Tiểu đường tuýp 2: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết, biến chứng và cách điều trị hiệu quả nhất!

Chiếm đến hơn 90% trong tổng số người mắc đái tháo đường – bệnh tiểu đường tuýp 2 có những dấu hiệu nhận biết như thế nào? Biến chứng nguy hiểm ra sao? Làm sao để điều trị hiệu quả? Dưới đây thông tin giải đáp và lời khuyên từ chuyên gia mà nhiều người đang tìm kiếm.

Có thể bạn quan tâm

Tiểu đường tuýp 2 là gì?

Bệnh tiểu đường (hay còn gọi là đái tháo đường) được biểu hiện với lượng đường trong máu luôn cao hơn mức bình thường. Bệnh được chia làm 3 loại: tuýp 1, tuýp 2 và tiểu đường thai kỳ. Trong đó, số người mắc tiểu đường tuýp 2 là phổ biến với tỷ lệ lên đến 90-95% trên tổng số người mắc bệnh.

Tiểu đường tuýp 2 vô cùng phổ biến
Tiểu đường tuýp 2 vô cùng phổ biến

Thực chất đây là một bệnh liên quan đến rối loạn chuyển hóa mạn tính đặc trưng bởi tình trạng tăng glucose máu kèm theo những bất thường về chuyển hoá carbonhydrat, lipid và protein. Đồng thời, bệnh luôn gắn liền với xu hướng phát triển các bệnh lý về thận, đáy mắt, thần kinh và các bệnh tim mạch do hậu quả của xơ vữa động mạch gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cũng như dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.

Nguyên nhân gây bệnh

Hiện nay chưa có bất cứ một kết luận chính xác nào về nguyên nhân gây bệnh tiểu đường. Tuy nhiên, một số nghiên cứu khoa học đã chỉ ra, có thể tiểu đường tuýp 2 xuất hiện do một số yếu tố sau:

  • Do di truyền: Đây là lý do liên quan đến gen di truyền trong việc việc tiết insulin hoặc chức năng tuyến tụy.
  • Do tác động từ môi trường: Sự gia tăng lượng hấp thụ chất béo do béo phì, thiếu vận động và thói quen ăn uống thiếu khoa học,… đều có thể là nguyên nhân gây bệnh.

Bên cạnh đó, một số yếu tố nguy cơ khiến tiểu đường dễ xuất hiện có thể kể đến như: tuổi thọ càng cao thì nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 càng cao, tình trạng khiếm khuyết chức năng tế bào beta, một số bệnh lý của tuỵ ngoại tiết, do thuốc, nhiễm trùng,… Vì vậy, bạn cần lưu ý để sớm phòng bệnh hoặc phát hiện sớm, điều trị kịp thời, hiệu quả.

Dấu hiệu nhận biết

Một số triệu chứng ban đầu dễ nhận thấy khi mắc đái tháo đường tuýp 2 mà bạn cần đặc biệt lưu ý như sau:

Có thể nhận biết đái tháo đường tuýp 2 qua nhiều dấu hiệu
Có thể nhận biết đái tháo đường tuýp 2 qua nhiều dấu hiệu
  • Đói quá mức
  • Thiếu năng lượng
  • Mệt mỏi
  • Sụt cân đột ngột
  • Khát nước và đi tiểu liên tục
  • Ngứa da, khô miệng
  • Mắt nhìn mờ

Khi bệnh tiến triển, các triệu chứng ngày càng trở nên nghiêm trọng và nguy hiểm hơn. Nếu thấy xuất hiện những dấu hiệu dưới đây thì bạn cần đặc biệt cảnh giác:

  • Dễ bị nhiễm trùng, nhiễm nấm
  • Vết thương lâu lành
  • Xuất hiện các đốm sạm trên da, điển hình ở vùng nếp gấp cổ,…
  • Đau chân hoặc cảm giác tê ở ngọn chi, hoặc bệnh lý thần kinh.

Việc chú ý phát hiện sớm các biểu hiện bất thường, thăm khám kịp thời sẽ giúp bạn điều trị hiệu quả, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm có thể xuất hiện. Đây cũng là lưu ý quan trọng mà bất cứ ai cũng nên đề phòng!

Biến chứng của bệnh tiểu đường tuýp 2

Bên cạnh một số biến chứng cấp tính như: hôn mê nhiễm toan ceton, hạ đường huyết, hôn mê tăng glucose máu không nhiễm toan ceton, hôn mê nhiễm toan lactic, các bệnh nhiễm trùng cấp tính,… thì người mắc đái tháo đường còn đối mặt với hàng loạt biến chứng mạn tính vô cùng nguy hiểm, điển hình như:

Bệnh võng mạc mắt

Người mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2 có thể mắc một số loại bệnh về mắt làm giảm thị lực hoặc mù lòa. Khi đường máu cao liên tục cùng với huyết áp tăng và cholesterol cao là những nguyên nhân chính gây ra bệnh lý võng mạc, đục thủy tinh thể khiến thị lực suy giảm, thậm chí dẫn đến mù lòa.

Biến chứng của đái tháo đường tuýp 2 rất nguy hiểm
Biến chứng của đái tháo đường tuýp 2 rất nguy hiểm

Biến chứng tim mạch

Đây là nguyên nhân hàng đầu nhất gây tử vong ở người đái tháo đường. Đường huyết tăng cao có thể gây ra các bệnh lý động mạch vành (dẫn đến nhồi máu cơ tim) và đột quỵ. Đồng thời, khi huyết áp cao, cholesterol cao, glucose máu cao và các yếu tố nguy cơ khác góp phần làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch mà người bệnh cần đặc biệt lưu ý.

Suy thận

Có thể nhiều người chưa biết, khi lượng đường trong máu liên tục ở ngưỡng cao sẽ gây ra các tổn thương mạch máu nhỏ ở thận dẫn đến thận hoạt động kém hiệu quả hoặc suy thận. Bệnh thận phổ biến ở những người mắc tiểu đường hơn những người không mắc. Chính vì vậy, việc duy trì mức glucose máu và huyết áp bình thường làm giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh thận, phòng tránh biến chứng suy thận.

Biến chứng hệ thần kinh ngoại vi

Tiểu đường có thể gây tổn thương thần kinh khắp cơ thể khi đường huyết và huyết áp quá cao. Chúng dẫn đến các vấn đề về tiêu hóa, rối loạn cương dương và nhiều chức năng khác. Đặc biệt, khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất là các chi, điển hình như bàn chân.

Tổn thương thần kinh ở vùng này được gọi là bệnh lý thần kinh ngoại biên và có thể dẫn đến đau, ngứa và mất cảm giác. Khi bạn mất cảm giác với các chấn thương có thể dẫn đến nhiễm trùng nặng có thể phải cắt cụt chi. Theo một số nghiên cứu, người bệnh tiểu đường tuýp 2 có nguy cơ bị cắt cụt chi cao gấp 25 lần so với người bình thường. Đây cũng là biến chứng vô cùng nguy hiểm mà người bệnh cần lưu ý.

Ngoài ra, bệnh trên còn gây nên tình trạng nhiễm trùng ở nhiều vùng da, dẫn đến lở loét,… và nhiều ảnh hưởng tiêu cực khác. Việc kiểm soát đường huyết tốt là cách để ngăn ngừa biến chứng, giúp người mắc tiểu đường có thể sống khỏe.

Tiểu đường tuýp 2 có chữa được không? Người bệnh sống được bao nhiêu năm?

Dù y học hiện đại vô cùng phát triển nhưng thực tế bệnh tiểu đường hiện vẫn chưa có phương pháp chữa khỏi dứt điểm, tuy nhiên có thể kiểm soát được. Ngay ở giai đoạn đầu, nếu tuân thủ theo chế độ điều trị của bác sĩ đúng cách, đường huyết của người bệnh sẽ về giá trị bình thường và bệnh được giảm nhẹ. Về lâu dài, người bệnh dễ mắc các biến chứng tiểu đường do đường huyết tăng thất thường nên quá trình điều trị càng yêu cầu khắt khe hơn.

Bệnh đái tháo đường tuýp 2 hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn
Bệnh đái tháo đường tuýp 2 hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn

Đây là căn bệnh chuyển hóa nên hoàn toàn không lây nhiễm, người bệnh và những người xung quanh có thể yên tâm. Tuy nhiên, bệnh có khả năng di truyền nên cần lưu ý. Với băn khoăn tiểu đường sống được bao nhiêu năm thì chưa có câu trả lời chính xác.

Theo một nghiên cứu tại Anh Quốc thì người tiểu đường tuýp 2 có tuổi thọ giảm trung bình 10 năm so với người bình thường. Đối tượng phụ nữ phát hiện tiểu đường trên 55 tuổi giảm ít nhất 6 năm tuổi thọ, trong khi con số này ở nam giới là 5 năm. Ngoài ra, tuổi thọ của người mắc bệnh còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, điển hình là quá trình kiểm soát đường huyết và sức khỏe của mỗi người.

Phương pháp chẩn đoán bệnh

Bên cạnh việc xác định triệu chứng lâm sàng thì bác sĩ sẽ chỉ định thực hiện một số xét nghiệm để có thể kết luận chính xác tình trạng bệnh. Một số xét nghiệm điển hình bao gồm:

  • Lượng đường trong máu: Kiểm tra chỉ số đường huyết lúc đói ≥126 mg/dl hoặc đường huyết ngẫu nhiên ≥200 mg/dl là một trong những điều kiện để chẩn đoán bệnh tiểu đường.
  • Chỉ số HbA1c: Nếu chỉ số này ≥6,5% (giá trị NGSP) thì bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường.
  • Xét nghiệm dung nạp glucose 75g đường uống (75g OGTT) cũng giúp xác định bệnh.

Với những chỉ số từ xét nghiệm cùng một số thông tin lâm sàng mà bác sĩ có thể đưa ra kết luận chính xác bạn có mắc bệnh đái tháo đường hay không? Đang ở mức độ nào? Việc này là bước đầu tiên phục vụ cho quá trình điều trị đúng hướng, đạt hiệu quả tốt nhất.

Cách điều trị bệnh tiểu đường tuýp 2

Hiện nay, việc kiểm soát đường huyết đối với người bệnh thông thường sử dụng thuốc. Một số nhóm thuốc hạ đường huyết được chỉ định dùng phổ biến cho bệnh nhân đái tháo đường tuýp 2 bao gồm:

Sử dụng thuốc tiểu đường để điều trị bệnh là phương pháp phổ biến
Sử dụng thuốc tiểu đường để điều trị bệnh là phương pháp phổ biến
  • Metformin: Giúp làm giảm lượng đường trong máu và cải thiện đề kháng insulin.
  • Sulfonylureas: Giúp cơ thể tạo ra nhiều insulin.
  • Meglitinides hoặc glinides: Nhóm thuốc này có tác dụng nhanh và tác dụng ngắn giúp kích thích tuyến tụy tiết ra nhiều insulin.
  • Thiazolidinediones: Làm cho cơ thể nhạy cảm hơn với insulin.
  • Chất ức chế dipeptidyl peptidase-4, là các thuốc nhẹ giúp giảm lượng đường trong máu.
  • Thuốc ức chế đồng vận chuyển kali-sodium 2, giúp ngăn thận tái hấp thụ đường vào máu và thải nó ra trong nước tiểu.

Trong một số trường hợp khi sử dụng thuốc tiểu đường không có hiệu quả thì bệnh nhân sẽ được chỉ định kết hợp điều trị bằng insulin hoặc chuyển sang hẳn insulin. Điều này phụ thuộc vào cơ địa, tình trạng của mỗi người mà bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ cụ thể. Người bệnh nên tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ chuyên khoa, không tự ý dùng thuốc để tránh nguy hiểm cho bản thân.

Bên cạnh việc tìm đến thuốc tây thì một số bài thuốc từ đông y hay kết hợp thảo dược ổn định đường huyết như: dây thìa canh, cam thảo đất, khổ qua, lá neem Ấn Độ, dâu tằm trắng,… hoặc thực phẩm chức năng hỗ trợ cũng đang được nhiều người bệnh áp dụng.

Chế độ ăn uống cho người bệnh

Đối với mỗi người thì chế độ ăn uống vô cùng quan trọng, đặc biệt là bệnh nhân tiểu đường tuýp 2. Một chế độ dinh dưỡng khoa học mà không cần kiêng khem quá mức vừa giúp kiểm soát, ổn định đường huyết lại nâng cao sức khỏe, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.

Người bệnh cần cần ghi nhớ là ăn nhiều rau (chiếm 50% trong mỗi bữa), ăn giảm đồ ngọt, thực phẩm chứa nhiều năng lượng rỗng. Đồng thời, hãy chia bữa ăn thành 5 – 6 bữa và ăn nhiều vào bữa trưa, bữa sáng, ăn ít hơn vào bữa tối.

Người bệnh đái tháo đường nên xây dựng chế độ ăn uống khoa học
Người bệnh đái tháo đường nên xây dựng chế độ ăn uống khoa học

Bên cạnh đó, bạn có thể ăn tất cả các loại trái cây, nhưng khi đã ăn cần giảm bớt các thực phẩm có chứa tinh bột hoặc đường khác, tránh loại quả quá ngọt, chứa lượng đường cao. Đồng thời hạn chế ăn cơm trắng. Về sữa nên chọn sữa dành riêng cho người tiểu đường hoặc các loại sữa tươi không đường, đã tách béo là tốt nhất. Người bệnh tiểu đường cũng nên uống nhiều nước mỗi ngày.

Với chế độ ăn uống khoa học kết hợp luyện tập đều đặn giúp bệnh nhân đái tháo đường nâng cao sức khỏe và kiểm soát bệnh, sống lâu, sống khỏe. Đây cũng là lời khuyên mà nhất định bạn nên nhớ!

Phía trên là những thông tin tổng quan về bệnh tiểu đường tuýp 2. Hy vọng bài viết hữu ích cho nhiều người. Nếu có bất cứ băn khoăn, thắc mắc nào cần giải đáp, hãy để lại bình luận phía dưới hoặc liên hệ chuyên gia Thuốc dân tộc để được tư vấn chi tiết, miễn phí!

Hỏi đáp cùng Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hưng Củng

Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hưng Củng
Chuyên khoa

Y học cổ truyền, Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng

Nơi công tác

Phó Viện trưởng Viện khoa học Điều dưỡng và Phục hồi chức năng

Nếu có một trong các biểu hiện sau cần tư vấn tôi sẽ hỗ trợ miễn phí

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *