Thuốc hạ mỡ máu: Ai nên sử dụng và sử dụng như thế nào?

Thuốc hạ mỡ máu là loại thuốc được các bác sĩ chỉ định cho những trường hợp có chỉ số máu nhiễm mỡ cao hơn ngưỡng chuẩn. Vậy chỉ số ở mức bao nhiêu thì cần sử dụng thuốc? Những nhóm thuốc nào giúp điều trị bệnh hiệu quả? Cùng Thuốc Dân Tộc tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Khi nào cần sử dụng thuốc hạ mỡ máu?

Theo các chuyên gia khuyến cáo, điều chỉnh rối loạn lipid máu căn cứ vào nhiều yếu tố. Trong phân loại khuyến cáo gần đây nhất của Hội Tim mạch Việt Nam, dựa vào các yếu tố nguy cơ, tùy theo mức độ mà có biện pháp điều trị phú hợp.

Mỡ máu bao nhiêu là cao
Cần tiến hành xét nghiêm để biết có nên dùng thuốc hạ mỡ máu hay không

 

Nếu người lớn tuổi có đái tháo đường, tăng huyết áp và rối loạn lipid máu thì cần dùng thuốc để chỉ số cholesterol giảm đến mức an toàn. Nếu người trẻ bị rối loạn lipid máu chưa có tăng huyết áp, chưa có đía tháo đường thì hãy điều chỉnh chế độ ăn uống, chưa cần dùng thuốc. Ngoài ra nếu chủ số cholesterol toàn phần > 6.0 mmol/L  thì cũng cần dùng thuốc.

Cơ chế hoạt động của thuốc hạ mỡ máu

Một trong những nhóm thuốc phổ biến giúp hạ mỡ máu đó là satin. Nhóm thuốc này giúp ức chế men khử HMG-CoA, không tạo ra cholesterol ở gan, làm giảm cholesterol trong máu. Bên cạnh đó, nó còn có tác dụng làm tăng số lượng thụ thể của LDL-cholesterol, tăng sự thoái hóa và làm giảm loại cholesterol gây hại này xuống mức thấp nhất. Đồng thời, các statin cũng làm tăng HDL-cholesterol (loại cholesterol có lợi cho cơ thể).

Thuốc hạ lipid máu có tác dụng giảm cholesterol máu và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch hoặc đột quỵ. Có nhiều nhóm thuốc hạ mỡ máu được sử dụng như nhóm resin gắn acid mật (cholestyramin), nhóm fibrat (fenofibrat, clofibrat, gemfibrozil), niacin (vitamin PP), nhóm statin và thuốc mới là ezetimibe.

Trong đó, nhóm thuốc statin (gồm simvastatin, lovastatin, pravastatin, fluvastatin, atorvastatin, rosuvastatin) được sử dụng phổ biến nhất. Trên thực tế, có khoảng 28% người trên 40 tuổi đang phải sử dụng loại thuốc này.

Thuốc trị rối loạn lipid máu có tác dụng giúp các chất béo có trong máu như cholesterol toàn phần, triglyceride, LDL- cholesterol và HDL- cholesterol trở lại mức giới hạn bình thường.

thuốc hạ mỡ máu
Nhìn chung, cơ chế hoạt động của thuốc hạ mỡ máu đó là ức chế sự hoạt động của cholesterol

Một số nhóm thuốc hạ mỡ máu hiệu quả

Nhóm thuốc Satin

Như đã nói, đây là nhóm thuốc phổ biến được các bác sĩ chỉ định đối với bệnh nhân rối loạn mỡ máu. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chứng minh nhóm thuốc này có tác dụng tốt trong phòng ngừa biến chứng của bệnh mỡ máu.

Nhóm thuốc này được kết thúc bằng đuôi “statin”:

  • Simvastatin hay còn gọi là Zocor;
  • Atorvastatin hay còn gọi là Lipitor;
  • Rosuvastain hay còn gọi là Cretor.

Bên cạnh ưu điểm thì người bệnh cũng cần chú ý tác dụng phụ của thuốc, sử dụng lâu dài có thể gặp phải tình trạng: Rối loạn tiêu hóa, đau cơ, tổn thương gan, mất trí nhớ, tiểu đường type 2,…Khi sử dụng nhóm thuốc, người bệnh cần phải lưu ý tránh phối hợp thuốc với những loại trái cây như cam, bưởi, chanh, quất,…

Nhóm thuốc Fibrat

Fibrat là cũng là nhóm thuốc được sử dụng phổ biến trong điều trị bệnh mỡ máu cao, có tác dụng giảm triglycerdis, LDL, tăng HDL. Thuốc này có thể sử dụng đơn độc hoặc kết hợp với những loại thuốc hạ mỡ máu khác.

Thuốc hạ mỡ máu
Đây là nhóm thuốc phổ biến trong đặc trị hạ mỡ máu

Dấu hiệu để nhận biết nhóm thuốc này chính là các tên thuốc đều kết thúc bằng đuôi “Fibrat”:

  • Fenofibrat hay còn gọi là Lypanthyl;
  • Ciprofibrat hay còn gọi là Lipanor;
  • Berafibrat hay còn gọi là Beralip;

Khi sử dụng nhóm thuốc này, người bệnh có thể gặp phải những tác dụng phụ của thuốc: Táo bón, tiêu chảy, đau đầu, chóng mặt, ảnh hưởng tới gan, thận, mật,…. Đặc biệt, nếu sử dụng nhóm thuốc này kết hợp với nhóm thuốc statin sẽ làm tăng nguy cơ gây tác dụng phụ.

Niacin 

Niacin là vitamin nhóm B có tác dụng tốt trong điều trị bệnh mỡ máu. Bạn đọc có thể tìm nhóm thuốc này trong các hiệu thuốc dược  như: Niapan, Nicoar,… mà không cần đơn của bác sĩ.

Ngoài ra, cũng có thể bổ sung nhóm vitamin B trong các thực phẩm: Súp lơ, cà chua, rau chân vịt, cà rốt, hạnh nhân,…

Tác dụng phụ của thuốc hạ mỡ máu

Sau khi sử dụng thuốc điều trị rối loạn mỡ máu một thời gian dài, bệnh nhân có thể gặp phải một số tác dụng phụ từ nhẹ đến nặng.

Đối với gan mật

Tác dụng phụ của thuốc là có thể làm rối loạn chức năng gan, làm tăng men gan SGOT/SGPT, dẫn tới hoại tử tế bào gan. Khi các men gan SGOT/SGPT tăng lên gấp 3 lần bình thường bệnh nhân buộc phải ngừng thuốc đang sử dụng. Nếu khi dùng thuốc bệnh nhân bị mệt mỏi, suy yếu sức khỏe, chán ăn, đau bụng trên, vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm màu,… cần báo ngay cho bác sĩ.

Thuốc hạ mỡ máu
Thuốc hạ mỡ máu có thể gây ra tình trạng rối loạn chức năng gan

Những trường hợp bị viêm gan cấp hoặc mãn tính, có men gan tăng kéo dài chống chỉ định dùng thuốc hạ mỡ máu.

Đối với hệ tiêu hóa

Thuốc hạ mỡ máu có thể khiến bệnh nhân bị rối loạn tiêu hóa như khó tiêu, táo bón, khi dùng thuốc nhóm fibrat; đầy hơi, khó tiêu, tiêu chảy, táo bón, đau bụng, chán ăn khi dùng thuốc nhóm statin,…

Đối với hệ thần kinh

Khi dùng thuốc hạ mỡ máu nhóm statin, một số người có thể bị giảm trí nhớ, nhầm lẫn, phù mạch thần kinh, chuột rút, bệnh lý thần kinh ngoại biên,…

Đối với da, cơ, xương, khớp

Thuốc hạ mỡ máu có thể làm đau cơ, yếu cơ, nhức mỏi các khớp, dị ứng da, ngứa, nổi mề đay.

Chú ý: Không phải bất cứ ai khi dùng thuốc điều trị mỡ máu cao cũng gặp các tác dụng phụ kể trên. Những người có nguy cơ cao gặp tác dụng phụ là: uống nhiều loại thuốc giảm cholesterol một lần, nữ giới, người có bệnh thận hoặc gan, trên 65 tuổi, người uống quá nhiều rượu,…

Lưu ý khi sử dụng thuốc hạ mỡ máu

Những trường hợp bị rối loạn mỡ máu nhẹ, không có bệnh đái tháo đường, mạch vành, cao huyết áp, không hút thuốc chỉ sử dụng thuốc nhóm statin khi đã thực hiện chế độ ăn kiêng và vận động nhưng vẫn không hạ lipid máu tới mức mong muốn.

  • Các thuốc điều trị tăng mỡ máu chống chỉ định đối với phụ nữ có thai và đang cho con bú.
  • Nên dùng thuốc nhóm fibrate trong hoặc sau bữa ăn chính.
  • Nên dùng thuốc nhóm statin trước hoặc sau ăn.
  • Khi đang dùng thuốc nhóm statin vẫn duy trì nghiêm túc chế độ ăn theo khuyến cáo và vận động. Người bệnh cần hạn chế mỡ động vật, thực phẩm nhiều cholesterol, nên ăn nhiều rau, trái cây, ngũ cốc nguyên cám, dầu olive, các loại quả hạch, đậu đỗ và cá,…
Dinh dưỡng đối với người mỡ máu cao
Người bệnh cần lựa chọn những thực phẩm ít chất béo
  • Không dùng bưởi khi đang uống thuốc nhóm statin vì nước bưởi có chứa một chất hóa học có thể liên kết với các enzyme phá vỡ statin trong hệ thống tiêu hóa.
  • Các loại thuốc có thể tương tác với thuốc nhóm statin, làm tăng nguy cơ gây tác dụng phụ gồm: amiodarone, clarithromycin, cyclosporine, itraconazole, gemfibrozil, saquinavir, ritonavir… Để hạn chế tác dụng phụ, bệnh nhân nên chia sẻ với bác sĩ về bệnh mình đang mắc và đưa danh sách các thuốc đã, đang dùng để bác sĩ tư vấn sử dụng loại thuốc hạ mỡ máu phù hợp.
  • Nghỉ ngơi đợt ngắn khi áp dụng liệu pháp dùng thuốc nhóm statin để cải thiện sức khỏe do tác dụng phụ của thuốc.
  • Tập thể dục nhẹ nhàng, cải thiện dần cường độ tập luyện để tránh đau cơ bắp.
  • Không sử dụng đồ uống có cồn, không hút thuốc lá.

Bên cạnh đó, việc điều trị mỡ máu cao tốt nhất chính là kết hợp giữa dùng thuốc với ăn uống lành mạnh và tuân thủ một chế độ luyện tập khoa học. Đồng thời, bệnh nhân cũng nên khám sức khỏe định kỳ để theo dõi sát sao tình tình sức khỏe của bản thân và kịp thời có phương án điều trị nếu bệnh có những diễn biến xấu.

Trên đây là một số nhóm thuốc hạ mỡ máu được chỉ định phổ biến. Tuy nhiên, bạn không nên tự ý sử dụng thuốc tại nhà mà cần đến bệnh viện để xét nghiệm mỡ máu, sau đó tuỳ vào tình trạng bác sĩ sẽ chỉ định loại thuốc phù hợp. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: 9 triệu chứng của bệnh gút cấp tính và mãn tính rõ ràng nhất

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *