Viêm dạ dày là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị hiệu quả

Theo thống kê của Bộ Y tế, có khoảng 70% dân số Việt Nam có nguy cơ mắc viêm dạ dày. Nếu như điều trị không dứt điểm, bệnh lý có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Hãy theo dõi thông tin trong bài viết để biết rõ về triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị bệnh viêm dạ dày. 

Có thể bạn quan tâm

Viêm dạ dày là gì? Có nguy hiểm không?

Viêm dạ dày là một thuật ngữ dùng để mô tả tình trạng lớp niêm mạc dạ dày bị viêm, có dấu hiệu sưng tấy. Nếu không được điều trị kịp thời, khu vực viêm có thể xuất hiện vết loét, có thể lan rộng xuống vùng hang vị và tá tràng.

Bệnh lý có thể xảy ra bất ngờ và nhanh chóng chuyên sang giai đoạn mãn tính. Viêm dạ dày khiến người bệnh gặp những cơn đau dữ dội, buồn nôn rất khó chịu, ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh, cản trở công việc hàng ngày.

Biến chứng viêm dạ dày
Thủng dạ dày khiến người bệnh gặp nguy hiểm tính mạng

Bên cạnh đó, viêm dạ dày gây ra một số biến chứng nguy hiểm như:

  • Viêm loét dạ dày – tá tràng
  • Viêm dạ dày mãn tính
  • Xuất huyết dạ dày
  • Ung thư dạ dày

Vậy nguyên nhân khởi phát bệnh lý là gì? Nắm rõ được thông tin giúp người bệnh phòng và điều trị viêm dạ dày hiệu quả.

Nguyên nhân gây viêm dạ dày phổ biến

Theo nhiều nghiên cứu, viêm dạ dày có thể là biến chứng của một số bệnh lý hoặc do thói quen sinh hoạt không lành mạnh của con người. Bạn có thể tham khảo những dấu hiệu phổ biến sau đây:

Vi khuẩn HP

Đây là một chủng vi khuẩn được cho là nguyên nhân gây ra bệnh viêm loét dạ dày. Vi khuẩn HP có khả năng tiết ra một loại hoạt chất trung hòa môi trường axit đậm đặc trong dạ dày của người. Khi sống trong hệ tiêu hóa, loại vi khuẩn này có thể sinh trưởng nhanh chóng và gây hại cho thành dạ dày, tạo nên những vùng viêm loét. Theo nhiều nghiên cứu khoa học, đây cũng là một trong những nguyên chính gây ung thư dạ dày.

Vi khuẩn HP gây nên bệnh lý viêm dạ dày
Vi khuẩn HP gây nên bệnh lý viêm dạ dày

Lạm dụng thuốc tân dược

Nếu bạn đang sử dũng những loại thuốc dưới đây hãy cân nhắc kỹ:

  • Corticoid có tác dụng chống viêm, giảm đau, chống dị ứng, ức chế hệ miễn dịch. Nếu sử dụng lâu dài có thể ảnh hưởng đến sự chuyển hóa chất đường, chất đạm, chất béo, đến sự cân bằng nước và muối khoáng, tăng huyết áp, loãng xương. Ngoài ra, nhóm thuốc này có thể gây viêm, loét, xuất huyết dạ dày,…
  • Thuốc aspirin có tác dụng giảm đau, hạ sốt nhanh, nhưng nếu lạm dụng hoặc không theo chỉ định và tư vấn của bác sĩ khám bệnh có thể rất nguy hiểm, ngoài tác dụng phụ gây tập kết tiểu cầu, chống đông máu, thuốc có khả năng gây viêm loét, chảy máu dạ dày – tá tràng, nhất là người đang loét dạ dày – tá tràng tiến triển.
  • Thuốc kháng viêm không steroid (diclofenac, indomethacin…) có tác dụng chống viêm, giảm đau, được sử dụng trong điều trị chứng thoái hóa khớp, viêm đa khớp, thoái hóa cột sống, đau lưng, viêm khớp dạng thấp, đau bụng kinh… Tuy vậy, nếu lạm dụng thuốc, dùng thuốc không có chỉ định của bác sĩ có thể gây hiện tượng trướng bụng, đầy hơi, đau bụng, buồn nôn, nôn, viêm loét dạ dày – tá tràng, nặng hơn là gây chảy máu dạ dày – tá tràng, thủng dạ dày.
Thuốc tân dược có nhiều tác dụng phụ, gây viêm dạ dày
Thuốc tân dược có nhiều tác dụng phụ, gây viêm dạ dày

Chế độ ăn uống không lành mạnh

Người bệnh thường xuyên sử dụng thực phẩm có hại cho dạ dày như:

  • Thực phẩm có vị chua, chứa nhiều acid: Cam, bưởi, chanh, me, cà muối, giấm, mẻ, hay là một số loại nấm, nước sốt thịt cá đậm đặc, các gia vị ớt, tỏi…có nguy cơ làm tổn thương tới lớp niêm mạc dạ dày.
  • Đồ cay nóng làm tăng lượng axit có trong dạ dày, gây ra kích ứng dạ dày, làm các vết viêm đang tồn tại trong dạ dày sẽ trở nên nghiêm trọng và gây ra các vết loét.
  • Bia rượu khi uống vào có thể làm tăng lượng axit, gây kích ứng niêm mạc dạ dày và khởi phát ra các cơn đau âm ỉ hay dữ dội, ợ nóng, buồn nôn hay nôn ói, chán ăn.

Tác động từ một số bệnh lý khác

Một số bệnh lý ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, đặc biệt là dạ dày có thể kể đến:

  • Bệnh Crohn
  • Suy gan
  • Thận
  • Biến chứng bệnh lý đau dạ dày, rối loạn tiêu hóa, tóa bón,…
Viêm dạ dày là hệ lụy của bệnh viêm thận
Viêm dạ dày là hệ lụy của bệnh viêm thận

Bên cạnh nguyên nhân khởi phát bệnh lý, người bệnh nên biết rõ dấu hiệu viêm dạ dày. Từ đó nhận biết sớm và điều trị bệnh dứt điểm, phòng biến chứng nguy hiểm.

Triệu chứng đau dạ dày người bệnh thường gặp phải

Người bệnh nên ghi nhớ những thông tin dưới đây:

Đau vùng thượng vị

Người bệnh thường xuyên gặp tình trạng căng tức, đau âm ỉ hoặc dữ dội ở khu vực bụng nằm giữa rốn và xương ức. Thời điểm cơn đau xuất hiện thường là sau bữa ăn, đêm khuya hoặc sáng sớm. Cơn đau thượng vị kéo dài, bạn cần cảnh giác vì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo của một số biến chứng viêm dạ dày như viêm loét dạ dày, viêm hang vị dạ dày, ung thư dạ dày, trào ngược axit…

Viêm dạ dày gây đau vùng bụng trên rốn
Viêm dạ dày gây đau vùng bụng trên rốn

Khó tiêu, đầy bụng

Hiện tượng bụng phình to, căng cứng, có cảm giác ọc ạch như đầy nước gây khó chịu ngay cả khi bụng rỗng. Đây là tình trạng thường gặp khi lượng khí đường ruột tăng quá mức do rối loạn chuyển hóa tinh bột hoặc rối loạn vi khuẩn hệ tiêu hóa. Hiện tượng thường xuyên xuất hiện, gây ra nhiều phiền toái cho người bệnh viêm dạ dày trong sinh hoạt hằng ngày.

Ợ chua, ợ hơi, buồn nôn

Khi niêm mạc dạ dày bị tổn thương, chức năng hệ tiêu hóa sẽ bị ảnh hưởng, không thể phân hóa thức ăn thành năng lượng đi nuôi dưỡng cơ thể. Từ đó gây tồn đọng và sinh khí trong cơ quan, gây nên tình trạng ợ chua, ợ hơi, buồn nôn. Hơn thế nữa, lúc này acid dịch vị tiết nhiều hơn để phục vụ quá trình tiêu hóa, gây nên tình trạng dư thừa và trào ngược.

Cơ thể mệt mỏi, cân nặng sụt giảm

Cơn đau dạ dày, chướng bụng, đầy hơi,…khiến người bệnh mệt mỏi, chán ăn. Theo một số nghiên cứu, người bệnh viêm dạ dày thường có tốc độ sụt giảm cân nặng rất nhanh chóng.

Cơ thể mệt mỏi, cân nặng giảm
Cơ thể mệt mỏi, cân nặng giảm

Chảy máu dạ dày

Ở một số trường hợp mãn tính, người bệnh sẽ gặp phải tình trạng biến chứng chảy máu tiêu hóa. Triệu chứng cần biến đó là: nôn hoặc đi ngoài ra máu, choáng váng, tụt huyết áp,…

Để phòng tránh biến chứng nguy hiểm, khi gặp một trong những biểu hiện viêm dạ dày trên, người bệnh nên thăm khám và điều trị bệnh nhanh chóng.

Phương pháp chuẩn đoán viêm dạ dày chính xác

Nhờ vào những phương pháp chẩn đoán, bác sĩ sẽ đưa ra những chỉ định xét nghiệm như:

  • Xem xét triệu chứng lâm sàng: Bác sĩ có thể dựa vào tiền sử bệnh lý, vị trí đau để chẩn đoán bệnh.
  • Nội soi dạ dày cung cấp những hình ảnh rõ nét và chính xác trong dạ dày.
  • Xét nghiệm qua hơi thở: Người bệnh sẽ được chỉ định uống một viên thuốc tên UBIT để phát hiện xem có vi khuẩn Hp trong dạ dày hay không.
  • Chụp X quang có thể phát hiện được một số biểu hiện bất thường của dạ dày như: Xoắn dạ dày, đại tràng, co thắt; khối u dạ dày, hành tá tràng biến dạng…
  • Xét nghiệm phân cũng sẽ giúp đưa ra được các nhận định về bệnh lý mà bệnh nhân đang mắc phải.
  • Xét nghiệm máu tìm kháng thể vi khuẩn Hp.
  • Dùng máy siêu âm để kiểm tra dạ dày, phát hiện được những biểu hiện bất thường trong dạ dày và tầm soát ung thư, phát hiện sớm các dấu hiệu gây bệnh đường ruột.
  • Chụp MRI dạ dày: Kỹ thuật này sử dụng các từ trường và sóng radio để tạo nên các hình ảnh thật chi tiết các cơ quan trong cơ thể.
  • Chụp CT dạ dày: Phương pháp này sử dụng các tia X để tạo nên các hình ảnh lát cắt trong cơ thể để thu về các hình ảnh của dạ dày nhằm chẩn đoán về mức độ, khối u và vùng viêm loét dạ dày.
Nội soi dạ dày là phương pháp thăm khám phổ biến
Nội soi dạ dày là phương pháp thăm khám phổ biến

Sau khi thăm khám và chuẩn đoán chính xác mức độ bệnh lý, bạn hãy bắt tay điều trị bệnh và thiết lập thực đơn ăn uống ngay lập tức.

4 cách điều trị viêm dạ dày hiệu qua chuyên gia khuyên dùng

Dưới đây là 4 cách chữa đau dạ dày hiệu quả được nhiều người bệnh tin chọn hiện nay:

Bài thuốc dân gian

Thực phẩm dân gian có tác dụng hỗ trợ điều trị bệnh dạ dày hiệu quả, giảm cơn đau tức khắc. Tuy nhiên phương pháp này không có tác dụng dứt điểm. Bạn có thể tham khảo một số bài thuốc dưới đây:

  • Chuối xanh: Người bệnh nên sử dụng 1 thài bột chuối xanh trộn với mật ong nguyên chất, dùng mỗi ngày, vào lúc bụng rỗng.
  • Nha đam: Lọc thịt nha đam, rửa sạch nhớt, xay nhuyễn với mật ong. Hỗn hợp được bảo quản trong tủ lạnh. Mỗi ngày dùng 2 thìa sinh tố.
  • Lá mơ lông: Nước ép lá mơ có tác dụng tiêu viêm, giảm sưng, hạn chế cơn đau thượng vị. Người bệnh nên sử dụng nước với một chút muối để tăng khẩu vị.
  • Bắp cải: Trong loại rau này có chứa thành phần tiêu diệt vi khuẩn HP. Sử dụng bắp cải thường xuyên đề phòng biến chứng nguy hiểm.
Nước ép bắp cải chữa viêm dạ dày
Nước ép bắp cải chữa viêm dạ dày

Phác đồ thuốc tân dược

Phương pháp điều trị có hiệu quả nhanh, khắc phục triệu chứng trong 1-2 liều thuốc đầu tiên. Người bệnh nên tham khảo một số loại thuốc điều trị như:

  • Sucralfate có kết cấu tương tự hồ dính, đặc và nhầy có khả năng gắn kết bề mặt ổ loét, đệm axit và bảo vệ ổ viêm loét khỏi tác động của enzyme mật, axit và pepsin trong dịch vị.
  • Misoprostol: có khả năng tăng tiết dịch nhầy và ức chế bài tiết axit dạ dày nhằm hạn chế nguy cơ viêm loét niêm mạc.
  • Bismuth: tăng khả năng che phủ vết loét, ngăn chặn tác động của pepsin và H+, bảo vệ niêm mạc và ngăn cản hoạt động trào ngược axit, hỗ trợ ức chế vi khuẩn Hp.
Thuốc tân dược có nhiều tác dụng phụ không mong muốn
Thuốc tân dược có nhiều tác dụng phụ không mong muốn

Người bệnh lưu ý, thuốc Tây y có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn như buồn nôn, đau đầu, chóng mặt…Nếu sử dụng lâu dài có thể gây ra tình trạng nhờn thuốc.

Ứng dụng YHCT

Bài thuốc Đông y chữa dạ dày sử dụng các nguyên liệu trên giúp để lưu thông mạch máu, làm tan những vùng xuất huyết bị ứ trệ trong mạch máu.

  • Chuẩn bị: Ô dược 8g, thảo linh chi 12g, cửu nguyên xuẩn 12g, đương quy, đào nhân, cam thảo, hồng hoa mỗi loại 12g, Hương phụ 6g, đơn bì 8g, xuyên xích thước 8g, chỉ xác 6g, huyền hồ 4g.
  • Cách thực hiện: Sắc các dược liệu trên cùng 1 lít nước. Sử dụng liên tục trong 1 tháng sẽ đạt hiệu quả.

Thuốc Đông y rất an toàn, lành tính và không có tác dụng phụ. Tuy nhiên, phương pháp có hiệu quả chậm, đun sắc phức tạp, không thể lấy 100% dược chất.

Sử dụng dược liệu tự nhiên

Theo một số tài liệu y học, thảo dược có khả năng điều trị tận gốc viêm dạ dày, không gây tác dụng phụ, hạn chế tình trạng cơn đau tái phát hiệu quả.

  • Chè dây: Làm lành viêm loét dạ dày, hạn chế aicd trào ngược
  • Lá khôi: Có khả năng tiêu diệt vi khuẩn HP nhanh chóng, chống viêm loét và biến chứng bệnh.
  • Khổ sâm: Làm lành viêm loét dạ dày, giảm cơn đau thượng vị, hạn chế buồn nôn, ợ chua, ợ hơi.
  • Cảm thảo: Làm bền tĩnh mạch dạ dày, khôi phục chức năng tiêu hóa, nâng cao sức đề kháng, chống bệnh tái phát hiệu quả.
Sử dụng dược liệu chữa viêm dạ dày an toàn
Sử dụng dược liệu chữa viêm dạ dày an toàn

Điều trị bệnh dứt điểm, phòng tránh biến chứng ung thư dạ dày là điều người bệnh nên thực hiện sớm. Tuy nhiên, để bảo vệ dạ dày tránh khỏi những tác nhân gây hại, hạn chế cơnd dau tái phát, người bệnh nên kết hợp thêm chế độ ăn uống lành mạnh, lối sống khoa học.

Lời khuyên của chuyên gia dành cho người bệnh viêm dạ dày

Người bệnh nên thực hiện những nguyên tắc dưới đây:

Viêm dạ dày nên ăn gì?

  • Tinh bột: Gạo lứt, yến mạch, mè đen, các loại hạt,…có tính thấm hút, ngăn acid dạ dày dư thừa, hạn chế tình trạng trào ngược, ợ chua, ợ hơi, đau thượng vị…
  • Protein ít béo: Trứng, sữa, ức gà, thịt bò nạc…khi đi vào dạ dày sẽ giúp tạo nên một lớp màng bảo vệ hạn chế sự tấn công của vi khuẩn HP.
  • Sữa chua cung cấp lượng men vi sinh dồi dào, cải thiện hệ tiêu hóa, giải quyết tình trạng đầy hơi, khó tiêu.
  • Rau xanh: Cung cấp lượng chất xơ hạn chế tình trạng táo bón, rối loạn tiêu hóa.
  • Trái cây giúp bổ sung loạn khoáng chất, vitamin nâng cao sức đề kháng, tránh tình trạng đau dạ dày tái phát.
Viêm dạ dày nên ăn gì?
Rau xanh cung cấp nhiều chất xơ, hạn chế khó tiêu

Những thực phẩm người bệnh cần TRÁNH

  • Món ăn cay nóng có chứa nhiều tiêu, ớt
  • Thực phẩm chua, có nhiều muối và đã được lên men
  • Thuốc uống có gas, đồ ngọt nhiều đường
  • Rượu, bia, thức uống có cồn

Thiết lập lối sống lành mạnh

  • Đi ngủ đúng giờ, không thức khuya
  • Không ăn sau 8h tối tránh tạo áp lực lên hệ tiêu hóa
  • Đi bộ, vận động nhẹ, bơi, yoga thường xuyên cải thiện sức khỏe cơ thể
  • Hạn chế vận động mạnh sau khi ăn
  • Ăn chín, uống sôi, dùng thực phẩm mềm
Cà phê có nhiều tác dụng không tốt cho dạ dày
Không dùng các chất kích thích và thức khuya

Hy vọng với những thông tin chuyên mục đã cung cấp trong bài viết đã giúp người bệnh hiểu rõ được nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh viêm dạ dày. Nếu còn bất cứ thắc mắc gì hãy liên hệ ngay với chuyên gia Thuốc dân tộc để được tư vấn chi tiết.

Hỏi đáp cùng Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng

Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng
Chuyên khoa

Điều trị Dạ dày, Tiểu đường, Gout, Sinh lý

Nơi công tác

Nguyên Giảng viên Đại học Dược Hà Nội

Nếu có một trong các biểu hiện sau cần tư vấn tôi sẽ hỗ trợ miễn phí

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *