng cách

Trong trường hợp xuất huyết dạ dày đột ngột, người bệnh nên thực hiện những bước sơ cứu như sau:

  • Đặt người bệnh nằm trên giường, tuyệt đối không nên đi lại hoặc vận động quá nhiều sẽ làm cho tình trạng xuất huyết nghiêm trọng hơn.
  • Kê gối vào phần thân dưới cao hơn. Đắp chăn để giữ ấm cơ thể đối với những trường hợp có dấu hiệu hạ huyết áp.
  • Pha nước muối loãng cho người bệnh uống nhằm tăng hiệu quả cầm máu và cung cấp chất điện giải cho cơ thể.
  • Sau khi sơ cứu, bạn nên cho người bệnh di chuyển nhẹ nhàng đến các cơ sở y tế gần nhất.
Người bệnh xuất huyết dạ dày cần được đặt nằm yên tại chỗ
Người bệnh xuất huyết dạ dày cần được đặt nằm yên tại chỗ

Thiết lập thói quen sống khoa học

Người bệnh xuất huyết dạ dày nên lưu ý:

  • Không sử dụng rượu bia và hút thuốc lá.
  • Kiểm soát stress, giữ tâm lý lạc quan, vui vẻ và tránh kích động tâm lý quá mức.
  • Người bị các vấn đề về dạ dày và tá tràng nên bổ sung các nhóm thực phẩm lành mạnh như sữa chua, rau xanh, ngũ cốc, cá, trái cây,…
  • Tránh dùng thức ăn chứa nhiều axit, gia vị cay nóng, dầu mỡ, thức ăn khô cứng và chứa nhiều chất bảo quản.
  • Không tự ý sử dụng corticoid và thuốc kháng viêm không steroid (NSAID)
  • Cần uống nhiều nước khi sử dụng thuốc để hạn chế nguy cơ viêm – loét đường tiêu hóa.
  • Sử dụng thuốc chống đông theo hướng dẫn của bác sĩ. Đồng thời nên thông báo với bác sĩ tiền sử xuất huyết tiêu hóa để được hiệu chỉnh liều lượng hoặc thay thế bằng loại thuốc khác.

Bảo vệ dạ dày bằng thảo dược tự nhiên

Với cơ chế “giảm tấn công, tăng bảo vệ, ôn bổ tỳ vị, phục hồi nhu động ruột”, những vị thuốc có thể phục hồi cơ thể người bệnh nhanh chóng, ổn định chức năng tỳ vị, chống tái phát sau khi điều trị. Hiện nay YHCT vẫn còn lưu giữ nhiều vị thảo dược tự nhiên có công năng bảo vệ bao tử hiệu quả. Một trong những vị thuốc đặc trị phải kể đến:

  • Vị thanh nhiệt, giải độc: Khổ sâm, cam thảo, bồ công anh,…
  • Vị giúp hoạt huyết, giảm sưng: Nghệ vàng, dạ cẩm, lá khôi….
  • Vị có tác dụng giảm đau, làm lành viêm loét dạ dày: Chè dây, bạch thược, ô tặc cốt, kim ngân hoa,…
Thảo dược tự nhiên an toàn, lành tính, phòng tránh xuất huyết dạ dày
Thảo dược tự nhiên an toàn, lành tính, phòng tránh xuất huyết dạ dày

Như vậy, chuyên mục đã cung cấp đủ thông tin giải đáp cho câu hỏi: “Nguyên nhân xuất huyết dạ dày là gì?”. Nếu còn bất cứ băn khoăn gì về bệnh lý cũng như cách điều trị dứt điểm, hãy liên hệ ngay với chuyên gia Thuốc dân tộc để được tư vấn chi tiết.

Hỏi đáp cùng Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng

Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng
Chuyên khoa

Điều trị Dạ dày, Tiểu đường, Gout, Sinh lý

Nơi công tác

Nguyên Giảng viên Đại học Dược Hà Nội

Nếu có một trong các biểu hiện sau cần tư vấn tôi sẽ hỗ trợ miễn phí

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *