Viêm loét dạ dày – tá tràng là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị dứt điểm

Một số chuyên gia y tế cho biết, viêm loét dạ dày – tá tràng có thể gây nên tình trạng xuất huyết tiêu hóa hoặc ung thư gây nguy hiểm đến tính mạng con người. Để ngăn ngừa biến chứng, người bệnh nên biết rõ thông tin về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh hiệu quả. 

Có thể bạn quan tâm

Viêm loét dạ dày – tá tràng là gì?

Viêm loét dạ dày – tá tràng là thuật ngữ sử dụng để mô tả tình trạng tổn thương trên bề mặt niêm mạc dạ dày và tá tràng. Tình trạng viêm loét xảy ra khi lớp niêm mạc bị bào mòn khiến các lớp bên dưới thành dạ dày sẽ bị lộ ra. Một số tài liệu y khoa cho biết bệnh trải qua 2 giai đoạn:

  • Ở giai đoạn cấp, các triệu chứng bệnh sẽ xuất hiện đột ngột và diễn tiến rất nhanh, nếu điều trị kịp thời sẽ không để lại di chứng hoặc để lại rất ít và hoàn toàn có thể chữa khỏi được.
  • Ở giai đoạn mãn tính, triệu chứng bệnh kéo dài, diễn tiến chậm nhưng điều trị lại khó khăn và khó có thể triệt để, dễ gây ra biến chứng nguy hiểm.
Hình ảnh bệnh lý viêm loét dạ dày - tá tràng
Hình ảnh bệnh lý viêm loét dạ dày – tá tràng

Viêm loét dạ dày có thể xảy ra ở bất cứ ai, ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở nam giới, người ở độ tuổi từ 30 – 50 tuổi. Bởi lẽ nhóm người này thường chủ quan không chú ý đến việc bảo vệ sức khỏe của mình. Nếu không điều trị kịp thời sẽ gây ra biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng đến tính mạng và sức khỏe con người.

Viêm loét dạ dày – tá tràng có nguy hiểm không?

Nếu không điều trị kịp thời người bệnh có thể gặp những ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống con người cũng như những nguy hiểm ẩn dấu đến tính mạng.

4 biến chứng nguy hiểm

Sau đây là những thông tin biến chứng bệnh lý nguy hiểm ít người bệnh biết:

  • Hẹp môn vị dạ dày: Đau bụng dữ dội, cơn đau dồn dập, liên tục và kéo dài, buồn nôn hoặc nôn. Thực phẩm nôn ra có mùi hôi khó chịu. Nhiều trường hợp người bệnh có thể gặp tình trạng tiêu chảy. Người mệt mỏi, lờ đờ, toát mồ hôi, không còn sức lực.
  • Thủng dạ dày: Người bệnh sẽ thấy cơn đau ở vùng thượng vị dạ dày rất mạnh, bụng gồng cứng, chỉ cần thở mạnh cũng gây đau hơn. Ngoài ra tình trạng mệt mỏi, mặt tái, tay chân lạnh, toát mồ hôi, có thể tụt huyết áp. Lúc này người bệnh cần được cấp cứu ngay tại cơ sở y tế gần nhất để bảo toàn tính mạng.
  • Xuất huyết tiêu hóa: Biến chứng này xảy ra khi ổ viêm loét bị tổn thương nặng, dẫn đến tình trạng vỡ mạch máu và xuất huyết. Xuất huyết dạ dày đặc trưng bởi triệu chứng nôn ra máu hoặc bã nôn có màu cà phê, phân đen, bụng đau dữ dội,…
  • Ung thư dạ dày
Ung thư dạ dày là biến chứng nặng nề của bệnh lý
Ung thư dạ dày là biến chứng nặng nề của bệnh lý

Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống

Các triệu chứng của viêm loét dạ dày có tính chất chu kỳ và thường khởi phát khi bụng đói hoặc ăn quá no. Tuy nhiên theo thời gian, các triệu chứng có thể khởi phát vào bất cứ thời điểm nào trong ngày – ngay cả khi ngủ gây ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, mệt mỏi và giảm mức độ tập trung. Hơn nữa, loét dạ dày có thể ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa và giảm khả năng hấp thu chất dinh dưỡng của ruột non. Vì vậy bệnh lý này kéo dài có thể gây suy nhược cơ thể, sụt cân, người xanh xao và thiếu máu.

Vậy những yếu tố nào gây nên bệnh lý viêm loét dạ dày – tá tràng. Nắm rõ nguyên nhân giúp bạn phòng tránh và điều trị bệnh hiệu quả.

Nguyên nhân gây viêm loét dạ dày phổ biến hiện nay

Việc xác định được chính xác nguyên nhân nào gây bệnh sẽ giúp việc điều trị hiệu quả hơn. Nguyên nhân dẫn đến căn bệnh viêm loét dạ dày tá tràng có rất nhiều, dưới đây là những lý do phổ biến hiện nay.

Sự xâm nhập của vi khuẩn HP

Một số nghiên cứu khoa học đã cho thấy, 80% người bệnh mắc viêm loét dạ dày dương tính với vi khuẩn HP. Loại vi khuẩn này có thể tiết ra hoạt chất giúp trung hòa môi trường aicd trong dạ dày. Từ đó giúp chúng sinh trưởng và gây hại cho lớp niêm mạc, gây tình trạng viêm loét. Ít người bệnh biết rằng, vi khuẩn HP có thể lây nhiễm nhanh trong cuộc sống con người.

Theo một số nghiên cứu, vi khuẩn này cũng là một trong những nguyên nhân chính gây nên ung thư dạ dày và các bệnh lý đường tiêu hóa khác.

Vi khuẩn HP gây nên bệnh lý viêm loét dạ dày
Vi khuẩn HP gây nên bệnh lý viêm loét dạ dày

Hệ quả từ một số bệnh lý

  • Do bệnh lý: Viêm loét dạ dày cấp có thể xuất hiện sau khi bị một số bệnh lý như viêm phổi, viêm phế quản, bệnh bạch cầu, xơ gan, suy thận…
  • Do di truyền: Những người trong gia đình có tiền sử hoặc đang có người mắc bệnh viêm loét dạ dày và có nhóm máu O có nguy cơ cao mắc bệnh hơn người bình thường.
  • Rối loạn tự miễn, dị ứng thức ăn, cơ năng thần kinh thực vật bị rối loạn…

Thói quen sống không lành mạnh

  • Lạm dụng thuốc kháng viêm, kháng sinh, giảm đau: Chiếm 20 – 25% nguyên nhân gây bệnh. Những loại thuốc này làm cho bức tường rào bảo vệ niêm mạc dạ dày bị bào mòn, tạo điều kiện thuận lợi để axit dạ dày xâm lấn và dần ăn mòn niêm mạc dạ dày.
  • Thói quen ăn uống không hợp lý, thiếu khoa học như ăn uống không đúng giờ, ăn quá no hoặc để bụng quá đói, bỏ bữa, ăn quá nhanh, ăn đồ ăn nhiều dầu mỡ…
  • Bị stress, áp lực trong thời gian dài làm chức năng đường ruột, dạ dày rối loạn, kích thích sản sinh axit hydrochloric, pepsin gây tổn thương niêm mạc dạ dày, co thắt dạ dày…
  • Uống nhiều rượu: Uống nhiều rượu khiến niêm mạc dạ dày bị ăn mòn, dạ dày cũng tiết nhiều axit dịch vị và hoạt động của dạ dày cũng bị rối loạn. Bên cạnh đó, các cơ quan tiêu hóa như gan, mật và tuyến tụy cũng bị làm tăng áp lực khi uống quá nhiều rượu.
Rượu bia gây hại cho dạ dày
Rượu bia gây hại cho dạ dày

Bên cạnh nguyên nhân, dấu hiệu bệnh lý cũng là một trong những yếu tố quan trọng người bệnh nên ghi nhớ. Bởi lẽ, nếu bệnh lý được phát hiện sớm có thể điều trị dứt điểm và phòng biến chứng nguy hiểm.

Triệu chứng viêm loét dạ dày người bệnh nên ghi nhớ

Nếu bạn đang mắc phải một trong những dấu hiệu viêm loét dạ dày – tá tràng dưới đây hãy cẩn trọng.

Đau vùng trên rốn

Người bệnh thường cảm thấy cảm giác cồn cào, nóng rát âm ỉ, đôi khi đau quặn ở vùng bụng trên rốn, nhất là sau khi ăn xong khoảng 2 – 3 tiếng, hoặc khi chúng ta đói bụng. Thời điểm xuất hiện là lúc nửa đêm, về sáng làm cản trở giấc ngủ.

Đau thượng vị là triệu chứng điển hình của viêm loét dạ dày
Đau thượng vị là triệu chứng điển hình của viêm loét dạ dày

Đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn

Khi dạ dày tổn thương làm hoạt động tiêu hoá bị trì trệ, thức ăn chậm đi ra khỏi đường tiêu hoá gây ra những triệu chứng đầy bụng, khó tiêu hay buồn nôn. Ở giai đoạn mãn tính người bệnh có thể gặp tình trạng nôn ra máu có lẫn thức ăn.

Chảy máu tiêu hóa

Ở những trường hợp nặng, khi ổ loét đã ăn sâu vào dạ dày làm cho dạ dày chảy máu rỉ rả vào đường tiêu hoá. Khi lượng máu ít, máu có thể được tiêu hoá và chúng ta đi tiêu ra phân màu đen, dính, mùi tanh. Trong những trường hợp hiếm, chảy máu lượng nhiều, chúng ta có thể tiêu ra máu đỏ. Khi gặp dấu hiệu này người bệnh cần khám bác sĩ ngay lập tức khi phát hiện những triệu chứng này.

Ợ nóng, khó chịu vùng ngực

Viêm loét dạ dày gây nên tình trạng mất cân bằng chức năng tiêu hóa. Từ đó thức ăn trong dạ dày không được tiêu hóa kịp thời sẽ gây nên ứ đọng và sinh khí. Lượng khí này thường là người bệnh ợ chua, ợ hơi. Bên cạnh đó, để tiêu thụ lượng thức ăn lớn, aicd dạ dày cũng được tiết ra nhiều hơn bình thường gây nên tình trạng trào ngược dạ dày thực quản và nóng rát vùng ngực.

Ợ hơi, ợ chua, ợ nóng, aicd trào ngược dạ dày - thực quản
Ợ hơi, ợ chua, ợ nóng, aicd trào ngược dạ dày – thực quản

Suy nhược cơ thể

Khi dạ dày bị viêm loét đồng nghĩa là quá trình tiêu hóa thức ăn bị gián đoạn, và cơ thể sẽ không thể hấp thụ được đầy đủ các chất dinh dưỡng có trong thức ăn, dẫn đến tình trạng cơ thể trở nên tiều tụy. Bên cạnh đó cơn đau kéo dàu khiến bạn thường xuyên gây mất ngủ, có cảm giác chập chờn về đêm, tinh thần mệt mỏi, khó có thể tập chung là việc.

Cách chẩn đoán viêm dạ dày chính xác nhất hiện nay

Ngày nay khoa học công nghệ ngày càng phát triển, do đó có nhiều phương pháp để chẩn đoán loét dạ dày tá tràng:

  • Nội soi dạ dày tá tràng là dùng một ống soi mềm để quan sát thực quản, dạ dày, hành tá tràng và tá tràng. Bác sĩ có thể sử dụng những dụng cụ đặc biệt để lấy dị vật hay cắt polyp, cầm máu, điều trị giãn tĩnh mạch thực quản, giãn tĩnh mạch phình vị, nong những phần bị teo hay bị hẹp… Thông qua camera gắn ở đầu ống, bác sĩ có thể quan sát hết những tình trạng tổn thương bên trong và đưa ra đánh giá chính xác nhất.
  • Xét nghiệm vi khuẩn H.Pylori: Vi khuẩn này được phát hiện thông qua việc phân tích mẫu phân, mẫu máu, hơi thở hoặc từ một mẫu sinh thiết lấy trong nội soi.
  • Kỹ thuật chụp X quang dạ dày được thực hiện trên máy X quang tăng sáng truyền hình có bộ ép dùng cho chụp dạ dày, ruột. Từ hình chụp những tổn thương sẽ được bác sĩ nhận diện rõ. Tuy nhiên để nâng cao độ chính xác, bác sĩ thường kết hợp thêm phương pháp nội soi.
Nội soi dạ dày là phương pháp thăm khám phổ biến
Nội soi dạ dày là phương pháp thăm khám phổ biến

Để phòng tránh biến chứng nguy hiểm, đặc biệt là ung thư dạ dày người bệnh nên tiến hành điều trị ngay khi có kết quả xét nghiệm. Ngoài ra, để bảo vệ dạ dày hãy thiết lập thực đơn ăn uống khoa học, cũng như thói quen sống lành mạnh.

3 phương pháp điều trị viêm loét dạ dày hiệu quả cao

Thuốc Tây, Đông y và thảo dược tự nhiên là 3 phương pháp điều trị được nhiều người bệnh tin tưởng lựa chọn. Tuy nhiên, mỗi phương pháp có những ưu, nhược điểm riêng người bệnh nên cân nhắc điều trị.

Phác đồ thuốc tân dược

Các loại thuốc trị viêm loét dạ dày tốt nhất đảm bảo an toàn sức khỏe và cam kết chất lượng được các bác sĩ kiểm nghiệm và khuyên sử dụng như:

  • Penicilline, Amoxicilline, Ampicilline có tác dụng ức chế sự phát triển của vi khuẩn HP, ngăn chặn vết viêm loét dạ dày, phòng ngừa biến chứng ung thư.
  • Thuốc dạ dày Phosphalugel: Thành phần chính là Aluminum phosphate với hàm lượng là 20g, ngăn cản tình trạng ợ chua, ợ hơi, nóng rát thượng vị.
  • Thuốc đau dạ dày Yumangel được điều chế từ hoạt chất Almagate ở dạng hỗn hợp dịch uống, thuộc nhóm kháng acid, chống trào ngược và chống loét.
  • Nexium: Hỗ trợ điều trị các chứng viêm loét dạ dày – tá tràng gây ra bởi vi khuẩn HP. Điều trị tình trạng viêm xước thực quản do trào ngược, giảm nhanh cơn đau, làm lành các ổ viêm loét do niêm mạc dạ dày – tá tràng bị tấn công bởi tác nhân gây bệnh.
  • Gastropulgite: Cải thiện các triệu chứng ợ hơi, ợ chua, đầy bụng, khó tiêu và đau thượng vị. Có tác dụng cầm máu tại chỗ, hỗ trợ ngăn chảy máu trong các trường hợp xuất huyết dạ dày, tái tạo chất nhầy bảo vệ niêm mạc.
Thuốc tân dược cải thiện nhanh triệu chứng bệnh lý khó chịu
Thuốc tân dược cải thiện nhanh triệu chứng khó chịu

Ưu điểm: Thuốc tân dược có giúp giảm nhanh cơn đau thượng vị, cải thiện các triệu chứng khó chịu khác chỉ sau từ 2-3 liều thuốc.

Nhược điểm: Xét về hiệu quả lâu dài, thuốc có nhiều tác dụng phụ khiến cơ thể con người suy nhược, gây ảnh hưởng đến gan và thận. Ngoài ra, bệnh có thể tái phát sau khi dừng sử dụng thuốc.

Sử dụng thảo dược tự nhiên

Một số chuyên gia đánh giá, thảo dược tự nhiên có cơ chế làm lành niêm mạc dạ dày rất thần kỳ:

  • Tinh chất thuốc đi sâu tận nguyên căn, khắc phục từng nguyên nhân, chấm dứt từng dấu hiệu bệnh lý, làm lành niêm mạc, nâng cao sức đề kháng, hạn chế bệnh tái phát.
  • Song song với điều trị, thuốc còn giúp bồi bổ cơ thể con người, cải thiện sức khỏe, bổ khí, kiện tỳ, chống suy nhược cơ thể.

Một trong những vị thảo dược quý người bệnh nên chú ý như:

  • Chè dây: Làm lành viêm loét dạ dày, hạn chế aicd trào ngược. Người bệnh có thể sử dụng lá chè dây khô, hãm nước trà và sử dụng hàng ngày để tiêu diệt vi khuẩn HP.
  • Lá khôi: Có khả năng tiêu diệt vi khuẩn HP nhanh chóng, chống viêm loét và biến chứng bệnh. Lá khô tươi hoặc khô được sử dụng rộng rãi trong đời sống. Người bệnh có thể dùng nước sắc lá khôi tía hoặc kết hợp với một số thảo dược khác.
  • Khổ sâm: Làm lành viêm loét dạ dày, giảm cơn đau thượng vị, hạn chế buồn nôn, ợ chua, ợ hơi. Lấy 16 – 20g lá khổ sâm đem rửa sạch, sao vàng rồi sắc đặc để uống. Nên uống sau khi ăn, uống liền vài ba tuần rồi ngưng vài ngày sau đó lại tiếp tục sử dụng cho đến khi khỏi bệnh.
  • Cảm thảo: Làm bền tĩnh mạch dạ dày, khôi phục chức năng tiêu hóa, nâng cao sức đề kháng, chống bệnh tái phát hiệu quả. Cách sử dụng nhanh nhất đó là nhai 2-3 nhánh cam thảo mỗi buổi sáng trước khi ăn.
Cây thuốc chữa bệnh an toàn, lành tính và không có tác dụng phụ
Cây thuốc chữa bệnh an toàn, lành tính và không có tác dụng phụ

Ứng dụng lý thuyết YHCT

Người bệnh có thể thực hiện bài thuốc dưới đây:

  • Chuẩn bị: Đinh hương, can khương, ngô thù du mỗi loại 12g, sa nhân, cam thảo 6g, trần bì, nhân sâm, quan quế 8g, kết hợp bạch truật cùng một số thành phần khác.
  • Cách thực hiện: Mài nhỏ mộc hương sau đó cho các nguyên liệu trên sắc trong vòng 30 – 45 phút. Để nguội ngày uống 3 thang sẽ làm giảm triệu chứng đau dạ dày.

Ưu điểm: Thành phần thảo dược tự nhiên an toàn, lành tính, không gây tác dụng phụ, an toàn với mọi đối tượng người bệnh.

Nhược điểm: Thuốc có hiệu quả điều trị chậm, người bệnh nên kiên trì sử dụng trong một thời gian dài để thấy được hiệu quả dứt điểm.

Viêm loét dạ dày nên ăn gì? Kiêng gì?

Thực đơn ăn uống khoa học có vai trò quan trọng đối với người bệnh viêm loét dạ dày – tá tràng, giúp cải thiện triệu chứng khó chịu, phòng ngừa biến chứng nguy hiểm, cung cấp năng lượng cho cơ thể.

Những thực phẩm người bệnh nên dùng

  • Sữa, trứng: có tác dụng trung hoà dịch vị.
  • Các thực phẩm có nhiều đạm dễ tiêu: thịt, cá…
  • Rau củ quả tươi.
  • Các loại tinh bột ít mùi vị như cơm, bánh mì, cháo, khoai…
  • Các loại dầu thực vật.
  • Nghệ vàng và mật ong cũng là những phương thuốc truyền thống giúp trị và phòng viêm loét dạ dày.
Người bệnh tuyệt đối không được sử dugj những món ăn cay nóng
Người bệnh tuyệt đối không được sử dugj những món ăn cay nóng

Thực phẩm cần tránh

  • Các loại thịt nguội chế biến sẵn như: xúc xích, lạp xưởng…
  • Các loại thức ăn dai, cứng.
  • Thức ăn cay, nóng, chua.
  • Các loại nước có gas.
  • Trà, cà phê đậm đặc.
  • Ngừng uống bia rượu.
  • Bỏ thuốc lá.

Lời khuyên từ chuyên gia dành cho người bệnh

Kết hợp với thực đơn ăn uống khoa học, người bệnh nên thiết lập thói quen sống lành mạnh, hạn chế triệu chứng tái phát. Lời khuyên của bác sĩ tiêu hóa:

  • Tránh dùng  thuốc NSAIDs – aspirin, ibuprofen và naproxen. Những loại thuốc không kê toa, có thể gây viêm dạ dày hoặc kích ứng nặng hơn. Thay vào đó, chuyển sang thuốc giảm đau có chứa acetaminophen.
  • Tập thể dục làm tăng nhịp thở và nhịp tim, cũng kích thích các hoạt động của cơ đường ruột, giúp đỡ di chuyển chất thải thực phẩm qua đường ruột nhanh hơn.
  • Quản lý căng thẳng, thư giãn, xem xét việc lập thiền hoặc học tập yoga.
  • Trị liệu massage có thể làm giảm cơn đau thượng vị
  • Không nên ăn quá no hoặc để bụng quá đói
  • Không thường xuyên liên hoan
  • Hạn chế thức khuyan, nên đi ngủ đúng giờ
Không nên thức khuya, hạn chế căng thẳng, stress
Không nên thức khuya, hạn chế căng thẳng, stress

Phía trên là thông tin tổng quản về nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị bệnh lý viêm loét dạ dày – tá tràng. Để điều trị bệnh dứt điểm, bạn nên kết thêm chế độ ăn uống khoa học, nghỉ ngơi hợp lý. Nếu còn bất cứ băn khoăn gì về vấn đề trên người bệnh hãy liên hệ ngay với chuyên gia Thuốc dân tộc để được tư vấn chi tiết.

Hỏi đáp cùng Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng

Tiến sĩ, Lương Y Nguyễn Hoàng
Chuyên khoa

Điều trị Dạ dày, Tiểu đường, Gout, Sinh lý

Nơi công tác

Nguyên Giảng viên Đại học Dược Hà Nội

Nếu có một trong các biểu hiện sau cần tư vấn tôi sẽ hỗ trợ miễn phí

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *