Tiền mãn kinh là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu, cách khắc phục tiền mãn kinh sớm ở nữ giới

Tiền mãn kinh là giai đoạn bất cứ người phụ nào cũng phải trải qua nhưng tình trạng rối loạn trong thời kỳ này lại là vấn đề khá đáng lo ngại. Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Có thể bạn quan tâm

Tiền mãn kinh là gì?

Tiền mãn kinh là khoảng thời gian trước giai đoạn mãn kinh của một người phụ nữ. Ở phụ nữ tuổi tiền mãn kinh sẽ có những thay đổi về nồng độ estrogen và progesterone – hai kích thích tố nữ được sản sinh ra tại buồng trứng. Nhưng giai đoạn này, hoạt động buồng trứng bắt đầu suy giảm và có sự mất cân bằng các nội tiết tố nữ khiến kinh nguyệt không đều và kéo dài nhiều ngày.

Tiền mãn kinh
Tiền mãn kinh là giai đoạn xảy ra trước khi chính thức bước vào thời kỳ mãn kinh

Những thay đổi về nội tiết có thể dẫn đến các triệu chứng như bốc hỏa, rối loạn vận mạch… có thể kéo dài nhiều tháng hoặc nhiều năm sau khi người phụ nữ không có kinh. Trong khoảng thời gian này, chu kỳ kinh nguyệt của chị em có thể bị rối loạn – mất kinh một thời gian sau đó lại có.

Độ tuổi tiền mãn kinh ở nữ giới là bao nhiêu?

Tại Việt Nam theo tài liệu điều tra dân số, tuổi mãn kinh trung bình của phụ nữ Việt Nam là 48,7 tuổi (khoảng 47 – 52 tuổi).

Còn ở một số nước có nền công nghiệp phát triển, tuổi mãn kinh tự nhiên trung bình khoảng 51 tuổi (trung bình 49,3 – 51,5 tuổi); còn ở các nước đang phát triển thì tuổi mãn kinh tự nhiên trung bình thấp hơn là khoảng 48 tuổi (trung bình 43,5 – 49,4 tuổi).

  • Ở Mỹ tuổi mãn kinh tự nhiên trung bình khoảng 51 tuổi
  • Ở Anh tuổi mãn kinh trung bình là 49 tuổi
  • Ở Nhật tuổi mãn kinh tự nhiên trung bình là 50 tuổi
  • Ở Ấn Độ tuổi mãn kinh trung bình là 45,8 tuổi
  • Ở Singgapore độ tuổi trung bình mãn kinh là 49 tuổi
  • Ở Trung Quốc độ tuổi mãn kinh là 50 tuổi
  • Ở Nepal tuổi mãn kinh trung bình là 49,9 tuổi
  • Ở Li-bi tuổi mãn kinh trung bình là 47 tuổi
  • Ở Thái Lan độ tuổi mãn kinh trung bình ở 49,5 tuổi
  • Ở Iran độ tuổi mãn kinh tự nhiên trung bình là 48,8 tuổi

Mặc dù độ tuổi mãn kinh đã được thiết lập sẵn đối với mỗi người. Nhưng cũng có một số yếu tố khác liên quan về nhân khẩu học (giáo dục/nghề nghiệp/tình trạng hôn nhân), yếu tố gia đình và di truyền… làm thay đổi độ tuổi mãn kinh ở từng chị em là nhanh hơn hoặc chậm hơn so với độ tuổi trung bình trên.

Dấu hiệu tiền mãn kinh là gì?

Khá dễ dàng nhận biết giai đoạn tiền mãn kinh dựa vào những dấu hiệu dưới đây:

Kinh nguyệt không đều

Kinh nguyệt không đều là triệu chứng tiền mãn kinh đầu tiên dễ nhận thấy nhất. Ở giai đoạn này, bạn sẽ gặp phải các vấn đề như: khó có thể xác định được thời kỳ rụng trứng, khoảng thời gian giữa các chu kỳ kinh nguyệt trở nên dài hơn hoặc ngắn hơn, lượng máu kinh thay đổi có thể là rất ít hoặc rất nhiều, thậm chí là bạn mất kinh ở một vài chu kỳ.

Kinh nguyệt không đều
Kinh nguyệt không đều là một trong những biểu hiện tiền mãn kinh

Nếu kỳ kinh kéo dài từ 7 ngày trở lên, có thể bạn đang ở trong giai đoạn tiền mãn kinh sớm. Nếu khoảng thời gian giữa hai kỳ kinh là từ 60 ngày trở lên, có khả năng bạn đang ở giai đoạn tiền mãn kinh muộn.

Giảm khả năng sinh sản

Triệu chứng tiền kinh mãn kinh tiếp theo là khả năng thụ thai của bạn giảm. Nguyên do là chu kỳ kinh nguyệt không đều khiến sự rụng trứng trở nên bất thường. Tuy nhiên, miễn là bạn vẫn có kinh, sự thụ thai vẫn có thể xảy ra. Nếu bạn không muốn có con nữa, hãy sử dụng biện pháp tránh thai cho đến khi bạn không có kinh trong 12 tháng.

Bốc hoả và mất ngủ

Đây là triệu chứng phổ biến của giai đoạn tiền mãn kinh. Cơn bốc hỏa thường có cảm giác nóng đột ngột ở mặt và phần trên của cơ thể, kèm theo là mặt ngực nóng bừng bừng, đổ nhiều mồ hôi vào ban đêm, tim đập nhanh, khi cơn bốc hỏa đi qua sẽ có cảm giác ớn lạnh.

Thay đổi tâm trạng

Theo nghiên cứu, có khoảng 23% phụ nữ tiền mãn kinh có dấu hiệu trầm cảm, thay đổi tâm trạng. Tính tình thay đổi thất thường, nóng giận vô cớ. Điều này xuất phát từ nguyên do nội tiết tố nữ bị xáo trộn, tình trạng thiếu ngủ thường xuyên làm tâm trạng rối loạn. Việc căng thẳng và stress thường xuyên khiến tâm trạng người phụ nữ cũng không thoải mái trong những hoạt động tình dục.

Da khô và các vấn đề về da khác

Đây là triệu chứng dễ nhận thấy nhất, bước vào giai đoạn tiền mãn kinh da thường khô ráp, chảy xệ, mỏng dần, dễ bị kích ứng, dễ bị tổn thương, những vết thương ngoài da sẽ lâu lành hơn.

Tăng cân

Theo thống kê của Hiệp hội mãn kinh Bắc Mỹ, phụ nữ mãn kinh tăng trung bình là 0,7kg, có ¾ phụ nữ trên 60 tuổi bị thừa cân, béo phì. Nguyên do của tình trạng này là do rối loạn chuyển hóa, cơ thể có xu hướng lưu trữ nhiều chất béo và làm chậm khả năng đốt cháy chất béo trong quá trình trao đổi chất.

Loãng xương

Nội tiết tố nữ bị xáo trộn ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, mật độ xương giảm gây ra nguy cơ loãng xương khiến xương giòn và dễ gãy.

Loãng xương
Bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, phụ nữ dễ gặp phải tình trạng loãng xương

Thế nào là tiền mãn kinh sớm?

Độ tuổi tiền mãn kinh ở mỗi người là không giống nhau. Có người tiền mãn kinh sớm, có người tiền mãn kinh muộn và cũng có người tiền mãn kinh đúng tuổi bình thường.

Tuổi tiền mãn kinh bình thường và được gọi là mãn kinh đúng tuổi là khoảng ngoài 50 tuổi, tiền mãn kinh xảy ra chừng độ trước 2-5 năm. Tức là tiền mãn kinh xuất hiện ở tuổi 40 – 47 tuổi. Còn tiền mãn kinh sớm là tình trạng tiền mãn kinh xảy ra trước tuổi 40. Nếu ở độ tuổi này mà người phụ nữ không có chu kỳ kinh nguyệt thì lúc này được gọi là tiền mãn kinh sớm. Tiền mãn kinh muộn là tiền mãn kinh xảy ra sau độ tuổi 60.

Tiền mãn kinh sớm là biểu hiện sự lão hóa cơ quan sinh dục và các cơ quan nội tiết sinh dục sớm. Hai horme sinh dục nữ là estrogen và progessterone suy giảm khiến cơ thể có những chuyển biến khác thường, nhất là trên cơ quan sinh sản. Những sự chuyển biến khác thường này là những chuyển biến không có lợi với cơ thể. Như vậy có nghĩa là tiền mãn kinh sớm có thể gây ra những ảnh hưởng nhất định về sức khỏe.

Người tiền mãn kinh sớm còn phải đối mặt với các nguy cơ khác. Hệ trọng nhất đó nguy cơ bị bệnh tim mạch lớn hơn nhiều so với người có sự mãn kinh bình thường. Không những thế họ còn dễ bị bệnh nặng hơn và dễ bị tử vong hơn. Họ cũng sẽ bị tăng nguy cơ và mức độ loãng xương do mãn kinh sớm gây ra. Họ sẽ là người bị loãng xương sớm hơn, nặng hơn và dễ bị gãy xương hơn so với các phụ nữ thông thường. Các bệnh về răng miệng cũng hay xảy ra hơn và bệnh đục thủy tinh thể có thể rất trầm trọng ở một số người.

Các dấu hiệu của tiền mãn kinh sớm cũng giống như các dấu hiệu của một giai đoạn tiền mãn kinh bình thường, chỉ khác nó xảy ra sớm hơn, trước 40 tuổi.

Nguyên nhân dẫn đến tiền mãn kinh sớm

Tiền mãn kinh đến sớm có thể do nhiều nguyên nhân gây ra. Cụ thể:

Do di truyền: Khả năng tiền mãn kinh sớm khá cao nếu chị gái, mẹ ruột và bà ngoại cũng bị như vậy.

Do điều trị bệnh phải dùng hóa trị, xạ trị: Khi sử dụng các biện pháp can thiệp như hóa trị, xạ trị trong điều trị ung thư sẽ làm gián đoạn nghiêm trọng chức năng nội tiết bình thường trog cơ thể hay làm hỏng buồng trứng. Nó có thể gây ra mất kinh nguyệt hoặc xuất hiện các biểu hiện tiền mãn kinh sớm hơn.

Do hội chứng buồng trứng đa nang: Đây là tình trạng đặc trưng bởi sự mất cân bằng nội tiết tố, rối loạn chức năng buồng trứng hoặc u nang buồng trứng. Phụ nữ mắc hội chứng này thường gắn liền với vô sinh, rối loạn nội tiết tố, rối loạn kinh nguyệt, giảm ham muốn, lông tóc rậm, sớm mãn kinh.

Do đặc điểm sinh học: Những người phụ nữ có ít hormone estrogen sẽ có khả năng tiền mãn kinh sớm hơn. Thông thường những người này thường thiếu nét quyến rũ của người phụ nữ: ngực lép, xương chậu hẹp, chân tay cơ bắp, tính cách nóng nảy mạnh mẽ, chu kỳ kinh nguyệt dài và hay bị rối loạn.

Tiền mãn kinh sớm
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng tiền mãn kinh sớm ở phụ nữ

Do các yếu tố khác:

  • Uống rượu bia, hút thuốc lá: Sử dụng những chất kích thích này sẽ khiến nội tiết tố trong cơ thể sản sinh nhiều hormone sinh dục nam hơn và giảm tiết hormone sinh dục nữ. Khi hormone sinh dục nữ giảm dần sẽ dẫn đến tình trạng tiền mãn kinh sớm.
  • Làm việc quá sức: Khi chị em làm việc quá sức, mệt mỏi, dẫn đến suy nhược cả thể chất lẫn tinh thần, kể cả sức khỏe sinh sản. Đây cũng là nguyên nhân gây nên tình trạng tiền mãn kinh sớm ở phụ nữ.
  • Căng thẳng, stress: Tình trạng này có khả năng gây ức chế miễn dịch, dẫn đến trầm cảm lo âu, là nguyên nhân dẫn đến béo phì, tim mạch, ảnh hưởng đến cơ quan sinh sản.
  • Lạm dụng mỹ phẩm: Theo một số nghiên cứu cho thấy, các hóa chất có trong mỹ phẩm không có lợi cho chức năng buồng trứng, có tác động rất lớn đến quá trình mãn kinh sớm.

Tiền mãn kinh sớm ảnh hưởng thế nào đến sức khoẻ?

Nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch

Các nghiên cứu khoa học cho thấy, việc mãn kinh sớm sẽ làm tăng nguy cơ nhiễm các bệnh về tim mạch do các nguyên nhân:

  • Những thay đổi trong giai đoạn mãn kinh tạo thành những cục máu đông
  • Lượng chất béo trong máu do LDL-cholesterol xấu trong máu tăng, HĐL-cholesterol rốt giảm.
  • Nồng độ fibrinogen ( kích đông máu ) tăng nhanh hình thành các cục máu đông.

Tất cả những điều trên khiến động mạch bị thu hẹp và giảm lượng máu đến tim dẫn đến các bệnh về tim mạch, thậm chí là nhồi máu cơ tim.

Một số bệnh về răng miệng, loãng xương

Mãn kinh sớm làm tăng nguy cơ và mức độ loãng xương ở phụ nữ. Một số người còn mắc bệnh đục thủy tinh và các bệnh răng miệng. Khiến phụ nữ không được tự tin trong giao tiếp. Lo ngại giao tiếp, ngại tiếp xúc với người khác, dần dần sống nội tâm, khép kín.

Các bệnh về tâm lý

Giai đoạn mãn kinh phụ nữ thường hay bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm. Cộng với sự căng thẳng, mệt mỏi khiến phụ nữ bị suy giảm trí nhớ. Đặc biệt là thay đổi tính tình: hay cáu gắt, bực bội, khó chịu. Nếu không được bạn đời cảm thông và thấu hiểu dễ gây ra những mâu thuẫn trong gia đình. Lâu ngày có thể dẫn đến trầm cảm.

Biến chứng của tiền mãn kinh sớm
Tâm trạng của phái đẹp trong giai đoạn này luôn thay đổi thất thường

Những ảnh hưởng khác

  • Giảm khả năng ham muốn tình dục.
  • Giảm khả năng thụ thai: Hiện nay đã có những phương pháp thụ thai sau mãn kinh. Nhưng phụ nữ vẫn cần có những biện pháp phòng ngừa mãn kinh sớm thích hợp.
  • Tổn hại nặng nề đến nhan sắc của phụ nữ: Da khô và nhăn nheo, nổi những đám thâm nám và tàn nhang khiến phụ nữ bớt tươi và mặc cảm, chán đời.
  • Mãn kinh sớm làm tăng nguy cơ mắc bệnh béo phì do tăng cân đột đột. Khiến cơ thể phì ra làm các cô phiền lòng.

Cách phòng ngừa và khắc phục rối loạn tiền mãn kinh sớm ở phụ nữ

Điều trị y tế

Tùy theo từng trường hợp và mức độ tình trạng cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định các hướng điều trị như:

  • Sử dụng thuốc bổ sung: Thuốc có chứa vitamin D và canxi để phòng ngừa và điều trị tình trạng loãng xương, giảm mất xương gây nên tình trạng gãy xương và nên dùng thêm vitamin D mỗi ngày.
  •  Dùng thuốc trầm cảm liều thấp: Serotonin là nhóm thuốc ức chế tái hấp thu có chọn lọc (SSRIs) có thể làm giảm cơn bốc hỏa.
  • Liệu pháp hormone thay thế: Sử dụng liệu pháp hormone giúp điều trị và giảm cơn bốc hỏa. Tùy thuộc vào tình trạng cá nhân và tiền sử gia đình, các bác sĩ sẽ cho dùng estrogen liều thấp hay cao để cải thiện tình trạng bốc hỏa, ngăn ngừa loãng xương. Lưu ý, sử dụng liệu pháp hormone phải theo sự chỉ định của bác sĩ, không nên tự ý sử dụng.
  • Thuốc bôi âm đạo: Thuốc bôi âm đạo giúp giảm khô âm đạo, tránh khó chịu và rách chảy máu khi quan hệ và những triệu chứng về tiết niệu. Thuốc dạng gel có thể dùng trực tiếp lên mô âm đạo. Tuy nhiên, các thuốc dạng bôi cũng tiềm ẩn nguy cơ sức khỏe khi bị lạm dụng.

Khắc phục rối loạn tiền mãn kinh tại nhà

Các triệu chứng sức khỏe, sinh lý khó chịu xảy ra ở hầu hết phụ nữ khi bước vào tuổi tiền mãn kinh, trong đó cứ 5 phụ nữ ở thời kỳ tiền mãn kinh thì có 1 người bị xáo trộn tâm, sinh lý không thể chịu đựng nổi. Nếu như ở những trường hợp nặng cần được điều trị thì đa phần chị em có thể khắc phục những triệu chứng khó chịu trong giai đoạn “khủng hoảng” này bằng cách:

  • Ăn uống khoa học: Ăn uống khoa học, cân bằng, ăn nhiều rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế dầu, đường và chất béo.
  • Rèn luyện thể thao: Hoạt động thể thao thường xuyên giúp cơ thể săn chắc, tăng cường hệ miễn dịch, chống lại những bệnh tật như loãng xương, tiểu đường, tim mạch, giúp tinh thần thoải mái…
  • Thực hiện các bài tập xương chậu: Những bài tập kegel giúp tăng cường sàn chậu, co khít âm đạo và cải thiện tình trạng tiểu không kiểm soát.
  • Ngủ đủ giấc: Nên đi ngủ sớm, ngủ đủ giấc giúp cơ thể khỏe hơn, nên thở sâu, thư giãn, massage cơ thể sẽ giúp bạn đi vào giậc ngủ sâu hơn.

Tiền mãn kinh là giai đoạn mà bất cứ người phụ nữ nào cũng phải trải qua. Có người trải qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng, nhưng cũng có người gặp phải các tình trạng rối loạn tiền mãn kinh. Khi nhận thấy các biểu hiện tiền mãn kinh sớm hay rối loạn, chị em nên đến bệnh viện thực hiện các xét nghiệm nội tiết tố để sớm phát hiện tình trạng và có phương pháp phòng ngừa và khắc phục kịp thời.

Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Thuốc Dân Tộc sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Xem thêm: Nụ vối chữa tiểu đường có hiệu quả không?

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *