Tiểu đường có di truyền không: Giải đáp chính xác từ chuyên gia!

Bệnh tiểu đường có di truyền không? Nếu có thì nên phòng ngừa bằng cách nào? Nếu đang có những băn khoăn, lo lắng như trên thì bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết, bạn nên theo dõi để có được thông tin hữu ích.

Có thể bạn quan tâm

Bệnh tiểu đường là gì?

Tiểu đường là bệnh lý liên quan đến rối loạn chuyển hóa glucose trong cơ thể do sự thiếu hụt hay đề kháng với insulin. Bệnh được biểu hiện bởi lượng đường trong máu luôn cao hơn mức bình thường và gây nhiều ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, nếu không được kiểm soát tốt có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm đối với nhiều hệ cơ quan.

Bệnh tiểu đường được biểu hiện thông qua một số dấu hiệu như:

  • Cơ thể mệt mỏi, thiếu năng lượng
  • Đói quá mức
  • Khát nước và thường xuyên đi tiểu
  • Vết thương lâu lành
  • Dễ bị nhiễm trùng
  • Da ngứa, môi khô
  • Tay chân tê bì
  • Thị lực suy giảm,…
Bệnh tiểu đường gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm
Bệnh tiểu đường gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm

Bệnh trên được phân làm 3 loại cơ bản là tiểu đường tuýp 1, tuýp 2 và tiểu đường thai kỳ. Trong đó, người bệnh tiểu đường thai kỳ chỉ xuất hiện trong thời kỳ mang thai và đây là loại khác biệt nhất.

Chính vì vậy việc điều trị bệnh cần được thực hiện sớm, kiểm soát đường huyết ổn định để phòng tránh biến chứng nguy hiểm có thể xảy đến. Đây cũng là vấn đề mà bất cứ ai cũng nên lưu ý!

Xem thêm: Bệnh tiểu đường là gì? nguyên nhân, triệu chứng, phân loại, biến chứng và cách điều trị hiệu quả cho người bệnh

Tiểu đường có di truyền không?

Bên cạnh băn khoăn tiểu đường nhận biết như thế nào? Tiểu đường có lây không?,… thì không ít người lo lắng về tính di truyền. Theo WHO, bệnh tiểu đường không phải bệnh truyền nhiễm nhưng có thể sẽ di truyền. Vì vậy, khi bố mẹ mắc bệnh thì khả năng cao trẻ cũng sẽ bị di truyền dù mới sinh chưa có biểu hiện cụ thể. Tuy nhiên, % di truyền sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố và loại tiểu tiểu cụ thể.

Tiểu đường tuýp 1

Có thể xuất hiện 3 trường hợp dưới đây mà bạn nên biết:

  • Tỷ lệ di truyền của bệnh tiểu đường tuýp 1 khi cả cha và mẹ mắc bệnh là 30%.
  • Nếu chỉ có bố bị tiểu đường thì khả năng con bị di truyền là khoảng 6%
  • Nếu chỉ có mẹ bị bệnh thì tỷ lệ di truyền là 4% và 1% khi người phụ nữ trên 25 tuổi.
Bệnh tiểu đường có di truyền không là băn khoăn của nhiều người
Bệnh tiểu đường có di truyền không là băn khoăn của nhiều người

Bên cạnh đó, một số nghiên cứu cũng chỉ ra, trẻ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 1 tăng gấp đôi nếu bố hoặc mẹ cùng bị bệnh trước 11 tuổi. Vì vậy bạn cần lưu ý trường hợp này!

Tiểu đường tuýp 2

Theo số liệu công bố của Hiệp hội tiểu đường Hoa Kỳ thì nguy cơ trẻ mắc tiểu đường type 2 theo yếu tố di truyền cụ thể như sau:

  • Nếu bố hoặc mẹ phát hiện mắc bệnh trước 50 tuổi thì tỷ lệ di truyền cho con là 14%.
  • Nếu cả hai cha mẹ cùng mắc bệnh thì tỷ lệ là 50%.
  • Nếu cha hoặc mẹ phát hiện mắc bệnh sau 50 tuổi thì tỷ lệ 7,7%.
Cần phòng ngừa khi có người thân mắc tiểu đường
Cần phòng ngừa khi có người thân mắc tiểu đường

Ngoài di truyền theo tỷ lệ trên thì yếu tố dinh dưỡng và vận động cơ thể cũng ảnh hưởng rất lớn đến việc một đứa trẻ có mắc bệnh tiểu đường type 2 hay không. Bạn nên hiểu rằng, yếu tố gen có sự tương tác với yếu tố môi trường (thực phẩm, virus, chất độc,…) có thể khiến chúng bị kích hoạt và gây ra bệnh. Vì vậy tỷ lệ di truyền này chỉ mang tính tương đối, phụ thuộc vào nhiều yếu tố kết hợp khác mỗi người sẽ bị hoặc không bị bệnh. Bạn cần đặc biệt lưu ý!

Gen liên quan đến bệnh tiểu đường tuýp 1

Các chuyên gia thuộc Hiệp hội về bệnh tiểu đường Hoa Kì cho biết, tiểu đường có thể xuất hiện do yếu tố di truyền với những gen có ảnh hưởng nhất định. Nhìn chung, các đột biến ở bất kỳ gen nào liên quan đến điều hòa glucose đều có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2, điển hình là gen kiểm soát hoạt động sản xuất glucose, insulin, độ nhạy cảm của cơ thể với nồng độ glucose và sự điều hòa nồng độ insulin.

Cần chú ý những gen liên quan đến bệnh tiểu đường
Cần chú ý những gen liên quan đến bệnh tiểu đường

Một số gen có liên quan đến bệnh tiểu đường tuýp 2 bao gồm:

  • TCF7L2: Đây là gen ảnh hưởng đến quá trình bài tiết insulin và sản xuất glucose.
  • Thụ thể urê sulfonylurea (ABCC8) giúp điều tiết insulin.
  • Calpain 10: Gen này liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 ở người Mỹ gốc Mexico.
  • Gen vận chuyển glucose 2 (GLUT2): Giúp glucose di chuyển vào tuyến tụy.
  • Thụ thể glucagon (GCGR), hormone glucagon: Tham gia vào điều hòa glucose trong cơ thể.

Nhìn chung người bệnh cần thực hiện các xét nghiệm di truyền và sàng lọc để sớm phát hiện sự bất thường của gen, đặc biệt gen liên quan đến tiểu đường, mang yêu tố di truyền. Đây là cách phòng tránh và hạn chế tối đa việc mắc bệnh ở người con có cha mẹ mắc bệnh tiểu đường.

Cách phòng tránh bệnh tiểu đường di truyền

Tuy không thể phòng tránh 100% tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường do yếu tố di truyền từ gia đình. Tuy nhiên, để giảm tối đa nguy cơ này thì bạn nên lưu ý áp dụng một số cách dưới đây:

Kiểm soát cân nặng

Có thể bạn chưa biết, thừa cân, béo phì làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh khá cao, đặc biệt là tiểu đường tuýp 2. Vì vậy, nếu cha mẹ mắc bệnh tiểu đường thì việc kiểm soát tốt cân nặng của mình ở mức cân đối, nên duy trì chỉ số BMI dưới 22 là điều vô cùng quan trọng mà nhất định bạn nên chú ý.

Kiểm soát cân nặng để phòng bệnh tiểu đường
Kiểm soát cân nặng để phòng bệnh tiểu đường

Chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học

Để nâng cao sức khỏe và giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường thì bạn nên:

  • Ăn ít dầu mỡ, ít tinh bột, đường, bánh kẹo, rượu, bia, thuốc lá,…
  • Bổ sung nhiều rau xanh, trái cây tươi chứa hàm lượng chất xơ cao.
  • Hạn chế đồ ăn nhanh, chế biến sẵn.
  • Xây dựng chế độ luyện tập, tập thể dục thường xuyên để nâng cao sức khỏe

Khám sức khỏe định kỳ

Bên cạnh những lời khuyên trên thì người bệnh cần thường xuyên khám sức khỏe, tốt nhất 6 tháng/1 lần để sớm phát hiện các vấn đề bất thường cũng như có hướng điều trị kịp thời. Tuy bệnh tiểu đường hiện chưa có thuốc chữa khỏi dứt điểm nhưng việc phát hiện sớm và điều trị sẽ kiểm soát tốt bệnh, giúp bạn ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm và sống khỏe.

Mỗi người nên thường xuyên thăm khám sức khỏe
Mỗi người nên thường xuyên thăm khám sức khỏe

Phía trên là những thông tin giải đáp tiểu đường có di truyền không cũng như cách phòng ngừa hiệu quả. Hy vọng bài viết hữu ích cho nhiều người. Nếu còn băn khoăn cần giải đáp, hãy để lại bình luận hoặc liên hệ chuyên gia của Thuốc dân tộc để được tư vấn chi tiết, miễn phí!

Hỏi đáp cùng Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hưng Củng

Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hưng Củng
Chuyên khoa

Y học cổ truyền, Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng

Nơi công tác

Phó Viện trưởng Viện khoa học Điều dưỡng và Phục hồi chức năng

Nếu có một trong các biểu hiện sau cần tư vấn tôi sẽ hỗ trợ miễn phí

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *